NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẠC LIÊU

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Trương Thanh Dũng

Các Thẩm phán: Bà Châu Minh Nguyệt, Ông Lê Thanh Hùng

- Thư ký phiên tòa: Bà Hồng Thị Xuân – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Nhỏ - Kiểm sát viên.

Ngày 10 tháng 6 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 15/2021/TLPT-DS ngày 15 tháng 3 năm 2021, về việc tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số: 46/2020/DS-ST ngày 9 tháng 12 năm 2020 của Tòa án nhân dân thị xã G, tỉnh Bạc Liêu bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 33/2021/QĐ-PT ngày 15 tháng 4 năm 2021, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lê Minh Đ, sinh năm 1953. Địa chỉ: Khóm 2, Phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (có mặt).

- Bị đơn: Ông Lê Minh D, sinh năm 1952. Địa chỉ: Khóm 2, Phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (yêu cầu xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Lê Minh D: Bà Lê Ngọc N là Luật sư của chi nhánh Văn phòng Luật sư Vạn L tại Bạc Liêu (có mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Lê Thị H, sinh năm 1950 (có mặt).
2. Bà Lê Thu H, sinh năm 1959 (có mặt).
3. Bà Lê Thị N, sinh năm 1943. Người đại diện theo ủy quyền của bà Lê Thị N: Ông Lê Minh Đ, sinh năm 1953. Địa chỉ: Khóm 2, Phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (có mặt).
4. Bà Nguyễn Thị D, sinh năm 1956 (yêu cầu xét xử vắng mặt).
5. Chị Lê Thị Cẩm N, sinh năm 1977 (yêu cầu xét xử vắng mặt).
6. Chị Lê Thị Bích N, sinh năm 1979 (có mặt).
7. Chị Lê Thị Thúy O, sinh năm 1982 (vắng mặt).
8. Anh Lê Tấn T, sinh năm 1984 (yêu cầu xét xử vắng mặt).
9. Chị Lê Thanh T, sinh năm 1995 (yêu cầu xét xử vắng mặt).
10. Bà Mai Tú Á, sinh năm 1970. Địa chỉ: ấp H, xã T, huyện Đ, tỉnh Cà Mau (yêu cầu xét xử vắng mặt).
11. Ủy ban nhân dân thị xã G, tỉnh Bạc Liêu. Người đại diện theo ủy quyền: Ông Đỗ Thanh T – Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (yêu cầu xét xử vắng mặt).

- Người kháng cáo: Ông Lê Minh D là bị đơn.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn ông Lê Minh Đ trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp là của cha mẹ ông chết để lại vào năm 1978 cho ông quản lý làm đất mồ mã, khi để lại có làm di chúc. Tờ di chúc do ông là người viết, có anh em trong gia đình chứng kiến và cùng ký tên vào di chúc cụ thể: Bà Lê Thị N, bà Lê Thị V, bà Lê Thị H, ông Lê Minh Đ, ông Lê Minh D và bà Lê Thu H. Ngoài ra còn có ông Trịnh Phú H là Trưởng khóm và ông Bùi Văn Qu cùng có mặt và chứng kiến. Năm 1983, cha ông là cụ Lê Văn A chết, năm 2003, mẹ ông là cụ Trần Thị B chết đều được chôn cất trên phần đất này. Từ năm 1978 đến năm 2003 ông là người trực tiếp quản lý và sử dụng đất. Sau khi mẹ ông chết khoảng 03 - 04 năm thì ông D hỏi ông mượn phần đất trống phía trước để làm nơi mua bán cà phê. Năm 2015, ông D xây dựng thêm tường và che mái giáp tới mí nhà mồ thì ông và các chị em ngăn cản và có trình báo ra Ủy ban nhân dân thị trấn H thì ông D mới mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ra lúc này ông mới biết ông D đã đăng ký quyền sử dụng đất đối với phần đất này.

Nay ông và các chị em đồng ý cho ông D phần đất ngang 05m dài từ lộ đến mí nhà mồ và yêu cầu ông D giao trả phần đất còn lại để ông quản lý làm đất mồ mã theo di chúc của cha mẹ, đồng thời yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan đến phần đất tranh chấp.

Bị đơn ông Lê Minh D trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp do cha mẹ ông cho ông khoảng năm 1986 - 1987, khi cho không có làm giấy tờ. Phần đất này ông sử dụng làm nơi buôn bán trại tôm giống từ năm 1990- 1991, bán quán cà phê từ năm 1988 – 1989 đến nay không có tranh chấp. Năm 2007, ông kê khai đăng ký được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Về tờ di chúc do mẹ ông không biết chữ nên không thể ký tên trong tờ di chúc. Do đó, ông không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Đ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Lê Minh D nộp trong thời hạn luật định, nên được chấp nhận xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Bị đơn ông Lê Minh D vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt; các đương sự khác có yêu cầu xét xử vắng mặt nên Tòa án xét xử vắng mặt theo quy định.

[2] Xét kháng cáo của ông Lê Minh D không đồng ý giao trả cho ông Lê Minh Đ đối với phần đất tranh chấp, Hội đồng xét xử xét thấy: Nguồn gốc phần đất tranh chấp được các bên đương sự thống nhất xác định của cha mẹ là cụ Lê Văn A (chết năm 1983) và cụ Trần Thị B (chết năm 2003). Cụ A và cụ B có 08 người con.

[2.2] Chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện, nguyên đơn ông Lê Minh Đ cung cấp Tờ di chúc của cụ Lê Văn A và cụ Trần Thị B được lập ngày 15/9/1978. Xét thấy Tờ di chúc được lập thành văn bản, có chữ ký của cụ Lê Văn A, cụ Trần Thị B và các con. Ngày 03/6/2005, Ủy ban nhân dân thị trấn H xác nhận chữ ký của ông Bùi Văn Q, Trưởng Công an thị trấn H vào những năm 1978 là đúng sự thật. Xét thấy hình thức và nội dung của Tờ di chúc phù hợp với quy định pháp luật.

[2.3] Xét lời trình bày của ông D cho rằng mẹ ông là cụ B không biết chữ nên không thể ký tên, tuy nhiên ông D không có chứng cứ chứng minh. Mặt khác, sau khi lập di chúc các bên được hưởng di sản thừa kế trong đó có ông D và ông Đ đã được nhận tài sản đúng như nội dung Tờ di chúc để lại. Do đó, có căn cứ xác định trước khi chết, cụ A và cụ B có lập di chúc và là di chúc hợp pháp, nên Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Minh Đ là có căn cứ.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ các quy định của Bộ luật Dân sự và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Lê Minh D. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số: 46/2020/DS-ST ngày 09 tháng 12 năm 2020 của Tòa án nhân dân thị xã G tỉnh Bạc Liêu.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Minh Đ. Buộc ông Lê Minh D có nghĩa vụ giao trả cho ông Lê Minh Đ, bà Lê Thị N, bà Lê Thị H và bà Lê Thu H phần đất diện tích 124,42m2 thuộc thửa số 16, tờ bản đồ 60, đất tại Khóm 2, phường H, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu.
2. Kiến nghị Ủy ban nhân dân thị xã G thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Lê Minh D đối với diện tích đất nêu trên để điều chỉnh cấp lại cho các đồng thừa kế.
3. Ghi nhận sự tự nguyện của ông Lê Minh Đ, bà Lê Thị N, bà Lê Thị H và bà Lê Thu H giao cho ông Lê Minh D quản lý, sử dụng riêng phần đất ngang 05m giáp với Quốc lộ 1A tới mí nhà mồ diện tích 75,5m2.
4. Về công trình trên đất: Buộc ông Lê Minh D có nghĩa vụ tháo dỡ, di dời phần mái che thuộc phạm vi đất tranh chấp để giao trả cho ông Lê Minh Đ quản lý, sử dụng.
5. Về chi phí tố tụng và án phí: Thực hiện theo quy định của pháp luật như đã tuyên trong bản án.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.