Ngày 13 tháng 12 năm 1989, Tổng Giám đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chỉ thị số 139-NH/CT về việc tính và thu lãi cho vay. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chấn chỉnh công tác quản lý tín dụng, bảo đảm thu hồi đầy đủ, kịp thời nguồn vốn và lãi vay cho hệ thống ngân hàng trong giai đoạn chuyển đổi sang cơ chế hạch toán kinh doanh.

Chỉ thị này áp dụng đối với các Ngân hàng chuyên doanh, các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố và các tổ chức tín dụng trên toàn quốc, đồng thời điều chỉnh trực tiếp nghĩa vụ trả nợ của các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp nhà nước, tập thể và cá nhân có quan hệ vay vốn tại ngân hàng.

Nguyên tắc cơ bản trong việc tính và thu lãi cho vay

• Việc tính lãi phải bảo đảm tính chính xác, sòng phẳng, dựa trên số dư nợ thực tế và số ngày vay thực tế của khách hàng, không được tự ý thay đổi phương pháp tính gây thiệt hại cho các bên.
• Ngân hàng phải thực hiện thu lãi định kỳ hàng tháng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng, tránh tình trạng để dồn tích nợ lãi qua nhiều kỳ gây khó khăn cho việc thanh toán của khách hàng và công tác quản lý của ngân hàng.

Quy định về mức lãi suất và phương pháp áp dụng

• Mức lãi suất cho vay phải tuân thủ nghiêm ngặt khung lãi suất do Ngân hàng Nhà nước quy định trong từng thời kỳ, bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với từng đối tượng, mục đích vay vốn.
• Nghiêm cấm các tổ chức tín dụng tự ý nâng hoặc hạ lãi suất trái quy định, hoặc tự ý đặt ra các khoản phí ngoài lãi suất dưới mọi hình thức để trục lợi hoặc cạnh tranh không lành mạnh.

Biện pháp xử lý đối với nợ quá hạn và nợ đọng lãi

• Đối với các khoản nợ vay đã quá hạn mà khách hàng chưa thanh toán, ngân hàng phải áp dụng mức lãi suất phạt quá hạn theo đúng quy định pháp luật hiện hành để răn đe và thúc đẩy việc hoàn trả vốn.
• Trường hợp khách hàng gặp khó khăn khách quan không thể trả lãi đúng hạn, ngân hàng phải chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để đánh giá thực trạng tài chính, tìm biện pháp tháo gỡ hoặc tiến hành xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ gốc và lãi.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị

• Giám đốc các Ngân hàng chuyên doanh và chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tại các tỉnh, thành phố có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra và giám sát chặt chẽ việc thực hiện tính, thu lãi tại các đơn vị trực thuộc.
• Cán bộ tín dụng và kế toán ngân hàng phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện đối chiếu công nợ thường xuyên với khách hàng, kịp thời phát hiện và xử lý các sai sót phát sinh trong quá trình hạch toán.

Chỉ thị 139-NH/CT có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các quy định trước đây của Ngân hàng Nhà nước trái với nội dung của Chỉ thị này đều bãi bỏ.