TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Bản án số: 658/2024/DS-PT Ngày: 25/7/2024 V/v Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Phạm Hồng Loan

Các Thẩm phán: Bà Nguyễn Thị Huyền

Bà Đỗ Thị Hòa

- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Hoàng Nam – Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Bà Trần Thị Kim Nghĩa – Kiểm sát viên.

Ngày 25 tháng 7 năm 2024 tại Trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 425/2024/TLPT-DS ngày 13 tháng 5 năm 2024 về việc: “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 411/2023/DS-ST ngày 29/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 2969/2024/QĐ-PT ngày 03/6/2024, Quyết định hoãn phiên tòa số 9298/2024/QĐ-PT ngày 28/6/2024 giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Ông Phù Thanh D, sinh năm: 1967;

Địa chỉ: Số B H, phường T, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện theo ủy quyền của ông D: Công ty L1 (theo Hợp đồng ủy quyền ngày 25/10/2022, số công chứng 00024431, quyển số 13/2022TP/CC-SCC/HĐGD do Văn phòng C chứng nhận)

Người đại diện theo pháp luật của Công ty L1: Ông Nguyễn Minh T, sinh năm: 1977;

Cùng địa chỉ: Lầu F, số F P, Phường V, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Bị đơn: Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Q;

Địa chỉ: Số B, đường N, xã L, huyện N, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện theo pháp luật của Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc Tế Mỹ: Bà Nguyễn Thị Út E – chức vụ: Chủ tịch Hội đồng quản trị.

1. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Phù Bảo N, sinh năm: 2001;

Địa chỉ: Số B H, phường T, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Người kháng cáo: Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Q.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm thể hiện nội dung vụ án như sau:

[1] Trong "Đơn khởi kiện" ngày 24/10/2022 của ông Phù Thanh D và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa sơ thẩm người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn - ông Nguyễn Minh T trình bày như sau:

Tại đơn khởi kiện, nguyên đơn xác định bị đơn là Trường Trung học phổ thông Q bởi trong hợp đồng vay vốn thì bên vay là Trường Trung học phổ thông Q. Quá trình giải quyết vụ án, được biết Trường Trung học phổ thông Q đã được sáp nhập với Trường Tiểu học T và đổi tên thành Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q. Vì vậy, nguyên đơn xác định bị đơn là Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q.

Về nội dung khởi kiện: Ông Phù Thanh D là cha của anh Phù Bảo N (sinh năm 2001). Anh N nguyên là học sinh của trường T, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q (sau đây gọi tắt là “Trường Q hoặc nhà trường”). Để cho anh Nghi h tại Trường Q theo hợp đồng đào tạo miễn học phí thì ông Phù Thanh D đã cho T1 Quốc tế M vay 3.867.500.000 đồng (Ba tỷ tám trăm sáu mươi bảy triệu năm trăm ngàn đồng) theo Hợp đồng vay vốn 078-17/QTM-HĐVV ngày 27/7/2017. Thời hạn vay: Kể từ ngày ký hợp đồng cho đến khi anh Phù Bảo N chấm dứt Chương trình đào tạo chính khóa của nhà trường. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày anh N hoàn tất chương trình học (hết lớp 12) thì nhà trường phải trả lại khoản vay. Nếu chậm trả thì phải chịu lãi suất theo mức lãi suất huy động của Ngân hàng N1.

Cùng ngày ký Hợp đồng vay vốn, ông Phù Thanh D và Trường Q đã ký Phụ lục hợp đồng số 078-17/QTM/HĐVV-PLHĐ ngày 27/7/2017 (sau đây gọi tắt là “Phụ lục hợp đồng”) về việc điều chỉnh nội dung số tiền vay từ số tiền Việt Nam đồng tương đương 170.000 USD (Một trăm bảy mươi ngàn đô - la Mỹ) và Hợp đồng đào tạo miễn học phí số 078/17/QTM/HĐĐT ngày 27/7/2017.

Theo đúng thỏa thuận của Hợp đồng vay vốn, sau khi anh Phù Bảo N kết thúc Chương trình đào tạo tại Trường Q, ông Phù Thanh D đã nhiều lần yêu cầu Trường Q trả lại số tiền đã vay.

Sau nhiều lần cam kết trả nợ thì ngày 27/5/2022, T1 Quốc tế M đã trả cho ông Phù Thanh D 233.400.000 đồng (Hai trăm ba mươi ba triệu, bốn trăm nghìn đồng) và ngày 17/6/2022 trả tiếp 243.048.000 đồng (Hai trăm bốn mươi ba triệu, không trăm bốn mươi tám nghìn đồng). Toàn bộ số tiền đã trả, ông D chấp nhận trừ vào số tiền vay. Từ ngày 18/6/2022 đến nay, T1 Quốc tế Mỹ không trả thêm cho ông Phù Thanh D khoản nào khác.

Vì vậy, ông Phù Thanh D đề nghị Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết buộc Trường Q trả nợ, cụ thể:

• - Số tiền vay 3.867.500.000 đồng - 476.448.000 đồng (số tiền đã trả) = 3.391.052.000 đồng (số tiền gốc còn nợ).
• - Đối với yêu cầu về lãi suất. Tại đơn khởi kiện, nguyên đơn yêu cầu buộc Trường Q phải trả tiền lãi (tạm tính đến ngày khởi kiện) là: 10%/năm x 39 tháng x 3.397.000.000 đồng = 1.104.317.500 đồng.

Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện nguyên đơn cho rằng, bị đơn cũng đã có thiện chí trả nợ, hiện đang gặp khó khăn nên chỉ yêu cầu tính lãi từ ngày 18/6/2022 đến ngày xét xử sơ thẩm, với lãi suất 6%/năm (thời điểm Tòa án thụ lý vụ án), cụ thể: 3.391.052.000 đồng x 6%/năm x 461 ngày (từ 18/6/2022 đến 29/9/2023) = 260.545.828 đồng.

Cả gốc và lãi yêu cầu Trường Q phải trả là: 3.651.597.828 đồng.

Và yêu cầu Tòa án buộc bị đơn chịu tiền lãi ngay sau ngày xét xử sơ thẩm trên số nợ gốc chưa thanh toán cho đến khi trả hết nợ.

[2] Tại phiên tòa, bị đơn, đại diện theo ủy quyền của bị đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn vắng mặt nhưng tại bản tự khai tháng 6/2023 (không đề ngày) - bà Phạm Thị My L, đại diện theo ủy quyền của bị đơn trình bày:

Theo Hợp đồng đào tạo miễn phí số 078-17/QTM/HĐĐT ngày 27/7/2017 giữa Trường Q với ông Phù Thanh D (phụ huynh em Phù Bảo N). Điều 3 Quyền lợi và nghĩa vụ của các bên, khoản 3.1 nêu rõ: Bên A cung cấp Chương trình đào tạo chính khóa và miễn học phí (không bao gồm các khoản phí khác) cho học sinh trong suốt thời gian học tại Trưởng kể từ năm học 2017-2018”, tức được xác định là nhà trường chỉ cung cấp chương trình đào tạo chính khóa và miễn học phí kể từ năm học 2017 đến đầu năm học 2018, còn những năm tiếp theo không được miễn học phí, số tiền này sẽ trừ vào số tiền nguyên đơn cho nhà

trường vay hoặc được tất toán sau khi các bên có biên bản thanh lý hợp đồng vay.

Từ năm 2018 đến năm 2021 nhà trường tính học phí với học sinh Phù Bảo Nghi theo quy định của trường. Học phí của học sinh Phù Bảo N từ năm 2018 đến năm 2020 (02 năm lớp 11 và lớp 12) là 500.000.000đ/năm x 02 năm là 1.000.000.000đ. Ngoài ra nhà trường đã trả cho ông Phù Thanh D số tiền 946.000.000 đồng.

Như vậy, nhà trường cấn trừ hợp đồng vay vốn khoản nợ của nguyên đơn là 3.867.500.000₫ – 1.946.000.000đ = 1.921.000.000đ. Số tiền nhà trường phải trả là 1.921.000.000đ. Đối với yêu cầu tiền lãi phát sinh, bị đơn không chấp nhận.

[3] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án: Anh Phù Bảo N không có ý kiến gì về vụ án và cho rằng việc vay và cho vay là giữa Trường Q với ông Phù Thanh D (bố anh N) anh không biết nên đề nghị Tòa án không triệu tập anh đến Tòa.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 411/2023/DS-ST ngày 29/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên xử:

• - Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Phù Thanh D.
• Buộc Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q có nghĩa vụ trả cho ông Phù Thanh D số tiền nợ 3.651.597.828 đồng (Ba tỷ, sáu trăm năm mươi mốt triệu, năm trăm chín mươi bảy nghìn, tám trăm hai mươi tám đồng); trong đó: Nợ gốc: 3.391.052.000 đồng; Nợ lãi: 260.545.828 đồng. Thanh toán một lần khi bản án có hiệu lực pháp luật.
• Kể từ ngày 30/9/2023, Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất huy động của Ngân hàng TMCP N1 cho đến khi thanh toán hết số nợ gốc.
• - Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo, quyền và nghĩa vụ thi hành án của các đương sự.

Ngày 11/10/2023, Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khỏi kiện; Bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về cách thức giải quyết vụ án.

Bị đơn Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế M có đơn xin xét xử vắng mặt đồng thời có bản trình bày ý kiến như sau: Theo Quyết định 432/QĐ-UBND ngày 30/01/2019 của Ủy ban nhân dân Thành phố H thì Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q có tư cách pháp nhân. Tuy nhiên, trên thực tế thì mọi hoạt động thu chi của trường đều hạch toán phụ thuộc vào Công ty Cổ phần G, trường không có tài khoản riêng cũng không có mã số thuế riêng. Do đó, để giải quyết vụ án này thì phải đưa Công ty Cổ phần G vào tham gia tố tụng. Do đó, bị đơn đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo thủ tục chung.

Nguyên đơn ông Phù Thanh D có người đại diện theo ủy quyền là người đại diện theo pháp luật của Công ty L1 ông Nguyễn Minh T trình bày: Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q có tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập nên không cần thiết Công ty Cổ phần G vào tham gia tố tụng. Do vụ việc xảy ra đã lâu làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của nguyên đơn nên đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm đã thực hiện đúng trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật. Các đương sự cũng được thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình.

Về nội dung: Theo các tài liệu, chứng cứ được thẩm tra tại phiên tòa cho thấy Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q là chi nhánh và hạch toán phụ thuộc vào Công ty Cổ phần G. Do đó, Viện kiểm sát đề nghị hủy Bản án sơ thẩm để đưa Công ty Cổ phần G vào tham gia tố tụng.

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa phúc thẩm, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Mỹ được Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố H cho phép thành lập tại Quyết định số 432/QĐ-UBND ngày 30/01/2019 và được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho phép hoạt động giáo dục tại Quyết định số 1473/QĐ-GDĐT-TC ngày 13/6/2019. Theo Quyết định số 432/QĐ-UBND ngày 30/01/2019, T1 có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại ngân hàng theo quy định của nhà nước.

Khoản 2 Điều 2 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 13/2011/TT-BGDĐT của Bộ G1 có quy định: “Trường P có tư cách pháp nhân, có con dấu và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc Ngân hàng thương mại”.

Vì vậy, Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q hoàn toàn có đủ tư cách tham gia tố tụng độc lập, nếu không có tình tiết pháp lý khác.

Quá trình giải quyết ở Tòa án cấp phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q cung cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh (Mã số chi nhánh 0315331710-001) do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố H (cấp đăng ký lần đầu ngày 31/10/2018, đăng ký thay đổi lần 4 ngày 10/02/2023) cho thấy Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q là chi nhánh của Công ty Cổ phần G. Tại Điều 4 quy định Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q “hoạt động theo ủy quyền của doanh nghiệp” và tên doanh nghiệp là Công ty Cổ phần G nên cần thiết phải đưa Công ty Cổ phần G vào tham gia tố tụng. Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy cần hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục chung. Đây là tình tiết mới, Tòa án cấp sơ thẩm không có lỗi trong việc hủy án này. Do hủy Bản án sơ thẩm nên Tòa án cấp phúc thẩm không xem xét về nội dung vụ án.

Từ sự phân tích trên, có cơ sở để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn. Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa hôm nay là có cơ sở nên chấp nhận.

Về án phí phúc thẩm: Do hủy án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 148, khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Tuyên xử:

1. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q.

Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 411/2023/DS-ST ngày 29/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè xét xử lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm:

Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn tiền tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng cho T1 Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Q đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2023/0007821 ngày 19/12/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nhà Bè.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án./.

Nơi nhận: - TAND Tối cao; - TAND cấp cao tại Tp.HCM; - VKSND cấp cao tại Tp.HCM; - VKSND Tp. HCM; - TAND huyện Nhà Bè - Tp.HCM; - Chi cục THADS H. Nhà Bè; - Các đương sự; - Lưu: HS, VT.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Phạm Hồng Loan