Tóm tắt Chỉ thị 04-TTg năm 1963 về kiểm tra toàn diện các nồi hơi và bình chịu áp lực

Chỉ thị 04-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 1963 trong bối cảnh miền Bắc nước ta đang trong giai đoạn khôi phục và phát triển kinh tế, đẩy mạnh sản xuất công nghiệp. Việc sử dụng nồi hơi và bình chịu áp lực tại các nhà máy, xí nghiệp, công trường tăng nhanh nhưng công tác quản lý kỹ thuật và bảo đảm an toàn lao động chưa được thực hiện nghiêm ngặt, dẫn đến một số sự cố nghiêm trọng. Chỉ thị này ra đời nhằm chấn chỉnh công tác quản lý, tiến hành kiểm tra toàn diện để ngăn ngừa tai nạn, bảo vệ tính mạng người lao động và tài sản của Nhà nước.

- Mục đích và yêu cầu của đợt kiểm tra toàn diện

• Nhằm đánh giá chính xác thực trạng kỹ thuật của toàn bộ các thiết bị nồi hơi và bình chịu áp lực đang hoạt động hoặc đang lưu kho trên phạm vi cả nước.
• Phát hiện kịp thời các hư hỏng, khiếm khuyết kỹ thuật để tiến hành sửa chữa, khắc phục ngay, ngăn ngừa triệt để nguy cơ cháy nổ, tai nạn lao động.
• Nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ quản lý, kỹ sư và công nhân vận hành trực tiếp về việc tuân thủ các quy trình kỹ thuật an toàn.

- Đối tượng và phạm vi áp dụng kiểm tra

• Tất cả các loại nồi hơi (bao gồm nồi hơi sản xuất, nồi hơi sưởi ấm, nồi hơi tàu thủy, tàu hỏa...) thuộc mọi công suất và áp suất làm việc khác nhau.
• Các bình chịu áp lực như bình chứa khí nén, bình chứa hóa chất, các thiết bị hóa chất làm việc dưới áp suất cao.
• Phạm vi kiểm tra áp dụng đối với tất cả các xí nghiệp quốc doanh, công tư hợp doanh, các hợp tác xã, các cơ quan hành chính sự nghiệp và các đơn vị lực lượng vũ trang có sử dụng các thiết bị này.

- Nội dung kiểm tra kỹ thuật và quản lý vận hành

• Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật: Rà soát lý lịch thiết bị, bản vẽ thiết kế, tài liệu hướng dẫn vận hành, nhật ký vận hành và sổ ghi chép lịch sử sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ.
• Kiểm tra thực trạng thiết bị: Tiến hành khám nghiệm bên trong và bên ngoài thiết bị; kiểm tra độ mòn, rỉ sét, các vết nứt trên thân kim loại và các mối hàn; thử nghiệm áp lực thủy lực để đánh giá khả năng chịu lực thực tế.
• Kiểm tra các thiết bị phụ trợ và đo lường: Kiểm tra độ nhạy và tính chính xác của van an toàn, áp kế, ống thủy sáng, các thiết bị tự động ngắt và hệ thống cấp nước dự phòng.
• Kiểm tra trình độ nhân sự: Đánh giá năng lực chuyên môn, chứng chỉ vận hành của đội ngũ công nhân trực tiếp điều khiển thiết bị; kiểm tra việc phổ biến và thực hiện nội quy an toàn lao động tại đơn vị.

- Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Bộ Lao động: Chịu trách nhiệm chính trong việc hướng dẫn chuyên môn, xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật kiểm tra, đôn đốc và giám sát toàn bộ quá trình thực hiện chỉ thị trên quy mô toàn quốc.
• Các Bộ chủ quản ngành: Có nhiệm vụ thành lập các ban kiểm tra chuyên trách để tiến hành tự kiểm tra tại các xí nghiệp trực thuộc; báo cáo kết quả và đề xuất phương án xử lý đối với các thiết bị không đủ điều kiện an toàn.
• Ủy ban hành chính các địa phương: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Lao động để quản lý, kiểm tra các thiết bị thuộc sở hữu của địa phương hoặc các hợp tác xã đóng trên địa bàn.
• Giám đốc các xí nghiệp, thủ trưởng các đơn vị: Chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật về tình trạng an toàn của thiết bị tại đơn vị mình; phải tạo mọi điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra và nghiêm túc thực hiện các kiến nghị của đoàn kiểm tra.

- Biện pháp xử lý sau kiểm tra

• Đối với các thiết bị bảo đảm an toàn: Tiếp tục cho phép hoạt động và cấp giấy phép vận hành theo quy định mới.
• Đối với các thiết bị có hư hỏng nhẹ: Phải tạm ngừng hoạt động để sửa chữa, hiệu chuẩn lại các thiết bị đo lường, bảo vệ trước khi đưa vào sử dụng lại.
• Đối với các thiết bị không bảo đảm an toàn nghiêm trọng: Kiên quyết đình chỉ hoạt động, tiến hành thanh lý hoặc cải tạo mục đích sử dụng khác phù hợp hơn.
• Xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm quy trình an toàn, vận hành thiết bị không có giấy phép hoặc không có người chuyên trách đã qua đào tạo.