- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Phương Hà - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Lê Công Thành - Kiểm sát viên cao cấp.

- Người khởi kiện: Bà Nguyễn Thị Mỹ L, sinh năm 1969; Địa chỉ: Ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Long An (có mặt).

Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện: Ông Huỳnh Quốc H, sinh năm 1979; Địa chỉ: Tổ A, ấp B, xã P, huyện C, tỉnh Long An (có mặt).

- Người bị kiện: Ủy ban nhân dân (sau đây gọi tắt là “UBND”) huyện C, tỉnh Long An.

Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện: Ông Huỳnh Minh T; Chức vụ: Phó Chủ tịch UBND huyện (vắng mặt, có đơn xin xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Ông Trần Minh L1; Chức vụ: Phó Chánh Văn phòng HĐND và U (có mặt).

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Nguyễn Văn P, sinh năm 1982; Địa chỉ: Ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Long An (có mặt).

Người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Lê Thị Mộng T1, sinh năm 1985; Địa chỉ: A, khu phố C, thị trấn Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (có mặt).

- Người làm chứng: Ông Nguyễn Chí T2, sinh năm 1985; Địa chỉ: Ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Long An (có mặt).

Người kháng cáo: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Văn P.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có kháng cáo ông Nguyễn Văn P và người đại diện là bà Lê Thị Mộng T1, cùng trình bày:

Thay đổi yêu cầu kháng cáo, yêu cầu Hội đồng xét xử sửa án sơ thẩm, bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Mỹ L, do: Bà L là người khởi kiện nhưng không có quyền khởi kiện, vì UBND huyện C cấp GCN.QSDĐ số BN 831079 cho ông Nguyễn Văn P vào ngày 31 tháng 5 năm 2013 đối với thửa đất số 1096, tờ bản đồ số 07, diện tích 3.265m² - đất trồng lúa, tại xã T, huyện C, tỉnh Long An là hoàn toàn không liên quan và làm thiệt hại gì đến bà Nguyễn Thị Mỹ L. Bà L không phải là chủ sử dụng thửa đất số 1096, cũng không phải là người được thừa kế, tặng cho hay nhận chuyển nhượng QSDĐ đối với thửa 1096. Trong khi ông P là người được đất thửa 1096 là từ sự thỏa thuận phân chia di sản thừa kế của cha ông P là ông Nguyễn Văn H1. Nguồn gốc thửa đất 1096 là của ông Nguyễn Văn T3 (ông nội của ông P) trực tiếp sử dụng và được cấp GCN.QSDĐ số K 599168 ngày 19 tháng 5 năm 1997. Ngày 12 tháng 5 năm 2009, bằng “Hợp đồng tặng cho QSDĐ” ký tại UBND xã T, ông T3 đã tặng cho ông H1 (cha ông P), sau đó ông H1 được đứng tên GCN.QSDĐ số AP 799836 ngày 27 tháng 7 năm 2009 đối với thửa đất 1096. Ngày 21 tháng 02 năm 2013, ông H1 chết, ông P được những người thừa kế của ông H1 lập “Văn bản thỏa thuận phân chia di sản” ngày 24 tháng 4 năm 2013 và sau đó ông P được đứng tên GCN.QSDĐ như nêu trên là hợp pháp. Bà L không canh tác thửa đất 1096 và cũng không có các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 Luật Đất đai năm 2013.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của bà L là hoàn toàn không có căn cứ; quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm là không đúng quy định của pháp luật nên cần được sửa theo yêu cầu thay đổi yêu cầu kháng cáo của ông P nêu trên.

- Bà Nguyễn Thị Mỹ L cùng người đại diện theo ủy quyền là ông Nguyễn Quốc H2 cùng trình bày: Đồng ý theo nhận định và quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm, không đồng ý theo yêu cầu thay đổi yêu cầu kháng cáo của ông P tại phiên tòa phúc thẩm, yêu cầu Hội đồng xét xử bác kháng cáo của ông P, giữ nguyên án sơ thẩm.

- Người làm chứng ông Nguyễn Chí T2 trình bày: Bảo lưu lời trình bày như nội dung án sơ thẩm đã nêu trên.

- Người bảo vệ quyền và lợi ích cho người bị kiện: Giữ nguyên quan điểm đã trình bày như nội dung án sơ thẩm đã nêu.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

- Về tố tụng:

[1] Tại đơn khởi kiện ngày 26 tháng 6 năm 2023, bà Nguyễn Thị Mỹ L trình bày:

“Nguyên tôi được cha chồng là ông Nguyễn Văn T3 có cho tôi một phần đất với diện tích 1.875m² thuộc một phần thửa 1096, tờ bản đồ số 07, loại đất lúa, tại ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Long An. Vợ chồng tôi trực tiếp sử dụng từ năm 1990 cho đến nay nhưng chưa được cấp GCN.QSDĐ.

Đến năm 2022 tôi xin được cấp GCN.QSDĐ thì tôi được biết phần đất của tôi đã được cấp GCN.QSDĐ cho ông Nguyễn Văn P.

Tôi đã nhiều lần yêu cầu ông P chuyển trả lại phần đất trên cho tôi nhưng ông P không đồng ý.

* Yêu cầu khởi kiện:

Vậy nay tôi làm đơn này gởi quý Tòa án giải quyết cho tôi là:

- Hủy GCN.QSDĐ tại thửa số 1096, tờ bản đồ số 07, diện tích 1.875m², loại đất lúa do ông Nguyễn Văn P đứng tên GCN.QSDĐ, tọa lạc tại xã T, huyện C, tỉnh Long An”.

Như vậy, đây là trường hợp đơn khởi kiện thể hiện nội dung yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai, nhưng người khởi kiện chỉ yêu cầu Tòa án hủy GCN.QSDĐ đã cấp, nên xem đây là “Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện” theo quy định tại Điều 8 Luật Tố tụng hành chính. Theo đó, Tòa án cấp sơ thẩm xem xét thụ lý, giải quyết vụ án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính là đúng quy định.

[2] Tòa sơ thẩm xét xử và tuyên án ngày 22 tháng 02 năm 2024. Đến ngày 27 tháng 02 năm 2024, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn P có đơn kháng cáo, nên kháng cáo của ông P là hợp lệ được xem xét giải quyết tại cấp phúc thẩm theo Điều 206 Luật Tố tụng hành chính.

[3] Về đối tượng khởi kiện, thẩm quyền giải quyết vụ án và thời hiệu khởi kiện: Tòa sơ thẩm xác định là đúng quy định tại khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32 và Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[4] Người đại diện của người bị kiện ông Huỳnh Minh T có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 225 Luật Tố tụng hành chính, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt.

- Về nội dung:

Đối với kháng cáo của ông Nguyễn Văn P, xét:

[1] Về hình thức và thẩm quyền cấp GCN.QSDĐ:

UBND huyện C cấp GCN.QSDĐ số BN 831079 cho ông Nguyễn Văn P đối với thửa đất số 1096, tờ bản đồ số 07, diện tích 3.265m² - đất lúa, tọa lạc tại xã T, huyện C dựa trên văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 24 tháng 4 năm 2013 của ông Nguyễn Văn H1 để lại cho ông Nguyễn Văn P là đúng quy định về hình thức, thẩm quyền theo quy định của Luật Đất đai năm 2013.

Tuy nhiên, khi thực hiện việc cấp GCN.QSDĐ cho ông Nguyễn Văn P đã không thực hiện kiểm tra, xác minh nguồn gốc, quá trình, hiện trạng, vị trí sử dụng đất là sai sót.

[2] Về nội dung:

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ và phần trình bày của các đương sự tại phiên tòa thể hiện, thửa 1096, tờ bản đồ số 07, diện tích 3.265m² - đất lúa, tọa lạc tại xã T, huyện C trước đây là của ông Nguyễn Văn T3. Năm 1990, ông T3 cho vợ chồng bà L canh tác. Năm 2005, chồng bà L là ông Nguyễn Văn L3 (anh ruột của ông Nguyễn Chí T2) chết thì bà L giao đất cho ông T2 canh tác cho đến nay. Hiện tại, ông T2 đang trồng lúa trên thửa đất 1096. Nội dung này được thể hiện qua biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 03 tháng 01 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An và biên bản lấy lời khai ngày 03 tháng 01 năm 2024 đối với người làm chứng là ông Nguyễn Chí T2 cũng như lời khai của bà L, ông T2 trước Tòa sơ thẩm và phúc thẩm. Ông H1 (cha của ông P) và ông P hoàn toàn không sử dụng thửa đất trên.

Bên cạnh đó, theo đơn khởi kiện, tại phiên tòa sơ thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, bà L và đại diện của bà L là ông H2 đều thừa nhận nguồn gốc đất là do ông Nguyễn Văn T3 cho vợ chồng bà L một phần thửa 1096 diện tích 1.875m², loại đất lúa vào năm 1990; bà L và ông L3 (chồng bà L) canh tác đến năm 2005 thì ông L3 chết nên bà L giao một phần thửa đất 1096 diện tích 1.875m², loại đất lúa cho ông T2 canh tác đến nay (ông T2 thừa nhận lời trình bày của bà L là đúng). Ông Nguyễn Văn P và người đại diện là bà T1 thì cho rằng thửa đất 1096 là của ông Nguyễn Văn T3 cho cha của ông P là ông Nguyễn Văn H1 từ năm 2009; ông H1 quản lý, sử dụng đến năm 2013 ông H1 chết; đến ngày 24 tháng 4 năm 2013 thì ông P được các thừa kế của ông H1 đồng ý để lại cho ông P theo “Văn bản thỏa thuận phân chia di sản” và ông P đứng tên GCN.QSDĐ như nêu trên. Ông Nguyễn Chí T2 thì cho rằng ông Nguyễn Văn H1 (anh của ông T2) có thửa đất khác gần thửa đất 1096.

Như vậy, có căn cứ xác định thửa đất 1096 có nguồn gốc là của ông Nguyễn Văn T3 cho ông Nguyễn Văn H1 (cha ông P) và ông Nguyễn Văn L3 (chồng bà L); theo bà L thì ông T3 cho vợ chồng bà một phần thửa 1096 với diện tích 1.875m², loại đất lúa; có cơ sở xác định UBND huyện C cấp GCN.QSDĐ số BN 831079 ngày 31 tháng 5 năm 2013 cho ông Nguyễn Văn P đối với thửa đất số 1096, tờ bản đồ số 07, tọa lạc tại xã T, huyện C là không đúng đối tượng sử dụng đất, là trái với quy định tại Điều 99, Điều 101 Luật Đất đai năm 2013. Do đó, yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Mỹ L là có căn cứ chấp nhận. Tòa sơ thẩm tuyên: Hủy GCN.QSDĐ số BN 831079 do UBND huyện C cấp cho ông Nguyễn Văn P ngày 31 tháng 5 năm 2013 đối với thửa số 1096, tờ bản đồ số 07, diện tích 3.265m², loại đất trồng lúa, tọa lạc tại xã T, huyện C, tỉnh Long An là có căn cứ, đúng quy định do trong thửa đất 1096 có một phần diện tích 1.875m², loại đất lúa là của ông T3 cho vợ chồng bà L, ông L3 từ năm 1990.

Song, việc Tòa sơ thẩm tuyên: “Bà Nguyễn Thị Mỹ L được quyền đăng ký kê khai để được cấp GCN.QSDĐ theo quy định của pháp luật” là đã vượt quá yêu cầu khởi kiện của bà L và không thể kê khai đăng ký được do phần diện tích 1.875m², loại đất lúa của bà L trong thửa 1096 hiện chưa xác định được nằm ở vị trí nào nên việc bà L muốn kê khai đăng ký để được cấp GCN.QSDĐ thì phải có thỏa thuận với ông P; nếu không thỏa thuận được thì có quyền khởi kiện bằng vụ án khác để xác định vị trí phần đất của bà L, ông L3 được ông T3 cho nằm ở vị trí nào. Do đó, Hội đồng xét xử sửa phần này của án sơ thẩm; chỉ tuyên: “Hủy GCN.QSDĐ số BN 831079 do UBND huyện C cấp cho ông Nguyễn Văn P ngày 31 tháng 5 năm 2013 đối với thửa số 1096, tờ bản đồ số 07, diện tích 3.265m², loại đất trồng lúa, tọa lạc tại xã T, huyện C, tỉnh Long An”.

Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần đề nghị của Viện kiểm sát; chấp nhận một phần kháng cáo của ông Nguyễn Văn P; sửa một phần án sơ thẩm.

[3] Về án phí hành chính phúc thẩm: Do sửa án sơ thẩm nên ông Nguyễn Văn P không phải nộp án phí phúc thẩm, hoàn trả lại ông Nguyễn Văn P 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000212 ngày 15 tháng 03 năm 2024 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An.

[4] Quyết định khác của án sơ thẩm về án phí, chi phí tố tụng không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.