Giới thiệu chung về Chỉ thị 138/CT-BGDĐT năm 2019

Chỉ thị 138/CT-BGDĐT được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhằm chấn chỉnh tình trạng lạm dụng hồ sơ, sổ sách trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Đây là một văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm giảm bớt gánh nặng hành chính không cần thiết cho đội ngũ giáo viên, giúp họ tập trung thời gian và tâm huyết vào công tác giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục thực chất.

Bối cảnh và mục tiêu ban hành Chỉ thị

Trong những năm qua, tình trạng lạm dụng hồ sơ, sổ sách trong nhà trường diễn ra khá phổ biến, gây áp lực lớn và làm mất nhiều thời gian của giáo viên. Nhiều loại sổ sách trùng lặp, không thiết thực vẫn yêu cầu giáo viên phải hoàn thành thủ công. Chỉ thị 138/CT-BGDĐT ra đời nhằm giải quyết triệt để vấn đề này thông qua các mục tiêu cụ thể:

• Cắt giảm tối đa các loại hồ sơ, sổ sách không có trong quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Thống nhất và chuẩn hóa hệ thống hồ sơ, sổ sách quản lý trong nhà trường.
• Thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi của Chỉ thị 138/CT-BGDĐT

Chỉ thị đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các cơ quan quản lý giáo dục địa phương và các nhà trường nhằm chấn chỉnh toàn diện công tác quản lý hồ sơ, sổ sách:

- Thực hiện nghiêm túc quy định về hồ sơ, sổ sách theo Điều lệ nhà trường

• Các Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo, và các cơ sở giáo dục phải thực hiện nghiêm túc các quy định về hồ sơ, sổ sách trong nhà trường theo đúng Điều lệ hoặc Quy chế tổ chức và hoạt động của các cấp học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
• Tuyệt đối không được tự ý đặt ra các loại hồ sơ, sổ sách ngoài quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, gây thêm khó khăn và áp lực cho giáo viên.

- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý

• Tăng cường sử dụng hồ sơ, sổ sách điện tử (như học bạ điện tử, sổ điểm điện tử, giáo án điện tử) thay thế dần cho hồ sơ, sổ sách giấy theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, nhà trường.
• Các phần mềm quản lý trường học phải được chuẩn hóa, kết nối liên thông dữ liệu để tránh việc giáo viên phải nhập liệu nhiều lần trên các hệ thống khác nhau.

- Giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện cho giáo viên tập trung chuyên môn

• Giảm thiểu tối đa các cuộc họp, hội nghị, phong trào thi đua mang tính hình thức, không thiết thực để giáo viên có thêm thời gian nghiên cứu bài học, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá.
• Khuyến khích giáo viên chủ động, sáng tạo trong việc xây dựng kế hoạch bài dạy (giáo án) và các hồ sơ chuyên môn khác, không bắt buộc phải theo các khuôn mẫu cứng nhắc, rập khuôn.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

• Các cơ quan quản lý giáo dục phải đưa nội dung chấn chỉnh lạm dụng hồ sơ, sổ sách vào kế hoạch thanh tra, kiểm tra thường xuyên và đột xuất đối với các cơ sở giáo dục.
• Xử lý nghiêm túc, kịp thời các tổ chức, cá nhân tự ý đặt ra các quy định về hồ sơ, sổ sách trái với quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, gây phiền hà cho giáo viên.

Trách nhiệm triển khai thực hiện của các bên liên quan

Để Chỉ thị đi vào cuộc sống và đạt hiệu quả cao nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cấp quản lý:

• Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ trưởng về việc chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị tại địa phương; kịp thời phát hiện và chấn chỉnh các sai phạm.
• Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo: Trực tiếp chỉ đạo các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn thực hiện đúng quy định; không phê duyệt các kế hoạch, hướng dẫn có nội dung yêu cầu thêm hồ sơ, sổ sách ngoài quy định.
• Hiệu trưởng các nhà trường: Chịu trách nhiệm trực tiếp về việc tổ chức thực hiện tại đơn vị; tạo điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ cá nhân; không tự ý đặt ra các yêu cầu riêng về hồ sơ, sổ sách đối với giáo viên của trường mình.
• Đội ngũ giáo viên: Chủ động thực hiện đúng, đủ các quy định về hồ sơ, sổ sách theo quy định; tích cực học tập, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện hiệu quả việc chuyển đổi sang hồ sơ điện tử.

Ý nghĩa thực tiễn của Chỉ thị 138/CT-BGDĐT

Chỉ thị 138/CT-BGDĐT năm 2019 là một bước đi đột phá của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc tinh giản thủ tục hành chính trong ngành giáo dục. Việc triển khai hiệu quả Chỉ thị này không chỉ giúp giải phóng sức lao động sư phạm cho giáo viên, giảm bớt áp lực tâm lý, mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng dạy và học thực chất, thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa và chuyển đổi số trong ngành giáo dục Việt Nam.