Thông tư số 175/2010/TT-BTC ban hành ngày 05 tháng 11 năm 2010 bởi Bộ Tài chính nhằm sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 84/2008/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và Nghị định số 100/2008/NĐ-CP. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các quy định cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của Thông tư này.

Sửa đổi, bổ sung quy định về thu nhập được miễn thuế và căn cứ tính thuế (Điều 1)

Điều 1 của Thông tư 175/2010/TT-BTC tập trung làm rõ và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong việc xác định các khoản thu nhập miễn thuế và các khoản giảm trừ khi tính thuế TNCN, cụ thể:

• Miễn thuế đối với chuyển nhượng bất động sản duy nhất: Quy định chi tiết về điều kiện xác định cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam để được miễn thuế TNCN khi chuyển nhượng. Người nộp thuế phải tự khai và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của tờ khai. Trường hợp phát hiện khai sai sẽ bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa người thân: Làm rõ đối tượng được miễn thuế khi chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.
• Thu nhập từ lãi tiền gửi, kiều hối: Xác định rõ các khoản thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và nguồn kiều hối được miễn thuế nhằm khuyến khích dòng vốn đầu tư và gửi tiết kiệm của người dân.

Sửa đổi, bổ sung quy định về giảm thuế TNCN (Điều 2)

Điều 2 hướng dẫn chi tiết hơn về việc xét giảm thuế cho các đối tượng gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc mắc bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế:

• Mức độ giảm thuế: Người nộp thuế gặp khó khăn do các nguyên nhân bất khả kháng nêu trên được xét giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại thực tế nhưng không vượt quá số thuế phải nộp của năm tính thuế đó.
• Hồ sơ và thủ tục giảm thuế: Đơn giản hóa các giấy tờ chứng minh thiệt hại, xác nhận của chính quyền địa phương hoặc cơ quan y tế có thẩm quyền để người dân dễ dàng tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Sửa đổi, bổ sung quy định về giảm trừ gia cảnh và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc (Điều 3)

Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất được sửa đổi nhằm tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế khi thực hiện giảm trừ gia cảnh:

• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là con: Quy định rõ ràng các loại giấy tờ đối với con dưới 18 tuổi (chỉ cần bản sao Giấy khai sinh), con trên 18 tuổi đang đi học (cần thêm xác nhận của nhà trường hoặc thẻ học sinh/sinh viên) hoặc con bị tàn tật, không có khả năng lao động (cần xác nhận của cơ quan y tế).
• Hồ sơ đối với các đối tượng khác: Đối với cha mẹ, vợ chồng hoặc người thân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, Thông tư hướng dẫn cụ thể các mẫu tờ khai xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người phụ thuộc cư trú, giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà trước đây.
• Thời hạn nộp hồ sơ: Cho phép người nộp thuế được bổ sung hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trong năm tính thuế để được tạm tính giảm trừ gia cảnh kịp thời và thực hiện quyết toán thuế chính xác vào cuối năm.

Sửa đổi, bổ sung quy định về khai thuế, nộp thuế và quyết toán thuế (Điều 4)

Điều 4 tập trung cải cách thủ tục hành chính thuế, tối ưu hóa quy trình kê khai và nộp thuế TNCN:

• Khai thuế đối với cá nhân chuyển nhượng chứng khoán: Hướng dẫn cụ thể phương pháp áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế hoặc 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần. Quy định thời hạn và hồ sơ quyết toán thuế đối với cá nhân áp dụng thuế suất 20% cuối năm.
• Khai thuế đối với chuyển nhượng bất động sản: Làm rõ nghĩa vụ kê khai thuế của bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng trong các trường hợp cụ thể, bao gồm cả trường hợp giải tỏa, đền bù giải phóng mặt bằng và nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản.
• Quyết toán thuế TNCN cuối năm: Hướng dẫn các trường hợp cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế hoặc ủy quyền quyết toán thuế qua tổ chức, cá nhân trả thu nhập nhằm giảm tải áp lực kê khai cho người lao động.