Công tác bảo hộ lao động là một công tác rất quan trọng, nó phục vụ trực tiếp cho sản xuất, gắn liền với sản xuất. Có bảo hộ tốt sức lao động thì mới đẩy mạnh được sản xuất. Do đó vấn đề đảm bảo an toàn và cải thiện điều kiện lao động đã trở thành một nhiệm vụ cấp thiết, thường xuyên đối với các cấp lãnh đạo và quản lý sản xuất. Vì vậy việc lập kế hoạch bảo hộ lao động, nhằm làm tốt công tác an toàn lao động và cải thiện điều kiện làm việc phải được quán triệt trong kế hoạch chung về quản lý xí nghiệp và phải được xây dựng, xét duyệt cùng một lúc với kế hoạch sản xuất.

Lập kế hoạch bảo hộ lao động đi đôi với lập kế hoạch sản xuất là một trong những biểu hiện đúng đắn nhất tinh thần phương châm “an toàn sản xuất, sản xuất phải an toàn”. Tại thông tư số 3871 ngày 07-09-1958 của Thủ tướng Chính phủ và chỉ thị số 132-CTTƯ ngày 13-03-1959 của Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đều nhấn mạnh: “Lập kế hoạch bảo hộ lao động phải đi đôi với lập kế hoạch sản xuất, cơ quan xét duyệt kế hoạch sản xuất phải đồng thời xét duyệt kế hoạch bảo hộ lao động”.

Trong ngành ta tình hình sản xuất ngày càng phát triển không ngừng, nhất là năm 1965 là năm cuối của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất; đòi hỏi mỗi ngành, mỗi xí nghiệp, mỗi người phải làm việc hăng hái để hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch năm 1965 và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Nhưng trong những năm vừa qua vì chưa quán triệt ý nghĩa của việc lập kế hoạch bảo hộ lao động song song với kế hoạch sản xuất và cũng chưa thực sự chấp hành chỉ thị 132-CTTƯ ngày 13-03-1959 của Trung ương Đảng và thông tư 3871 ngày 07-09-1958 của Thủ tướng Chính phủ nên hầu hết các xí nghiệp thuộc Bộ chưa thực hiện việc lập kế hoạch bảo hộ lao động theo từng bước và theo các yêu cầu, các biểu mẫu đã ban hành, mà chỉ tiến hành lập dự trù trang bị phòng hộ là xem như đã lập kế hoạch bảo hộ lao động.

Để có những biện pháp tích cực nhằm thực hiện phương châm “an toàn sản xuất và sản xuất phải an toàn” mà Đảng và Chính phủ đã đề ra, để khắc phục những thiếu sót trước đây, sau khi hiệp ý với Bộ Lao động Bộ chỉ thị cho các xí nghiệp, đơn vị thuộc Bộ cần tiến hành lập kế hoạch bảo hộ lao động năm 1965 với yêu cầu và nội dung như sau:

I. NỘI DUNG KẾ HOẠCH BẢO HỘ LAO ĐỘNG

Nội dung của việc lập kế hoạch bảo hộ lao động phải bao gồm ba phương sách:

1. Phương sách thiết bị an toàn đề phòng tai nạn lao động bao gồm việc cải tiến, bổ sung hoặc sửa chữa các thiết bị để đảm bảo an toàn ở những nơi nguy hiểm có thể xảy ra tai nạn trong khi làm việc như:

- Đặt những bộ phận che chắn máy móc để đảm bảo an toàn cho công nhân làm việc khi máy đang chạy, các loại thiết bị điện khí hóa, các dây cu-roa, các trục chuyển bánh xe răng khế, vô-lăng và các dụng cụ đóng mở tự động;

- Sửa chữa lại các sàn nhà để khỏi gồ ghề vấp ngã, các hệ thống thoát nước và chất lỏng ra ngoài đảm bảo an toàn vệ sinh cho công nhân, sửa chữa lối đi lại khỏi bị trơn trượt ở các đường vận chuyển trong xí nghiệp;

- Làm thêm hành lang và thang cố định cho các lối đi lại trên cao. Cải tổ các cần trục và máy trục để đảm bảo an toàn, v.v...

2. Phương sách về vệ sinh lao động (bao gồm cải thiện điều kiện làm việc và giữ gìn sức khỏe) bao gồm việc sửa chữa, thiết bị hoặc cải tiến các bộ phận để đề phòng các bệnh có thể phát sinh ra do công tác mà người công nhân trực tiếp làm ở những nơi mà điều kiện làm việc bất thường như nhiệt độ cao, ánh sáng quá, tiếng động mạnh, nhiều bụi, có chất độc; hoặc những biện pháp tạo ra nơi làm việc mát mẻ, sạch sẽ, thoáng khí, đủ ánh sáng như:

- Mở thêm cửa, lắp kính, đặt thêm đèn những nơi thiếu sáng;

- Mắc thêm quạt, làm trần nhà ở những nơi quá nóng bức. Đặt ống hút bụi, quạt gió cho những nơi thiếu dưỡng khí bụi nhiều;

- Làm lán trại, căng phên, bạt che cho công nhân làm việc ngoài trời tạm trú khi mưa nắng, nghỉ ngơi và ăn uống.

Khi lập phương sách này, cần chú ý phân biệt những gì mới xuất phát từ sản xuất va cải thiện điều kiện làm việc trong khi sản xuất thì mới ghi vào phương sách này, còn những việc làm tuy tương tự nhưng nhằm cải thiện điều kiện sinh hoạt thì do quỹ phúc lợi đài thọ. Tóm lại, những việc làm nằm trong khu vực sản xuất, khu vực nhà máy thì thuộc phạm vi kế hoạch bảo họ lao động, còn những việc làm ở các khu vực gia đình, nơi ăn, nơi ở tập thể của công nhân thì buộc phần chi tiêu của quỹ phúc lợi.

3. Phương sách về tuyên truyền giáo dục bao gồm các phương tiện dụng cụ để tuyên truyền, giáo dục công nhân như:

- Làm các biểu ngữ, khẩu hiệu, tranh vẽ, mô hình;

- Mua hay in các tài liệu, sách báo về bảo hộ lao động và vệ sinh phòng để tổ chức học tập hoặc hoặc phân phối cho các phân xưởng, tổ sản xuất;

- Mở các lớp về an toàn lao động;

- Thí nghiệm các sáng kiến và cải tiến các thiết bị an toàn;

- Tổ chức các cuộc thi về bảo hộ lao động, v.v...

Ngoài ba phương sách trên, còn một vấn đề thuộc về bảo hộ lao động như dự trù trang bị phòng hộ cá nhân, nhà máy cần dựa vào những quy định của Bộ mà lập dự trù và gửi cùng một lúc với kế hoạch này để Bộ duyệt và cấp kinh phí (những chức danh, ngành nghề nào Bộ đã quy định thì lập dự trù theo quy định ấy, còn những chức danh nào chưa được Bộ quy định cần phải kèm theo bản thuyết minh cụ thể như đã hướng dẫn trước đây).

Những việc phải làm cụ thể cho từng phương sách trên đã nêu, chỉ là những việc có tính chất tiêu biểu, khi tiến hành lập kế hoạch, nhà máy cần nghiên cứu bản liệt kê kèm theo thông tư số 11-TT-LB ngày 15-10-1963 của liên Bộ Lao động và Tài chính mà Bộ đã sao lục gửi các xí nghiệp vào tháng 11-1963 để phân tích, thuyết mình được đầy đủ.

II. PHƯƠNG CHÂM, PHƯƠNG PHÁP VÀ NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BẢO HỘ LAO ĐỘNG

1. Phương châm.

Công tác bảo hộ lao động là một công tác rất lớn, phức tạp, yêu cầu thì nhiều nhưng khả năng tài chính lại có hạn, cho nên muốn làm tốt công tác bảo hộ lao động, không thể chỉ trông vào một số lao động, không thể chỉ trông vào một số cán bộ của nhà máy và kinh phí của Nhà nước là có thể giải quyết được hết mà cần phải dựa vào quần chúng là chủ yếu. Cần phải giáo dục, động viên quần chúng phát hiện những thiếu sót về mặt an toàn và phát huy mọi sáng kiến để tự giải quyết những việc có thể giải quyết được, vì vậy điều quan trọng là làm thế nào để công nhân có thể góp ý kiến những việc cần phải làm trước khi lập kế hoạch. Mặt khác phải giải quyết tư tưởng nôn nóng, muốn bổ khuyết hết những thiếu sót ngay cùng một lúc. Do đó, việc lập kế hoạch bảo hộ lao động cần phải tiến hành theo phương châm sau đây:

a) Cải tiến, bổ sung dần những việc thật cần thiết, việc nào có nguy cơ xảy ra tai nạn thì cần phải làm ngay (dù tốn nhiều tiền), việc chưa cần thì làm sau, phải thiết thực, cụ thể, tránh phô trương hình thức;