TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC LINH TỈNH BÌNH THUẬN	CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Bản án số: 80/2023/HS-ST Ngày: 19-12-2023

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC LINH, TỈNH BÌNH THUẬN

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Mai Thuận.

Các Hội thẩm nhân dân:

• 1. Ông Hồ Văn Sơn;
• 2. Bà Nguyễn Thị Bình.

- Thư ký phiên tòa: Ông Bùi Chí Bảo - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh tham gia phiên tòa: Ông Phạm Khắc Thảo - Kiểm sát viên.

Ngày 19 tháng 12 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số: 85/2023/TLST-HS ngày 15 tháng 11 năm 2023, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 140/2023/QĐXXST-HS ngày 04 tháng 12 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, đối với bị cáo:

Lê Nh, sinh năm 1993, tại Bình Thuận; Nơi cư trú: khu phố 8, thị trấn Vx, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; Tôn giáo: Phật giáo; Nghề nghiệp: nông; Trình độ văn hóa: 07/12; tiền án: Không, tiền sự: không; con ông Lê Đ, sinh năm 1951 và con bà Huỳnh Thị X, sinh năm 1955, cùng trú tại khu phố 8, thị trấn Vx, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Gia đình có 07 anh, chị, em. Lê Nh là con thứ 7 trong gia đình; có vợ tên Nguyễn Thị L, sinh năm 1995. Chưa có con.

Bị cáo hiện đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú theo Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú số 79 ngày 05/12/2023 của Tòa án nhân dân huyện Đức Linh (có mặt tại phiên tòa)

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng 11 giờ 45 phút ngày 23/07/2023, Công an huyện Đức Linh phối hợp với Công an xã Mepu tổ chức lực lượng tuần tra đảm báo ANTT trên địa bàn xã Mepu. Khi tổ tuần tra đi trên tuyến đường Mepu - ĐaKai thuộc thôn 6, xã Mepu, Đức Linh thì tiến hành dừng xe kiểm tra hành chính một nam thanh niên đang điều khiển xe môtô hiệu Honda, biển số 86B8-550.54. Qua kiểm tra nam thanh niên khai nhận tên là Lê Nh. Cơ quan công an tiến hành yêu cầu Nh xuất trình giấy phép lái xe, giấy tờ tuỳ thân, tuy nhiên Nh không xuất trình được do không mang theo. Cơ quan công an tiến hành kiểm tra phương tiện thì phát hiện phía trước baga của chiếc xe môtô biển số 86B8-550.54 mà Nh điều khiển có một vật được đựng trong một bao nylon màu xanh có dấu hiệu nghi vấn nên cơ quan công an yêu cầu Nh mở bao nylon ra để kiểm tra. Khi Nh mở bao nylon ra, cơ quan công an phát hiện có một cá thể động vật đã chết được đông lạnh, qua quan sát bên ngoài thì giống với cá thể động vật Tê tê. Qua làm việc thì đối tượng Nh khai nhận cá thể động vật mà Nh đang chở trước baga xe 86B8-550.54 là cá thể Tê tê. Nh đang trên đường chở đi bán cho khách. Sau đó, cơ quan Công an tiến hành phối hợp với lực lượng Kiểm lâm huyện Đức Linh để xác định chủng loại cá thê động vật thu giữ nêu trên thì xác định đây là 01 (một) cá thể Tê Tê thuộc nhóm IB (là nhóm động vật rừng đang bị đe dọa tuyệt chủng cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại và các loài thuộc Phụ lục I CITES phân bố tự nhiên tại Việt nam).

Cơ quan công an đã phối hợp cùng với lực lượng Kiểm lâm lập biên bản và đưa Lê Nh về trụ sở làm việ Quá trình điều tra, bị can Lê Nh khai nhận như sau: Vào khoảng tháng 5/2023, Lê Nh đang làm rẫy trên khu vực Tà Bứa thuộc Thôn 7, xã Mp, huyện Đức Linh thì gặp 01 người đàn ông trung niên đang mang theo 01 (một) con Tê tê vừa mới bẫy đã chết, hỏi Lê Nh mua con Tê tê trên không, Lê Nh đồng ý mua với giá 1.000.000 đồng (Một triệu đồng) nhằm mục đích sử dụng. Khi về đến nhà, Lê Nh cân trọng lượng con Tê tê được 4.4kg và chụp hình con Tê tê đăng lên mạng xã hội Facebook để nhằm mục đích rủ một số người bạn cùng nhau ăn con Tê tê trên. Tuy nhiên, có 01 tài khoản Facebook “Người sử dụng Facebook" (không rõ nhân thân, lai lịch) gọi điện vào phần mềm Mesengger của Lê Nh hỏi mua con Tê tê trên với giá 3.000.000 đồng (Ba triệu đồng) và hẹn đến ngày 23/7/2023 lấy con Tê tê . Vì thấy thu lợi được 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng) nên Lê Nh đồng ý bán con Tê tê trên với giá 3.000.000 đồng (Ba triệu đồng) và hẹn đến ngày 23/7/2023 sẽ giao con Tê tê trên và nhận tiên. Sau đó, Lê Nh bảo quản con Tê tê trên vào tủ đông lạnh của gia đình. Đến ngày 23/7/2023, Lê Nh liên hệ với người mua trên để giao con Tê tê, người mua trên hẹn Lê Nh giao con Tê tê tại ngã ba giao nhau giữa đường ĐT766 và đường ĐH Mp – Đa Kai thuộc Thôn 6, xã Đa Kai. Lê Nh đồng ý và một mình điều khiển xe môtô hiệu Honda, biển số 86B8-550.54 chở theo 01 con Tê tê được chứa trong 01 bao nylon màu xanh. Khi đến đoạn đường ĐH Mp – Đa Kai thuộc Thôn 6, xã Mp huyện Đức Linh, Lê Nh bị lực lượng Công an yêu cầu dừng xe kiểm tra và phát hiện đang vận chuyển 01 con Tê tê. Lực lượng Công an cùng kiểm lâm đã tiến hành lập biên bản, niêm phong tang vật, khám nghiệm hiện trường và đưa đối tượng về trụ sở làm việc. Tại Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Linh, Lê Nh khai nhận về hành vi phạm tội của mình.

Tại bản kết luận giám định động vật số 1249/STTNSV ngày 02 tháng 8 năm 2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật, kết luận: 12 (mười hai) ảnh chụp của 01 cá thể động vật đã chết là của loài Tê tê Java, có tên khoa học Manis Javanica. Cơ quan giám định đã xác định tên khoa học của loài qua bản ảnh chụp mẫu vật và không phân tích sinh học phân tử AND mẫu mô và mẫu vảy gửi giám định. Qua đó đã xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật như sau:

1. Loài Tê tê java (Manis javanica) có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/07/2019 của Chính phủ.
2. Loài Tê tê java (Manis javanica) có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ.
3. Loài Tê tê java (Manis javanica) có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam.

Vật chứng thu giữ: 01 cá thể động vật rừng (loại Tê tê Java) có khối lượng 4,4 kg, không có nội tạng, đã chết. 01 xe môtô hiệu Honda, biển số 86B8-550.54 của Lê Nh.

Tại cáo trạng số 87/CT-VKS-HS, ngày 14 tháng 11 năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh truy tố bị cáo Lê Nh về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận hành vi mua 01 cá thể Tê Tê để sử dụng nhưng vì vụ lợi nên bị cáo bán lại cho người khác kiếm lời thì bị bắt quả tang.

Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh tham gia phiên tòa: giữ nguyên cáo trạng truy tố đối với bị cáo Lê Nh và đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Áp dụng khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 38, Điều 65 của Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017); xử phạt Lê Nh mức án từ 12 (mười hai) đến 18 (mười tám) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 24 (hai mươi bốn) đến 36 (ba mươi sáu) tháng.

Đề nghị tịch thu tiêu hủy toàn bộ vật chứng còn thu giữ trong vụ án.

Trong phần tranh luận, bị cáo không tranh luận với ý kiến, đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh tại phiên tòa.

Lời nói sau cùng của bị cáo: Bị cáo biết sai, bị cáo xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo để sớm trở về với gia đình và xã hội, để lo cho cha mẹ già.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy:

[1] Tại phiên tòa hôm nay, bị cáo đã khai nhận hành vi phạm tội như nội dung bản cáo trạng đã truy tố. Lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, phù hợp với kết luận giám định và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử thấy đủ cơ sở để kết luận: Vào khoảng 11 giờ 45 phút ngày 23/07/2023, tại đoạn đường ĐH Mp - Đakai thuộc thôn 6, xã Mp, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Linh phối hợp cùng Hạt kiểm lâm huyện Đức Linh bắt quả tang Lê Nh có hành vi vận chuyển 01 cá thể động vật loài Tê tê Java có khối lượng 4,4 kg, không có nội tạng, đã chết nhằm mục đích bán kiếm lời.

Tại bản kết luận giám định động vật số 1249/STTNSV ngày 02 tháng 8 năm 2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật, kết luận: 12 (mười hai) ảnh chụp của 01 cá thể động vật đã chết là của loài Tê tê Java, có tên khoa học Manis Javanica. Cơ quan giám định đã xác định tên khoa học của loài qua bản ảnh chụp mẫu vật và không phân tích sinh học phân tử AND mẫu mô và mẫu vảy gửi giám định. Qua đó đã xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật như sau:

1. Loài Tê tê java (Manis javanica) có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/07/2019 của Chính phủ.
2. Loài Tê tê java (Manis javanica) có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ.
3. Loài Tê tê java (Manis javanica) có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam.

Như vậy, hành vi do bị cáo Lê Nh thực hiện đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh truy tố bị cáo Lê Nh về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm b khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự 2015 là có căn cứ, đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

[2] Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội; bị cáo là công dân có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, hành vi do bị cáo thực hiện đã xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về bảo vệ sự cân bằng sinh thái, đa đạng sinh học của các loài động vật hoang dã, quý, hiếm trong hệ sinh thái, đây là khách thể được pháp luật hình sự bảo vệ. Do đó, cần áp dụng mức án nghiêm khắc tương xứng với hành vi và hậu quả do bị cáo gây ra để giáo dục, cải tạo bị cáo trở thành công dân tốt, biết chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Nhà nước về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm; đồng thời, nhằm đấu tranh và phòng ngừa chung cho xã hội.

[3] Về tình tiết giảm nhẹ: Xét bị cáo phạm tội lần đầu, trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa đều có thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có quá trình nhân thân tốt, không có tiền án tiền sự, trình độ học vấn thấp nên hạn chế nhận thức về pháp luật có liên quan và bị cáo đang nuôi cha mẹ già; do đó, Hội đồng xét xử áp dụng điểm s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017, để xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo.

Nhận thấy, bị cáo phạm tội nhưng mức độ không đáng kể, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khác quy định tại khoản 2 Điểu 51 của Bộ luật hình sự; không có tình tiết tặng nặng, bị cáo có nhân thân thân tốt, có nơi cư trú ổn định; tại phiên tòa, bị cáo khai không phải là người trực tiếp săn bắt động vật quý hiếm mà mua lại của người dân, mục đích phạm tội của bị cáo chủ yếu là thỏa mãn nhu cầu cá nhân, gia đình bị cáo khó khăn, riêng bị cáo bị bệnh hiếm muộn; do đó, Hội đồng xét xử nhận thấy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà tạo điều kiện cho bị cáo tự cải tạo, giáo dục dưới sự giám sát của chính quyền địa phương là phù hợp, nhằm thể hiện tính nhân đạo và chính sách khoan hồng của Nhà nước đối với người phạm tội.

[4] Về xử lý vật chứng:

• + 01 cá thể động vật rừng (loại Tê tê Java) có khối lượng 4,4 kg, không có nội tạng, đã chết là vật khó bảo quản, cần tịch thu tiêu hủy.
• + 01 xe môtô hiệu Honda, biển số 86B8-550.54, là tài sản của vợ chồng Lê Nh; tại phiên tòa, bị cáo và vợ bị cáo (Nguyễn Thị Liễu) khai nhận đây là phương tiện sinh hoạt chủ yếu của gia đình và vợ bị cáo không có lỗi trong việc để bị cáo sử dụng xe mô tô này để thực hiện hành vi phạm tội; do đó, cơ quan điều tra đã lại cho bị cáo là phù hợp.

[5] Về hình phạt bổ sung: Ngoài hình phạt chính thì điều luật còn quy định hình phạt bổ sung là phạt tiền; xét mục đích phạm tội của bị cáo là mua để sử dụng nhưng vì mục đích vụ lợi cá nhân nên đã thỏa thuận bán lại cho người khác nhằm kiếm lời; do đó, cần áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo, để răn đe bị cáo.

[6] Đối với hành vi của người đàn ông săn bắt và bán cá thể Tê Tê cho bị cáo, đề nghị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Linh tiếp tục xác minh để đưa ra xử lý theo quy định.

[7] Quan điểm của Đại diện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh về tội danh, điều luật áp dụng cũng như xử lý vật chứng là phù hợp với những nhận định nêu trên nên được chấp nhận. Tuy nhiên, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo là chưa đủ tính răn đe.

[8] Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 135 của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

[9] Về tính hợp pháp của các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện Đức Linh, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm b khoản 1 và khoản 4 Điều 244; điểm s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, Điều 38, Điều 65 của Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

1. Tuyên bố: Lê Nh phạm tội “Vi phạm quy định về động vật nguy cấp, quý, hiếm”.
• - Về hình phạt chính: Xử phạt Lê Nh 01 (một) năm 03 (ba) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 02 (hai) năm 06 (sáu) tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (19/12/2023).

Giao Lê Nh cho Ủy ban nhân dân thị trấn Vx, huyện Đức Linh để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

• - Về hình phạt bổ sung: Phạt Lê Nh số tiền 50.000.000 đồng (năm mươi triệu đồng), để nộp vào ngân sách Nhà nước.
2. Về biện pháp tư pháp: Áp dụng khoản 2 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự, tịch thu tiêu hủy: 01 cá thể động vật rừng (loại Tê tê Java) có khối lượng 4,4 kg, không có nội tạng, đã chết. (Vật chứng hiện đang được tạm giữ tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đức Linh theo biên bản giao nhận lập vào ngày 18/12/2023)
3. Về án phí: Áp dụng Điều 135, Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, buộc bị cáo Lê Nh phải nộp số tiền 200.000đồng án phí hình sự sơ thẩm. Án phí nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đức Linh.
4. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, Điều 332 và Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự 2015. Báo cho bị cáo biết được quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án, để Tòa án cấp trên xét xử theo trình tự phúc thẩm.

(Đã giải thích chế định án treo đối với bị cáo Lê Nh)

Nơi nhận: - VKSND tỉnh Bình Thuận; - VKSND huyện Đức Linh; - Công an huyện Đức Linh; - Cơ quan hồ sơ nghiệp vụ Công an huyện Đức Linh; (khi án có hiệu lực) - Chi cục THADS huyện Đức Linh; - Nhà tạm giữ CA huyện Đức Linh; - Sở tư pháp tỉnh Bình Thuận; - UBND TT. Vx; - Bị cáo; - Lưu hồ sơ; THAHS; tập án văn./

T/M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM Thẩm phán-Chủ tọa phiên tòa Mai Thuận