NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Bà Đặng Thị Bích Loan

Các Thẩm phán:

1. Bà Trần Thị Lệ Uyên;
2. Bà Võ Thị Mỹ Hạnh.

- Thư ký phiên tòa: Bà Phạm Thị Mỹ Tây – Thư ký Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Bà Võ Phạm Phương Hạnh - Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 8 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (số B đường L, phường B, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh) xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 48/2023/TLPT- HNGĐ ngày 03 tháng 7 năm 2023 về Tranh chấp Ly hôn.

Do Bản án Hôn nhân và Gia đình sơ thẩm số 426/2023/HNGĐ-ST ngày 17 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 3108/2023/QĐPT - HNGĐ ngày 26 tháng 7 năm 2023, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Hồng Y, sinh năm: 1981

Địa chỉ: số 995/35 đường Hậu Giang, Phường 11, Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nơi ở: số 18/7 đường Chấn Hưng, Phường 6, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. (có mặt)

- Bị đơn: Ông Nguyễn Minh Đ, sinh năm: 1978

Địa chỉ: số B đường L, Phường D, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn

Ông Nguyễn Văn H - Luật sư Công ty L Luật thuộc Đoàn Luật sư Thành phố H.

Địa chỉ văn phòng: số B đường H, Phường D, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh. (có mặt)

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 06 tháng 01 năm 2023 và trong quá trình tố tụng, bà Nguyễn Thị Hồng Y - nguyên đơn trình bày:

Bà Y và ông Nguyễn Minh Đ sống chung và đăng ký kết hôn từ năm 2015 (theo Giấy chứng nhận kết hôn số 212, Quyển số 02/2015 ngày 28/12/2015 của Ủy ban nhân dân Phường A, Quận F, Thành phố Hồ Chí Minh) có 02 con chung là Nguyễn Đức K, sinh ngày 24/4/2016 và Nguyễn Quỳnh Thanh T, sinh ngày 21/10/2020.

Theo lời trình bày của nguyên đơn, nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn dẫn đến việc bà Y gửi đơn ly hôn là do ông Đ có tính gia trưởng và thường xuyên đánh vợ sau những lần vợ chồng tranh cãi; cuối năm 2022, do mâu thuẫn vợ chồng ngày càng nghiêm trọng nên ông Đ đã dọn ra ngoài ở riêng, vợ chồng cũng sống ly thân từ đó đến nay.

Bà Y cho rằng tình cảm vợ chồng không còn, mục đích hôn nhân không đạt được nên yêu cầu được ly hôn.

Về con chung: Bà Y yêu cầu được nuôi cả 02 con chung, không yêu cầu ông Đ cấp dưỡng.

Tài sản chung: Hai bên tự thỏa thuận, không yêu cầu xem xét, giải quyết trong vụ án.

Nợ chung: Không có.

Ông Nguyễn Minh Đ – bị đơn trình bày: Ông thống nhất với lời trình bày của bà Y về việc kết hôn, quá trình chung sống và nguyên nhân mâu thuẫn. Hiện tình cảm vợ chồng đã không thể hàn gắn được nên ông Đ đồng ý ly hôn theo yêu cầu của bà Y.

Về con chung: Ông Đ yêu cầu được trực tiếp nuôi trẻ Nguyễn Đức K, không yêu cầu bà Y cấp dưỡng nuôi con. Đối với trẻ Nguyễn Quỳnh Thanh T, ông Đ đồng ý giao cho bà Y nuôi, việc cấp dưỡng nuôi trẻ T do hai bên tự thỏa thuận.

Tài sản chung: Hai bên tự thỏa thuận, không yêu cầu xem xét, giải quyết trong vụ án.

Nợ chung: Không có.

Tại Bản án Hôn nhân và Gia đình sơ thẩm số 426/2023/HNGĐ-ST ngày 17 tháng 5 năm 2023, Tòa án nhân dân quận Tân Bình đã quyết định:

Căn cứ Điều 56, Điều 58, Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84, Điều 85, Điều 86 và Điều 87 Luật Hôn nhân và Gia đình,

- Về quan hệ hôn nhân: Công nhận sự thuận tình ly hôn giữa bà Nguyễn Thị Hồng Y và ông Nguyễn Minh Đ.

- Về con chung: Giao 02 con chung tên Nguyễn Đức K, sinh ngày 24/4/2016 và Nguyễn Quỳnh Thanh T, sinh ngày 21/10/2020 cho bà Nguyễn Thị Hồng Y trực tiếp nuôi dưỡng.

Việc cấp dưỡng nuôi con do bà Y và ông Đ tự thỏa thuận.

Người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được quyền ngăn cản.

Vì lợi ích của trẻ, theo yêu cầu của cha, mẹ, người thân thích, Cơ quan quản lý Nhà nước về gia đình, Cơ quan quản lý Nhà nước về trẻ em hoặc Hội Liên hiệp Phụ nữ, Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con theo luật định.

Người trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

- Về tài sản chung: Bà Y và ông Đ tự thỏa thuận, không yêu cầu xem xét, giải quyết trong vụ án.

- Nợ chung: Không có.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn tuyên nghĩa vụ chịu án phí và quyền kháng cáo.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 30/5/2023 Tòa án nhân dân quận Tân Bình nhận được Đơn của ông Nguyễn Minh Đ đề ngày 26/5/2023 kháng cáo một phần Bản án sơ thẩm với nội dung: Yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng trẻ Nguyễn Đức K.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Bị đơn ông Nguyễn Minh Đ vẫn giữ nguyên kháng cáo cho rằng môi trường sinh sống bên nhà N không tốt sẽ ảnh hưởng đến nhân cách của trẻ K; bên cạnh đó, ông có công việc làm, thu nhập và chỗ ở ổn định nên đủ điều kiện để dạy dỗ và chăm sóc con.

Người Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn cho rằng ông Đ đang có nơi ở ổn định tại nhà của chị gái, thu nhập hàng tháng trên 10.000.000 (mười triệu) đồng và hiện nay ông Đ đã sắp xếp được công việc, không còn đi công trình xa nên có thể đưa đón trẻ K đi học hàng ngày, nếu phải đi xa thì cũng có chị gái hỗ trợ.

Về phía bà Y: Bà Y phải cùng lúc chăm sóc cả 02 con trong đó bé T đang bị bệnh nên sẽ gặp nhiều khó khăn; bên cạnh đó, bà Y đang thuê nhà ở trọ phải di chuyển nhiều nơi nên sẽ xáo trộn đến cuộc sống của các bé.

Từ những phân tích trên, đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự - Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Đ, giao trẻ K cho ông Đ trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng.

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Hồng Y không rút Đơn khởi kiện, không đồng ý yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Minh Đ đồng thời đề nghị giữ nguyên Bản án sơ thẩm với lý do bà có công việc làm, thu nhập và chỗ ở ổn định nên đủ điều kiện để nuôi con, ngoài ra bà làm việc trong giờ hành chính nên sẽ thuận tiện cho việc đưa đón, dạy dỗ và chăm sóc con. Bên cạnh đó, tuy nơi ở của bà là nhà thuê nhưng chỉ có 03 mẹ con với nhau còn ông Đ mặc dù ông Đ cho rằng ông có nơi ở ổn định, tuy nhiên căn nhà này là nhà của chị gái ông Đ nên ngoài 02 chị em còn có chồng và các con của chị gái ở chung nên môi trường sống không thuận lợi bằng các con đang ở chung với bà.

Các đương sự không thỏa thuận được với nhau việc giải quyết vụ án.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm:

- Về thủ tục tố tụng: Trong giai đoạn phúc thẩm, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuân thủ đúng pháp luật tố tụng, gửi hồ sơ cho Viện Kiểm sát nghiên cứu đúng thời hạn luật định.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử tuân thủ đúng nguyên tắc xét xử, đảm bảo cho các bên đương sự được phát biểu ý kiến, trình bày quan điểm và tranh luận; các đương sự đã thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định.

- Về hình thức: Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Minh Đ còn trong thời hạn luật định nên hợp lệ.

- Về nội dung kháng cáo: Qua lời trình bày của các bên đương sự tại phiên tòa phúc thẩm đồng thời xem xét toàn bộ tài liệu, chứng cứ thể hiện tại hồ sơ, xét thấy:

Về thu nhập: Ông Đ có thu nhập thấp hơn so với bà Y, cụ thể: Theo Hợp đồng lao động giữa ông Đ với Công ty TNHH F thì ông Đ được tuyển dụng với vị trí lái máy, có mức lương là 6.750.000 (sáu triệu bảy trăm năm mươi ngàn) đồng, trong khi đó bà Y hiện đang là Kế toán trưởng của Công ty TNHH V với mức lương và phụ cấp là 21.000.000 (hai mươi mốt triệu) đồng; ngoài ra, bà Y còn có thẻ tiết kiệm mở tại Ngân hàng TMCP Á với số tiền trong thẻ là 330.000.000 (ba trăm ba mươi triệu) đồng.

Về nơi ở: Cả ông Đ và bà Y đều chưa có nhà riêng, ông Đ đang ở chung nhà với chị gái còn bà Y thì đang thuê nhà để ở cùng các con.

Về thời gian chăm sóc, giáo dục con: Do đặc thù công việc của ông Đ là phải đi công trình và phải đi công tác theo sự phân công của công ty nên không đảm bảo thời gian đưa đón bé K đi học cũng như thời gian chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, trong khi đó bà Y làm việc giờ hành chính, thời gian ổn định.

Mặt khác, trong khoảng thời gian ông Đ và bà Y sống ly thân (từ cuối năm 2022 đến nay) bà Y là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục 02 con chung, các con đều phát triển bình thường, bé K có kết quả học tập tốt (thể hiện tại phiếu đánh giá kết quả học tập của Trường tiểu học B); bên cạnh đó, khi cung cấp lời khai cho Tòa nguyện vọng bé K muốn ở với mẹ.

Từ những phân tích trên, nhận thấy Tòa án cấp sơ thẩm giao 02 con chung cho bà Nguyễn Thị Hồng Y trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc là có cơ sở. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Đ. Giữ nguyên Bản án Hôn nhân và Gia đình sơ thẩm số 426/2023/HNGĐ-ST ngày 17 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân quận Tân Bình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng và ý kiến phát biểu của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về hình thức: Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Minh Đ phù hợp với quy định tại Điều 272 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự nên chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2]. Về nội dung kháng cáo:

Căn cứ Giấy chứng nhận kết hôn số 212, Quyển số 02/2015 ngày 28/12/2015 của Ủy ban nhân dân Phường A, Quận F, Thành phố Hồ Chí Minh thì hôn nhân giữa bà Nguyễn Thị Hồng Y và ông Nguyễn Minh Đ là hợp pháp. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ yêu cầu ly hôn của bà Y và sự đồng thuận của ông Đ đã công nhận sự thuận tình ly hôn của cả hai; phần này các đương sự không kháng cáo và không bị kháng nghị nên phát sinh hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Xét kháng cáo của ông Nguyễn Minh Đ yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng trẻ Nguyễn Đức K, Hội đồng xét xử nhận thấy: Đối với con chung, bà Y và ông Đ đều có tình yêu thương con như nhau, đều muốn được trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng; tuy nhiên, việc giao con cho ai trực tiếp nuôi cần xét đến hoàn cảnh thực tế của mỗi bên sau khi ly hôn để quyết định nhằm đảm bảo quyền lợi về mọi mặt cho trẻ.

Theo bà Y khai, Bà có nghề nghiệp ổn định, hiện là Kế toán trưởng của công ty, có thu nhập hàng tháng là 21.000.000 (hai mươi mốt triệu) đồng và ông

Đ cho biết ông cũng có điều kiện tốt, thu nhập hàng tháng khoảng 9.800.000 (chín triệu tám trăm ngàn) đồng nên đảm bảo cuộc sống cho các con, tuy nhiên như trên đã nhận định việc giao con cho ai trực tiếp nuôi đều phải vì lợi ích của trẻ. Căn cứ vào lời khai của các đương sự và tài liệu có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử xét thấy về việc làm và thu nhập thì cả ông Đ và bà Y đều có điều kiện như nhau nhưng trên thực tế trẻ Nguyễn Đức K đang sống cùng với bà Y và trẻ Nguyễn Quỳnh Thanh T từ lúc ông Đ dọn ra ngoài ở riêng (cuối năm 2022), các con được bà Y chăm sóc tốt, không có vấn đề gì cần lưu ý và theo Phiếu đánh giá kết quả học tập của Trường tiểu học B thì trẻ K có kết quả học tập tốt. Phía ông Đ cho rằng môi trường sống bên nhà N không tốt sẽ ảnh hưởng đến nhân cách của con nhưng không cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh còn phía bà Y thì không thừa nhận có sự việc này.

Về điều kiện chỗ ở và giờ giấc làm việc: Cả ông Đ và bà Y đều chưa có nhà riêng, hai con chung đang sống cùng với bà Y tại địa chỉ số A đường C, Phường F, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh, đây là nơi bà Y thuê để ở ổn định và lâu dài còn ông Đ hiện đang ở cùng với gia đình chị gái. Theo lời trình bày của cả 02 bên thì giờ giấc làm việc của ông Đ và bà Y đều ổn định, có khả năng đưa đón con đi học hàng ngày; tuy nhiên, hiện bà Y là Kế toán trưởng, làm việc trong giờ hành chính và có sự giúp đỡ, hỗ trợ từ chị gái trong việc chăm sóc trẻ Thanh Trúc, bản thân bà Y là người trực tiếp đưa đón trẻ K đi học và chăm sóc khi trẻ ở nhà, còn ông Đ trước đây là tài xế lái xe ép cọc và do đặc thù công việc ông phải di chuyển nhiều nơi, phải tăng ca khi có yêu cầu đồng thời phải ở lại đêm khi đi công trình ở xa. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Đ trình bày hiện ông không phải đi công trình mà được công ty phân công phụ trách công việc mua vật tư, tuy nhiên lời khai này không phù hợp Hợp đồng lao động đã được ký kết giữa ông Đ với Công ty TNHH F và ngoài Hợp đồng lao động này ông Đ không có tài liệu, chứng cứ nào khác để chứng minh cho lời khai của mình.

Từ phân tích trên, xét thấy: Ông Đ kháng cáo yêu cầu trực tiếp nuôi 01 con chung là trẻ Nguyễn Đức K nhưng hiện tại ông chưa thu xếp được giờ giấc làm việc ổn định, không có điều kiện trong việc chăm sóc, đưa đón con nên việc đưa trẻ Đức K về sống cùng với mình sẽ gặp khó khăn hơn so với bà Y. Do đó, xét về hoàn cảnh thực tế của mỗi bên sau khi ly hôn, bà Y đủ điều kiện lo cho con, có sự thuận lợi trong việc đưa đón và chăm sóc, Tòa án cấp sơ thẩm giao 02 trẻ Đức K và Thanh T cho bà Y trực tiếp nuôi dưỡng là có căn cứ; bên cạnh đó, hiện tại trẻ Đức K đang sống cùng với bà Y và trẻ Thanh T nên giao cho bà Y tiếp tục nuôi dưỡng sẽ đảm bảo được sự ổn định về mặt tâm lý, tránh xáo trộn cuộc sống nhằm tạo điều kiện để 02 trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt đồng thời phù hợp với nguyện vọng của trẻ Đức Khang nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo ông Đ, cần giữ nguyên Bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa phúc thẩm.

[3]. Về án phí: Do Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo nên ông Đ phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 56, Điều 58, Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84, Điều 85, Điều 86 và Điều 87 Luật Hôn nhân và Gia đình;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Minh Đ.

Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 426/2023/HNGĐ-ST ngày 17 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân quận Tân Bình.

- Về quan hệ hôn nhân: Công nhận thuận tình ly hôn giữa bà Nguyễn Thị Hồng Y và ông Nguyễn Minh Đ.

- Về con chung: Giao 02 con chung tên Nguyễn Đức K, sinh ngày 24/4/2016 và Nguyễn Quỳnh Thanh T, sinh ngày 21/10/2020 cho bà Nguyễn Thị Hồng Y trực tiếp nuôi dưỡng.

Việc cấp dưỡng nuôi con do bà Y và ông Đ tự thỏa thuận.

Người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được quyền ngăn cản.

Vì lợi ích của trẻ, theo yêu cầu của cha, mẹ, người thân thích, Cơ quan quản lý Nhà nước về gia đình, Cơ quan quản lý Nhà nước về trẻ em hoặc Hội Liên hiệp Phụ nữ, Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con theo luật định.

Người trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

- Về tài sản chung: Bà Y và ông Đ tự thỏa thuận, không yêu cầu xem xét, giải quyết trong vụ án.

- Về nợ chung: Không có.

2. Về án phí:

- Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị Hồng Y phải chịu 300.000 (ba trăm ngàn) đồng, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số

AA/2022/ 0008733 ngày 10/02/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Y không phải nộp thêm án phí sơ thẩm.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Minh Đ phải chịu 300.000 (ba trăm ngàn) đồng, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số AA/2023/0023092 ngày 30/5/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Đ không phải nộp thêm án phí phúc thẩm.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.