Thông tư số 177/2009/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 10 tháng 09 năm 2009, hướng dẫn việc xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh từ việc đánh giá lại nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Thông tư hướng dẫn chi tiết cách thức xác định thu nhập chịu thuế hoặc chi phí được trừ đối với các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư nợ phải trả có gốc ngoại tệ tại thời điểm cuối năm tài chính của các doanh nghiệp.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam có phát sinh các khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ và thực hiện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định.

- Nguyên tắc đánh giá lại nợ phải trả có gốc ngoại tệ

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện đánh giá lại các khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ tại thời điểm cuối năm tài chính.
• Tỷ giá áp dụng để đánh giá lại là tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm cuối năm tài chính (ngày 31 tháng 12 hoặc ngày kết thúc năm tài chính của doanh nghiệp).

- Xác định thu nhập chịu thuế và chi phí được trừ từ chênh lệch tỷ giá

• Trường hợp phát sinh lãi chênh lệch tỷ giá: Khoản lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính được tính vào thu nhập tài chính và là khoản thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ tính thuế.
• Trường hợp phát sinh lỗ chênh lệch tỷ giá: Khoản lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh từ việc đánh giá lại số dư nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính được tính vào chi phí tài chính và được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ.
• Đối với dự án đầu tư xây dựng cơ bản: Chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong giai đoạn đầu tư xây dựng (chưa đi vào hoạt động) đối với các khoản nợ phải trả dài hạn có gốc ngoại tệ được phản ánh lũy kế trên tài khoản chênh lệch tỷ giá. Khi công trình, dự án hoàn thành đưa vào sử dụng, khoản chênh lệch này sẽ được phân bổ dần vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính với thời gian phân bổ không quá 05 năm kể từ khi công trình đi vào hoạt động.

- Các trường hợp ngoại lệ và lưu ý đặc biệt

• Không thực hiện đánh giá lại đối với các khoản nợ phải trả ngắn hạn có gốc ngoại tệ để tính vào thu nhập chịu thuế hoặc chi phí được trừ tại thời điểm cuối năm tài chính, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định cụ thể khác.
• Các khoản chênh lệch tỷ giá thực tế phát sinh trong quá trình thanh toán nợ phải trả bằng ngoại tệ trong năm tài chính được hạch toán trực tiếp vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính của năm đó để xác định thu nhập chịu thuế theo quy định chung của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Hiệu lực thi hành

Thông tư số 177/2009/TT-BTC có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký (tức ngày 25 tháng 10 năm 2009) và được áp dụng cho việc xác định thuế thu nhập doanh nghiệp từ kỳ tính thuế năm 2009 trở đi.