TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

---

Bản án số: 477/2024/DS-PT

Ngày: 28/5/2024

V/v tranh chấp hợp đồng bảo hiểm

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:	Bà Nguyễn Thị Thanh Hiền
Các Thẩm phán:	Bà Phạm Thị Thảo
	Bà Nguyễn Thị Kim Cương

Thư ký phiên tòa: Bà An Phương Trang - Thư ký Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Bà Hoàng Thị Hoài Phương – Kiểm sát viên.

Trong các ngày 22/5/2024 và ngày 28/5/2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 357/2024/DSPT ngày 11/4/2024 về việc “Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 23/2024/DS-ST ngày 31/01/2024 của Tòa án nhân dân Quận 10 – Thành phố Hồ Chí Minh bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 2212/2024/QĐ-PT ngày 26/4/2024, ngày giờ mở phiên tòa được ấn định lại tại Quyết định hoãn phiên tòa số 6462/2024/QĐ-PT ngày 15/5/2024, giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Bà Trương Thị Thiên T, sinh năm 1980 (có mặt)

Địa chỉ: Đường N, Khu đô thị B, ấp B, xã L, Thành phố C, tỉnh Cà Mau.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Ông Võ Hồng K - Luật sư thuộc Đoàn Luật sư Thành phố H. (có mặt)

Bị đơn: Tổng công ty Cổ phần B

Địa chỉ trụ sở chính: 95 phố T, phường D, quận C, Thành phố Hà Nội.

Địa chỉ chi nhánh (Công ty Bảo hiểm Bưu điện Thành phố H): Lầu 11, B C, Phường A, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện hợp pháp của bị đơn:

• Ông Phạm Quang Đ, sinh năm 1994 (có mặt)
• Ông Phan Văn T1 (vắng mặt)
• Ông Huỳnh Văn T2; sinh năm 1986 (có mặt)
• Ông Nguyễn Thanh L (vắng mặt)
• Địa chỉ: Lầu A, B C, Phường A, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh.
• (Theo Giấy ủy quyền số 976/GUQ-PTI-PC ngày 23/11/2023 của bà Hoàng Thị Y –Tổng Giám đốc, người đại diện theo pháp luật của công ty -.170).

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Ngân hàng Thương mại Cổ phần T10

Địa chỉ trụ sở chính: Tòa nhà T11, số E phố L, phường T, quận H, Thành phố Hà Nội.

Địa chỉ chi nhánh: D N, P, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Vũ L1 – Giám đốc thu hồi nợ KHCN theo Giấy ủy quyền số 08/2019/UQ-TPB.HĐQT ngày 14/5/2019 của ông Đỗ Minh P – Chủ tịch Hội đồng quản trị T11,

Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Vũ L1 - ủy quyền lại cho:

• - Ông Lê Nhất T3 (có mặt)
• - Ông Thạch Trung H (vắng mặt)
• (theo Giấy ủy quyền số: 08/2019/UQ-TPB.HĐQT ngày 14/5/2019 và Giấy ủy quyền số: 23/2023/UQ-TPB.HĐQT ngày 29/4/2023, Giấy ủy quyền số: 25/2024/UQ-TPB.DR ngày 05/01/2024 (BL.396) của ông Nguyễn Thành T4 – Phó Phòng phụ trách Phòng tố tụng xử lý nợ)

Người làm chứng:

1. Ông Nguyễn Chí P1 - Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV T (vắng mặt)
   Địa chỉ: số 333 đường Trần Hưng Đạo, Khóm 1, Thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau
2. Ông Huỳnh Hiền S - làm việc tại Công ty TNHH MTV T (vắng mặt)
   Địa chỉ: số C đường T, Khóm A, Thành phố C, tỉnh Cà Mau
3. Ông Lê Quang T5 - làm việc tại Cứu hộ giao thông Cà Mau - V (vắng mặt)
   Địa chỉ: số A đường L, Khóm B, Phường D, Thành phố C, tỉnh Cà Mau

Người kháng cáo: Nguyên đơn – Bà Trương Thị Thiên T.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các tài liệu khác, nguyên đơn trình bày:

Bà Trương Thị Thiên T là chủ sở hữu chiếc xe ô tô biển số: 72A-517.49, nhãn hiệu: Mercedes B, số loại: C300 AMG 2.0 205083, số máy: 26492030382085, số khung: RLMWF8DX1MV009928, màu sắc: Đen, số chỗ ngồi: 05 (Căn cứ theo: Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 72 006651 do Phòng C - Công an tỉnh B cấp ngày 04/6/2021; Giấy chứng nhận kiểm định số KD 7054687 do Trung tâm Đ1 cấp ngày 07/6/2021).

Xe ô tô này được bà T thế chấp cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần T10 (sau đây viết tắt là T11) - Chi nhánh Thành phố H để bảo đảm cho khoản vay theo Hợp đồng cho vay kiêm thế chấp xe ô tô số 171/2021/HDTD/TTKD OTOQ7/01 ngày 09/6/2021.

Ngày 07/11/2022, bà Trương Thị Thiên T ký Hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới số 22TN+220174315 (sau đây viết tắt là Hợp đồng bảo hiểm) với Công ty Bảo hiểm Bưu điện Thành phố H (sau đây viết là Công ty B) - Chi nhánh của Tổng Công ty Cổ phần B (sau đây viết là P2) để bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới đối với xe ô tô Mercedes Benz có thông tin nêu trên. Bà T đã thanh toán đầy đủ phí bảo hiểm theo Điều 5 và Điều 6 của Hợp đồng bảo hiểm.

Cùng ngày 07/11/2022, bà T được Công ty B cấp Giấy chứng nhận bảo hiếm tự nguyện xe ô tô số 22TN 220174315, thời hạn bảo hiểm từ 13h00 ngày 07/11/2022 đến 13h00 ngày 07/11/2023.

Vào khoảng 17 giờ ngày 18/11/2022, bà T điều khiển xe ô tô Mercedes Benz, biển số 72A-517.49 đi trên đường N, Phường E, thành phố C, tỉnh Cà Mau thì bị ngập nước, xe bị tắt máy.

Ngay tại thời điểm xảy ra sự kiện bảo hiểm, bà T đã liên hệ tổng đài 1900545475 để thông báo về sự kiện bảo hiểm nêu trên. Sau khi nhận được thông báo của bà T, PTI đã cử nhân viên giám định đến hiện trường và lập biên bản để ghi nhận vụ việc. Sau đó, xe ô tô Mercedes Benz, biến số 72A-517.49 được PTI kéo về hãng xe M (Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh) để kiểm tra, sửa chữa.

Sự kiện xe bị ngập nước thuộc phạm vi bảo hiểm theo Khoản 2.2 Điều 2; Khoản 3.4 Điều 3 của Hợp đồng bảo hiểm. Ngay sau khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, bà T đã thực hiện đúng trách nhiệm và nghĩa vụ nêu tại Khoản 3.4 Điều 3; Khoản 10.1 Điều 10 Hợp đồng bảo hiểm, đồng thời cung cấp đầy đủ hồ sơ yêu cầu bảo hiểm theo hướng dẫn của P2.

Cho đến thời điểm hiện tại, P2 chưa giải quyết bồi thường thiệt hại theo Hợp đồng bảo hiểm cho bà Trương Thị Thiên T. Hiện tại, xe ô tô biển số 72A-517.49 vẫn đang chờ sửa chữa tại Mercedes T do chưa có kết quả giải quyết bảo hiểm.

Bà T đã nhiều lần đề nghị PTI giải quyết bảo hiểm nhưng không nhận được phản hồi thỏa đáng.

Ngày 07/3/2023, P2 phát hành công văn số 821/PTI-BHXCG v/v "Thông báo phương án giải quyết thiệt hại xe ô tô biển số 72A-517.49, cho rằng: "Thiệt hại của xe ô tô biển số 72A-517.49 không thuộc phạm vi, trách nhiệm bảo hiểm của PTI". Tuy nhiên, PTI không cung cấp bất kỳ chứng cứ, tài liệu nào để chứng minh cho việc từ chối của mình là có căn cứ hợp pháp.

Kể từ ngày xảy ra sự kiện bảo hiểm là ngày 18/11/2022 cho đến nay, xe ô tô biển số 72A-517.49 vẫn chưa được sửa chữa do PTI chưa giải quyết bảo hiểm. Xe ô tô biển số 72A-517.49 bị ngập nước, tắt máy nhưng không được sửa chữa trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến động cơ, phụ tùng, chất lượng xe. Việc kéo dài thời gian giải quyết bảo hiểm của P2 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà T.

Từ ngày 18/11/2022 cho đến nay, do không có phương tiện di chuyển nên bà T phải thuê xe bên ngoài để phục vụ cho việc di chuyển cá nhân với giá 60.000.000đồng/tháng (căn cứ theo Họp đồng thuê xe số 251 1/2022/HĐTX được ký kết ngày 25/11/2022 giữa Công ty TNHH Một thành viên Q và bà Trương Thị Thiên T).

Do đó, ngày 11/03/2023, bà Trương Thị Thiên T khởi kiện yêu cầu Tổng Công ty cổ phần B:

1. Thanh toán tiền sửa chữa, thay thế động cơ, phụ tùng bị hư hỏng đối với xe ô tô có biển kiểm soát số 72A-517.49 theo báo giá của Chi nhánh Công ty TNHH Ô tại Khu chế xuất T (Mercedes T) để sửa xe ô tô Mercedes Benz, biển số 72A-517.49 (bao gồm cả tiền lưu giữ xe). Số tiền tạm tính đến ngày 07/12/2023 theo báo giá là: 1.359.671.393 đồng.

Bà T yêu cầu P2 phải thanh toán tiền bảo hiểm trực tiếp cho bà T để bà T thanh toán tiền sửa chữa xe cho Mercedes Tân T6. Ngân hàng T11 - Chi nhánh Thành phố H đã có văn bản nhận ngày 27/01/2023 có nội dung “xác nhận quyền thụ hưởng bảo hiểm BKS 72A-517.49 trong vụ tổn thất ngày 18/11/2022 cho chủ xe Trương Thị Thiên Trang chủ động phối hợp với PTI sửa chữa xe tổn thất”.

Bà T có ý kiến về yêu cầu của Ngân hàng T11 là không chấp nhận PTI giao tiền bảo hiểm xe cho T11.

2. Bồi thường thiệt hại do bà T phải thuê xe ô tô để đi trong khoảng thời gian PTI chậm trễ giải quyết bảo hiểm cho bà T, căn cứ theo Hợp đồng thuê xe số 251 1/2022/HĐTX ngày 25/11/2022 kể từ ngày 25/11/2022 tạm tính đến ngày 25/11/2023 số tiền là: 720.000.000 đồng.

Phía bị đơn - Tổng công ty cổ phần B do người đại diện hợp pháp - ông Huỳnh Văn T2 trình bày:

1. Ngày 07/11/2022, P2 ký hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới số 22TN+220174315 với bà Trương Thị Thiên T và Ngân hàng TMCP T10 (T11) - Chi nhánh H. Theo đó, PTI cấp Giấy chứng nhận bảo hiểm tự nguyện xe ô tô, số GCNBH: 22TN 220174315 cho xe ô tô BKS 72A-517.49, chủ xe là bà Trương Thị Thiên T với thông tin bảo hiểm như sau:
   • + Số tiền bảo hiểm: 1.700.000.000 đồng;
   • + Thời hạn bảo hiểm: Từ 13 giờ 00 ngày 07/11/2022 đến 13 giờ 00 ngày 07/11/2023;
   • + Các điều khoản bảo hiểm bổ sung: BS02/PT1-XCG; Thay thế mới bộ phận phụ tùng không trừ khấu hao; BS04/PTI-XCG: Bảo hiếm xe bị mất trộm, cướp bộ phận; BS05/PTỈ-XCG: Bảo hiếm lựa chọn cơ sở sửa chữa; BS06/PT1- XCG: thủy kích;
   • + Phí bảo hiểm: 22.100.000 đồng/năm.

Cùng ngày 07/11/2022, giữa P2, Ngân hàng T11 - Chi nhánh Thành phố H và chủ xe là bà Trương Thị Thiên T ký Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm xe cơ giới (căn cứ theo Hợp đồng cho vay kiêm thế chấp xe ô tô số 171/2021/HDTD/TTKD OTO Q7/01 thì xe ô tô BKS 72A-517.49 vẫn đang được bà T thế chấp tại T11 - Chi nhánh H). Theo đó:

• + Trong trường hợp có tổn thất toàn bộ trong phạm vi bảo hiểm, bảo hiểm sẽ thanh toán tiền bảo hiểm cho T11 - C1 người thụ hưởng đầu tiên, duy nhất và không hủy ngang.
• + Trường hợp có tổn thất từng bộ phận: Đối với trường hợp bồi thường với sổ tiền hơn 30 triệu đồng thì bên được thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm là T11 - Chi nhánh H.
• + Trường hợp tổn thất có số tiền bồi thường nhỏ hơn hoặc bằng 30 triệu đồng thì người được bảo hiểm phối hợp với công ty B giải quyết hậu quả.

2. Quá trình tổn thất, giải quyết khiếu nại:

• -Vào lúc 17 giờ 02 ngày 18/11/2022, bà Trương Thị Thiên T thông báo cho tổng đài PTI về việc xe bị sự cố ngập nước gây hư hỏng xe.
• -Vào lúc 17 giờ 10 ngày 18/11/2022, giám định viên của P2 là Lê Lâm K1 đến hiện trường như thông báo của khách hàng để ghi nhận vụ việc, tại thời điểm này và xác nhận các thông tin theo Biên bản giám định hiện trường vụ việc như sau:
  • + Xe đang di chuyển trên đoạn đường N thì bị chết máy,
  • + Xe 72A-517.49 còn nguyên tại hiện trường theo như khai báo từ lái xe lúc ban đầu.
  • + Người làm việc cùng giám định viên là chủ xe Trương Thị Thiên T.
• -Ngày 21/11/2022, bà Trương Thị Thiên T có thông báo tai nạn, yêu cầu bồi thường và cung cấp các tài liệu liên quan đến vụ việc, đề xuất sửa chữa xe tại Mercedes T.
• -26/11/2022 Giám định viên PTI và chủ xe lập biên bản giám định tại Mercedes T.
• -Ngày 21/12/2022, P2 đã có công văn số 1147/CV-PTI-VPĐD gửi tới T11 - Chi nhánh H và bà Trương Thị Thiên T, đề nghị ngân hàng xác nhận về việc thụ hưởng. Theo đó, T11 xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm xe ô tô BKS 72A- 517.49 trong vụ tổn thất ngày 18/11/2022 cho chủ xe Trương Thị Thiên Trang chủ động phối hợp với P2 để sửa chữa tổn thất.
• -Ngày 09/01/2023, P2 đã có biên bản làm việc với chủ xe, yêu cầu xác nhận một số thông tin về lịch trình của xe, quá trình cấp bảo hiếm,...
• -Trong quá trình giải quyết hồ sơ yêu cầu bồi thường của khách hàng Trương Thị Thiên T, PTI nhận thấy có một số điểm nghi vấn và bất thường trong vụ việc. Cụ thể:
  • (i)Thời điểm phía chủ xe và ngân hàng P2 để cấp hợp đồng bảo hiểm khá trễ (vào lúc 20 giờ 40, ngày 06/11/2022, ngoài giờ làm việc bình thường của ngân hàng).
  • (ii)Hình ảnh xe được ngân hàng gửi cho nhân viên PTI vào ngày 07/11/2022 (thời điểm cấp bảo hiểm), nhận thấy xe 72A-517.49 có tình trạng ướt nước bên ngoài, đậu sát lề trước cửa hàng W. Qua làm việc với quản lý cửa hàng W, vào khoảng thời gian ngày 04/11/2022, cửa hàng W có hai bạn nhân viên trực nhìn qua thấy vào thời điểm đó có nhiều xe ô tô, xe máy đậu phía trước và có thợ sửa chữa xe, xe cứu hộ đến nhưng do việc nhiêu nên nhân viên siêu thị không để ý nhiều đến sự việc bên ngoài siêu thị.
  • (iii)Xe biển số 72A-517.49 đậu sát ngay xe cứu hộ có số điện thoại 0903.699.xxx

PTI đã liên hệ số điện thoại cứu hộ trên để thu thập thông tin, được người xưng tên T6 tiếp nhận, nhưng không được hỗ trợ cung cấp thông tin. Sau khi làm việc nhiều lần, đơn vị cứu hộ có cho biết xe 72A-51749 bị ngập nước ngày 04/11/2022, được kéo về T Cà Mau, sau đó ngày 18/11/2022 được gọi kéo về vị trí đường N thuộc Thành phố C, tỉnh Cà Mau.

Từ đó PTI nhận thấy có cơ sở nhận định xe 72A-517.49 có khả năng bị ngập nước và hư hỏng trước khi mua bảo hiểm vào ngày 07/11/2022.

• -Ngày 08/02/2023, PTI đã có buổi làm việc với vói chủ xe, theo đó làm rõ các thông tin nghi ngờ, nêu rõ cho bà T những quy định của pháp luật trong trường hợp người mua bao hiểm có các hành vi trục lợi bảo hiểm. Khi được hỏi nguyên nhân tại sao xe bị kéo về T Cà Mau thì bà T không trả lời rõ ràng, đồng thời, vẫn đề nghị PTI bồi thường thiệt hại. Bà T có đơn đề nghị giải quyết bồi thường bảo hiểm, yêu cầu PTỈ chi trả bồi thường tổn thất xe 72A-517.49 với số tiền 534.957.596 đồng.
• -Ngày 23/02/2023, PTI có công văn số 676/PTI-BHXCG gửi tới bà Trương Thị Thiên T và Ngân hàng TMCP T10, theo đó: PTI công nhận giá sửa chữa xe là 682.864.245 đồng (chưa bao gồm VAT), PTI nhận thấy cần làm rõ các thông tin liên quan đến vụ án nên đã gửi văn bản đến Công an tỉnh C đế xác minh, kết quả của cơ quan chức năng sẽ là căn cứ để PTI xác định phạm vi bảo hiểm của P2. PTI đề nghị khách hàng chủ động làm việc với M đê sửa chữa xe 72A-517.49 phục vụ nhu cầu đi lại.
• -Sau khi gửi công văn 676/PTI-BHXCG nhưng không được phản hồi, ngày 02/03/2023, PTI tiếp tục có công văn số 761/PTI-BHXCG nhắc lại thông tin để khách hàng nắm được và có phương án sửa xe để phục vụ đi lại.
• -Ngày 07/03/2023, P2 đã có văn bản số 821/PTI-BHXCG gửi đến bà Trang vả T11, PTI xác định và có đầy đủ cơ sở để kết luận xe ô tô BKS 72A-517.49 đã bị tổn thất trước thời điểm tham gia bảo hiểm tại PTI, vì vậy, PTI thông báo cho khách hàng thiệt hại của xe ô tô Biển số 72A-517.49 không thuộc phạm vi, trách nhiệm bảo hiểm của PTI.

3. Quá trình làm việc với Công an tỉnh C và cơ quan chức năng.

• -Ngày 20/02/2023, P2 có công văn số 614/PT1-BHXCG gửi đến Giám đốc Công an tỉnh C giải trình về sự việc và những nghi ngờ của PTI. Đê nghị cơ quan Công an hỗ trợ điều tra và cung cấp các dữ liệu camera giám sát an ninh do Công an tỉnh C quản lý trên các tuyến đường N đường N, đường T thuộc thành phố C trong giai đoạn từ ngày 04/11/2022 đến ngày 18/11/2022; Xác minh thông tin tại Toyota C và đơn vị cứu hộ Vạng Thuận về xe 72A-517.49 được đưa về Toyota C từ ngày 04/11/2022 đến ngày 18/11/2022.
• Ngày 21/4/2023, PTI nhận được Công văn số 447/CATP đề ngày 19/4/2023 về việc trao đổi cung cấp thông tin từ Công an thành phố C. Theo đó, Công an thành phố C yêu cầu PTI có thể tự liên hệ với T và đơn vị cứu hộ Vạng Thuận để được cung cấp thông tin. Đối với các dữ liệu thông tin Camera giám sát an ninh do Công an thành phố C quản lý mục đích để phục vụ đảm bảo ANTT theo chức năng của Công an thành phố C, dữ liệu trên hệ thống chỉ lưu trữ 20 ngày, do đó không cung cấp được theo yêu cầu hỗ trợ.

4. Ý kiến của PTI về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:

• -Thứ nhất, PTI có đầy đủ cơ sở để kết luận xe ô tô BKS 72A-517.49 đã bị tổn thất trước thời điểm tham gia bảo hiểm tại PTỈ, vì vậy thiệt hại của xe ô tô Biến so 72A-517.49 không thuộc phạm vi, trách nhiệm bảo hiếm của PTI. Bởi các lý do sau:
  • + Như đã trích dẫn trên, ngay từ ban đầu tiếp nhận thông tin hồ sơ bảo hiểm của khách hàng, PTI đã thấy rất nhiều điểm nghi vấn và bất bình thường: Từ thời điểm trao đổi để ký kết hợp đồng bảo hiểm rất muộn, hình ảnh chụp xe trước khi mua bảo hiếm đã có tình trạng bị ướt, có dấu hiệu bị ngập nước và phải gọi cứu hộ. Qua quá trình làm việc với đơn vị cứu hộ Vạng Thuận thì PTI nắm được thông tin là xe đã bị ngập nước ngày 04/11/2022, được kéo về T Cà Mau, sau đó ngày 18/11/2022 được gọi kéo về vị trí đường N, trùng với thời điểm ngày 04/11/2022, tại khu Vực đường N, T7 phổ Cà Mau cũng có mưa lớn gây ngập nước, đã có rất nhiều xe ô tô bị ngập nước và chết máy.
  • + PTI nhận thấy bà Trương Thị Thiên T có hành vi cố ý che giấu thông tin về xe tình trạng của xe ô tô BKS 72A-517.49 đã bị ngập nước từ trước đó. Căn cứ theo quy định tại Điều 17; Khoản 2, Điều 18 và Khoản 2, Điều 19 Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000 và các văn bản sửa đổi bổ sung, bên mua bảo hiêm có nghĩa vụ kê khai trung thực thông tin chi tiết liên quan đến hợp đồng bảo hiểm và khi phát hiện ra những thông tin không đúng sự thật, PTI có quyền từ chối bồi thường và đơn phương đình chỉ thực hiện hợp đồng.
• -Thứ hai, đối với việc yêu cầu PTI thanh toán chi phí thuê xe là 60.000.000 đồng/tháng: Căn cứ Hợp đồng bảo hiểm, Giấy chứng nhận bảo hiểm đã cấp cho bà Trương Thị Thiên T và xe ô tô BKS 72A - 517.49, phạm vi của hợp đồng bảo hiểm là bảo hiểm vật chất xe và không có nội dung nào liên quan đến chi phí thuê xe trong thời gian mà PTI chưa thực hiện bồi thường bảo hiểm, vì vậy yêu cầu khởi kiện này của bà T là không có cơ sở.

Với những chứng cứ, phân tích và dẫn chứng nêu trên, PTI không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trương Thị Thiên T.

Ông Lê Lâm K1 – Giám định viên P2 trình bày quá trình tiếp nhận tổn thất xe 72A-517.49 (BL.397): Khoảng 17h05 ngày 18/11/2022 ông K1 đến hiện trường khoảng 5 phút sau khi được phân công giải quyết ghi nhận thực địa xe 72A-517 bị ngập nước trên đường N. Ông K1 chụp ảnh sơ bộ hiện trường, theo khai báo ban đầu của lái xe: xe bị tắt máy khi di chuyển qua vùng ngập nước. Tình trạng đèn tín hiệu: Không có. Về kiểm tra tình trạng của động cơ: tại thời điểm giải quyết ông K1 yêu cầu chủ xe mở capo để kiểm tra, tuy nhiên, lái xe T báo rằng capo mở bằng điện và hệ thống điện đang trục trặc. Vì vậy, ông K1 sợ mở điện dẫn đến chập hệ thống điện và sẽ làm tăng tình trạng hỏng hóc và nước vào động cơ cũng như hệ thống điện nên không mở capo kiểm tra và không có sờ trực tiếp vào động cơ. Sau khi tiếp và kiểm tra tình trạng, chủ xe tự gọi công ty C2 đến kéo xe đến Mercedes T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - Ngân hàng thưong mại cổ phần Tiên Phong do người đại diện hợp pháp - ông Nguyễn Minh K2 và ông Thạch Trung H trình bày:

Bà Trương Thị Thiên T vay vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần T10 (sau đây viết tắt là T11) - Chi nhánh T theo Hợp đồng cho vay kiêm thế chấp xe ô tô số: 171/2021/HDTD/TTKD OTO Q7/01 ngày 09/06/2021 (sau đây viết tắt là Họp đồng cho vay số 171) (BL.256-257). Nội dung chính như sau: Bà T vay số tiền 1.527.000.000 đồng với mục đích Thanh toán tiền mua xe ô tô Mercedes-Benz biển kiểm soát 72A-517.49 để đi lại; Ngày giải ngân 10/06/2021; Thời hạn vay: 96 tháng.

Tài sản bảo đảm cho khoản vay theo Hợp đồng cho vay số 171 là xe ô tô con nhãn hiệu Mercedes-Benz C300; Màu Đen; số khung: RLMWF8DX1MV009928; số máy: 26492030382085; Biển kiểm soát: 72A-517.49.

Trong quá trình vay vốn, bà Trương Thị Thiên T, Tổng công ty cổ phần B, T11 có ký kết Hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới số 22 TN +220174315 ngày 07/11/2022.

Tại Đơn yêu cầu độc lập ngày 15/05/2023 (BL.251-252), ngày 22/01/2024 (BL.395) Ngân hàng T10 (T11) yêu cầu: Trong trường hợp yêu cầu khởi kiện của bà T được chấp nhận toàn bộ hoặc một phần thì Tổng Công ty Cổ phần B phải thanh toán cho người thụ hưởng đầu tiên và duy nhất là Ngân hàng TMCP T10 toàn bộ số tiền bồi thường bảo hiểm vật chất xe theo thỏa thuận của 03 bên tại Hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới 22TN+220174315 ngày 07/11/2022 và tiền lãi chậm thực hiện nghĩa vụ bồi thường. (Ngân hàng đã nộp tạm ứng án phí cho yêu cầu độc lập của mình là 300.000đ – BL.342)

Tại phiên tòa sơ thẩm, phía T11 trình bày: Rút yêu cầu về tiền lãi chậm thực hiện nghĩa vụ bồi thường. T11 không có ý kiến gì về tranh chấp giữa bà T và PTI.

Trong trường hợp yêu cầu khởi kiện của bà T được chấp nhận toàn bộ hoặc một phần thì T11 có ý kiến là Tổng công ty cổ phần B phải thanh toán cho người thụ hưởng đầu tiên và duy nhất là Ngân hàng TMCP T10 toàn bộ số tiền bồi thường bảo hiểm vật chất xe theo thỏa thuận của 03 bên tại Hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới 22TN+220174315 ngày 07/11/2022.

Người làm chứng - ông Nguyễn Chí P1 – Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV T trình bày:

Ông P1 không quen biết bà Trương Thị Thiên T, cũng không biết bà T là chủ sở hữu xe ô tô biển số: 72A-517.49.

Khoảng ngày 04/11/2022 hay ngày 05/11/2022 gì đó, có người đưa chiếc xe ô tô biển số: 72A-517.49, nhãn hiệu: Mercedes Benz đến Đại lý Công ty TNHH MTV T yêu cầu kiểm tra. Vì xe Mercedes không phải của hãng nên ông P1 báo không tiếp nhận kiểm tra, khách có đề nghị cho để nhờ, ông P1 đồng ý và có nói bảo vệ cho chiếc xe này đậu nhờ tại khu vực chờ tiếp nhận của T.

Thủ tục tiếp nhận xe ô tô đến bảo hành, sữa chữa tại Công ty đều ghi nhật ký và tình trạng của xe lúc đến, nhưng do Công ty không tiếp nhận xe hiệu Mercedes nên không kiểm tra và ghi nhận tình trạng xe ô tô biến số: 72A-517.49, nhãn hiệu: Mercedes B khi đem đến.

Bảo vệ cho xe vào phòng chờ, do không kiểm tra xe nên tình trạng xe ô tô khi đưa về hãng thế nào, có đang chạy được không, có bị hư hỏng gì không thì công ty không biết. Xe vào và đậu nhờ khoảng từ ngày 04/11/2022 hay ngày 05/11/2022 rồi chủ xe dời xe đi khoảng ngày 18/11/2022.

Ông P1 có nghe bảo vệ báo xe đưa đến công ty ngày 05/11/2022 bằng xe cứu hộ. Bảo vệ Công ty thuê của Công ty N thay đổi từng ngày nên không biết ngày chiếc xe Mercedes ra vào phòng chờ là bảo vệ nào trực.

Người làm chứng - ông Huỳnh Hiền S - Nhân viên Công ty TNHH MTV T trình bày:

Ông S xác nhận có chụp hình ảnh chiếc xe ô tô nhãn hiệu: Mercedes Benz, biển số: 72A-517.49 vào khoảng ngày 04/11/2022 hay ngày 05/11/2022. Ông S chụp do bạn bên PTI gọi điện hỏi có chiếc xe Mercedes nào đậu ở đó không, lúc ông S đang ngồi trong phòng làm việc thấy có chiếc xe Mercedes đang đậu ở phòng chờ sửa chữa nên chụp và cung cấp hình ảnh cho họ.

Ông S chụp vị trí chiếc xe đang đậu ở phòng chờ sửa chữa của T, địa chỉ: số C đường T, Khóm A, Thành phố C, tỉnh Cà Mau. Chiếc xe nhãn hiệu: Mercedes Benz, biển số: 72A-517.49, màu giống trong hình ông S chụp.

Xe ô tô đến lúc mấy giờ ngày nào và rời đi lúc mấy giờ ngày nào ông S không biết và không ghi lại thông tin vì xe chỉ vào đậu nhờ. Ông S cũng không biết lý do xe ô tô biển số: 72A-517.49 lại được đưa vào Gara sửa chữa của T, chỉ nhìn ra thấy chiếc xe đang đậu ở đó. Chủ xe giữ chìa khóa xe, không yêu cầu sửa chữa nên không thế biết tình trạng xe có đang chạy được hay không, có bị hư hỏng gì không.

Ông S cũng không biết người lái xe ô tô tự đến hay xe ô tô được chở đến vì là xe đậu nhờ nên không ghi lại thông tin.

Người làm chứng - ông Lê Quang T5 làm việc tại Cứu hộ giao thông Cà Mau - V, trình bày:

Ông T5 trước đó không quen biết bà Trương Thị Thiên T. Khoảng ngày 11/11/2022, sau này ông T5 thay đổi lời khai là vào khoảng ngày 04/11/2022 hoặc ngày 05/11/2022 ông T5 nghe điện thoại một người yêu cầu chở chiếc xe biến số: 72A-517.49 nhãn hiệu: Mercedes Benz từ vị trí đường N thuộc thành phố C, tỉnh Cà Mau (còn gọi ngã tư S) về T Nam Bình C, số C đường T, Khóm A, Thành phố C, tỉnh Cà Mau. Buổi chiều khoảng ngày 18/11/2022 ông T5 cũng được nghe điện thoại yêu cầu chở chiếc xe này từ T về lại gần vị trí ngã tư S và sau đó yêu cầu được đưa về Thành phố Hồ Chí Minh. Khi đó thì ông T5 mới biết bà T là chủ chiếc xe.

Ông T5 là người làm thuê chở xe chứ không có ghi nhật ký cứu hộ nên không nhớ chính xác ngày.

Tình trạng xe khi yêu cầu ông T5 chở không chạy được, phải đẩy lên xe cứu hộ, khi lấy xe từ Toyota N Cà Mau cũng vậy.

*Những vấn đề khác:

• -Ngày 07/12/2023, Tòa án lập biên bản về việc không tiến hành hòa giải được do đại diện bị đơn vắng mặt và đã có đơn đề nghị nghị hoãn phiên họp đồng thời nguyên đơn có đơn đề nghị không tiến hành hòa giải.
• -Trước đây bà T có cung cấp ghi âm cho rằng có trao đổi nói chuyện với giám định viên Lê Lâm K1 làm việc tại Công ty cổ phần B. Sau này bà T xác định không cần phải mở ghi âm đê giám định viên Lê Lâm K1 nghe xác nhận giọng nói nữa. Vi bằng bà T nộp đã thể hiện rõ nội dung làm việc với giám định viên để Tòa án đánh giá sự việc.

Tòa án nhân dân Quận 10 đã đưa vụ án ra xét xử và quyết định tại Bản án sơ thẩm số 23/2024/DS - ST ngày 31/01/2024 như sau:

“Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trương Thị Thiên T về việc yêu cầu Tổng công ty cổ phần B phải trả tổng sô tiên là 2.199.671.393đ (hai tỉ, một trăm chín mươi chín triệu, sáu trăm bảy mười mốt nghìn, ba trăm chín mươi ba đồng) (bao gồm tiền sửa chữa xe ô tô, tiền lưu giữ xe ô tô là: 1.359.671.393đ; tiền thuê xe ô tô đi lại là 840.000.000 đồng).

Ghi nhận Tổng công ty cổ phần B tự nguyện trả lại cho bà Trương Thị Thiên T số tiền phí bảo hiểm là 22.100.000 đồng (hai mươi hai triệu, một trăm nghìn đồng).”

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về nghĩa vụ chịu lãi do chậm thi hành án, án phí, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 01/02/2024, nguyên đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm do cho rằng bản án đánh giá chứng cứ chưa toàn diện, đầy đủ và khách quan.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Nguyên đơn trình bày kháng cáo:

Nguyên đơn mua bảo hiểm vật chất xe ô tô do yêu cầu của T11. Khi hết thời hạn bảo hiểm đã mua bên Liberty, đến hạn mua bảo hiểm mới nhưng do xe ô tô của nguyên đơn bị va chạm với xe chở khách của Phương T8 nên bị móp, cần phải đi khôi phục. Thời gian va chạm và chờ khôi phục xe mất khoảng vài tháng, nguyên đơn không nhớ rõ (theo Biên bản tạm giữ tang vật, phương tiện do Công an huyện P lập thì ngày xảy ra va chạm với xe của Công ty P3 là ngày 24/7/2022, và ngày sửa chữa xong xe 72A-517.49 là 28/10/2022 theo Hóa đơn thanh toán tại M tại phường P, quận T). Sau khi sửa chữa xe xong, nguyên đơn mới mua bảo hiểm bên PTI theo sự giới thiệu của nhân viên T11. Nguyên đơn tự chụp hình ảnh xe vào ngày 04/11/2022 và gởi qua zalo cho bạn bán bảo hiểm. Ngày 04/11/2022 ở Cà Mau có mưa từ sáng, đường có ngập nhưng ngập nhẹ. Xe nguyên đơn để ở nhà đến khoảng 17 giờ chiều mới ra ngoài và ghé lại V để mua đồ. Nguyên đơn đậu xe trên lề và chụp hình xe, không liên quan đến xe cứu hộ đậu phía sau. Đến ngày 18/11/2022, mưa lớn từ sáng sớm ở Cà Mau. Nguyên đơn ở nhà, đến chiều mới đi uống cà phê trên đường N. Sau khi uống cà phê về, khoảng 17 giờ chiều, nguyên đơn lấy xe chạy khoảng mấy chục mét thì bị sa vào vùng nước ngập trên đường N khiến xe chết máy. Nguyên đơn lập tức gọi tổng đài bên PTI và được hướng dẫn không đề (khởi động) lại máy. Khoảng 30 phút sau thì bạn giám định viên bên PTI đến kiểm tra xe, ghi nhận máy xe còn nóng. Sau khi giám định xe xong, nguyên đơn mới gọi xe cứu hộ bên Vạng T5 kéo xe về Trung tâm bảo dưỡng Mercedes ở T (Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh). Trong khoảng thời gian từ ngày 04 đến ngày 18/11/2022, nguyên đơn không sử dụng xe ô tô này đi đâu. Nguyên đơn có lái xe ra khỏi nhà định đi Vũng Tàu, nhưng vì nguyên đơn nhớ ra là xe chưa được Ngân hàng cấp giấy đi đường (bản sao y cà vẹt xe mà Ngân hàng đang giữ) nên nguyên đơn đã gởi xe lại ở T N Cà Mau một ngày từ ngày 16 đến ngày 17/11/2022, bạn L2 chạy xe tải chở hàng đi Vũng Tàu cho nguyên đơn có xác nhận tại Vi bằng đã nộp. Lý do nguyên đơn không quay xe về nhà ở Cà Mau mà lại gởi xe tại T N là vì lúc đó đang ở gần Toyota N, nếu quay về nhà nguyên đơn ở Đường N xã L thì sẽ bị trễ giờ đi Vũng Tàu. Người quen của Nguyên đơn quen với Giám đốc T nên gọi để nhờ cho nguyên đơn đậu tạm. Khi nguyên đơn chạy xe vào Toyota N, lúc đó là sau giờ làm việc (năm giờ mấy chiều) nên trong Toyota N không có ai, chỉ có một bảo vệ đứng từ xa nhìn lại. Bên T có xác nhận lại ngày nguyên đơn gởi xe theo Đơn yêu cầu rút lại lời khai nhân chứng mà nguyên đơn đã nộp Tòa.

Tòa án sơ thẩm đã nhận định, đánh giá sai lầm về hình ảnh do nguyên đơn chụp vào ngày 04/11/2022 cho thấy xe 72A-517.49 đang đậu trên lề đường, dưới lòng đường là xe cứu hộ đang đậu. Việc xe cứu hộ đậu trên đường gần xe 72A-517.49 không có giá trị kết luận mối quan hệ cứu hộ giữa 2 xe.

• - Biên bản giám định hiện trường ngày 18/11/2022 do giám định viên Công ty Bảo hiểm lập ghi nhận “Nhiệt độ động cơ xe nóng; Xe ngập nước chết máy” thể hiện xe đang hoạt động vào ngày 18/11/2022.
• - Vi bằng do Thừa phát lại C3 lập là có giá trị pháp lý nhưng Tòa án cấp sơ thẩm đã phủ nhận giá trị chứng cứ này là trái pháp luật.
• - Tòa án cấp sơ thẩm nhận định sai lệch về lời khai của các nhân chứng do phía bị đơn đề nghị, các lời khai này không chính xác, mơ hồ và nhiều mâu thuẫn, nhưng Tòa cấp sơ thẩm vẫn sử dụng là không đúng và gây thiệt hại cho nguyên đơn.
• - Về camera hành trình không được tìm thấy nên không có cơ sở để suy luận về hành trình của xe.

Xe nguyên đơn có camera hành trình theo xe nhưng nguyên đơn không biết, nhầm tưởng với hệ thống GPS tích hợp bản đồ trên màn hình xe, nên đã nói là không có khi điều tra ở cấp sơ thẩm.

Nguyên đơn cũng nộp các chứng cứ mới là các Đơn yêu cầu ngày 08/5/2024 và ngày 27/5/2024 về việc rút lại lời khai và tư cách nhân chứng của ông Nguyễn Chí P1 – Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV T, và ông Huỳnh Hiền S - Nhân viên Công ty TNHH MTV T do P4 Nguyễn Chí P1 ký và đóng dấu xác nhận.

Nguyên đơn đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét chấp nhận kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Nguyên đơn đồng ý với mức yêu cầu bồi thường 80% giá trị của chi phí phải sửa chữa theo thỏa thuận tại hợp đồng bảo hiểm, đối với yêu cầu bồi thường ngoài hợp đồng là khoản bồi thường chi phí nguyên đơn phải thuê xe khác đi trong thời gian chờ sửa chữa xe 72A-517.49 - yêu cầu chi trả toàn bộ thiệt hại.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích của nguyên đơn trình bày tranh luận:

Chị T8 có mua bảo hiểm, có sự kiện bảo hiểm xảy ra, do vậy chị T8 yêu cầu bên PTI chi trả bảo hiểm và yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đối với việc PTI không chi trả bảo hiểm đúng hạn gây thiệt hại xe chị T8 không được sửa chữa kịp thời, phải đi thuê xe để có phương tiện di chuyển thay thế.

Án sơ thẩm căn cứ vào lời khai của ông T5 (Cứu hộ Vạng Thuận) để ra phán quyết nhưng lời khai của ông T5 mơ màng, ông T5 không thể nhớ được sự việc đã xảy ra cách đó hơn một năm nên lời khai của ông T5 là không đúng. Ngày 04/11/2022 mua bảo hiểm, nên ngày 05/11/2022 ai quan tâm đến chiếc xe này làm gì, nên không thể nhớ được chiếc xe này làm gì vào ngày 05/11/2022. Hình ảnh lưu lại xe cứu hộ Vạng Thuận kéo xe ngày 04/11/2022 mà bị đơn xuất trình tại Tòa phúc thẩm là không đúng, vì có thể có chỉnh sửa và do đương sự tự cung cấp nên không đảm bảo tính chứng cứ.

Vi bằng cho thấy có nhân chứng (ông Võ Chí L3) thấy chị T8 điều khiển xe Mercedes trước khi xảy ra sự kiện ngày 18/11/2022.

Bên Bảo hiểm cho rằng không có trách nhiệm xác định tình trạng xe ngay khi (đồng ý) bán bảo hiểm là thiếu trách nhiệm. Bên Bảo hiểm đã không xem xét xe (chị T8) trước khi bán bảo hiểm và đã đồng ý bán bảo hiểm thì khi xảy ra sự kiện bảo hiểm thì phải thực hiện chi trả bảo hiểm. Bên bảo hiểm không thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm của mình mà gây thiệt hại cho chị T8 nên phải bồi thường ngoài hợp đồng. Đề nghị Tòa cấp phúc thẩm sửa toàn bộ án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị T8.

Phía bị đơn do người đại diện trình bày.

Theo quy định của PTI, khi mua bảo hiểm xe thì PTI không nhất thiết phải kiểm tra xe mà có thể xét duyệt cấp bảo hiểm qua hình ảnh chụp xe thực tế do khách hàng chụp. Khi cấp bảo hiểm, dựa trên hình ảnh được chị T8 cung cấp, PTI đã đồng ý cấp (bán) bảo hiểm. Ngày 18/11/2022, chị T8 có thông báo với tổng đài về việc xe bị ngập nước chết máy, PTI đã cử giám định viên Lê Lâm K1 đến hiện trường lập biên bản ghi nhận sự việc. Về quy trình và thủ tục yêu cầu bảo hiểm chị T8 đã thực hiện đầy đủ, tuy nhiên về nội dung bảo hiểm do xác minh thấy người mua bảo hiểm đã có tổn thất trước khi mua bảo hiểm nên vi phạm điều khỏan hợp đồng bảo hiểm về khai báo thông tin trung thực nên PTI không đồng ý bồi thường.

Về ông Huỳnh Hiền S và ông Nguyễn Chí P1 đã cung cấp lời khai làm chứng và đã cung cấp hình ảnh xe chị T8 đậu tại T, nay lại thay đổi lời khai do nguyên đơn tự cung cấp, không phù hợp với những lời khai làm chứng trước đó do chính Tòa án thu thập, đề nghị không chấp nhận việc thay đổi lời khai này.

Về phạm vi bảo hiểm chỉ liên quan đến tai nạn xe, không có nội dung tính chi phí thuê xe như bà T8 yêu cầu nên bị đơn không chấp nhận. Hơn nữa, bà T8 cũng không chứng minh được đầy đủ các thiệt hại xảy ra như các hóa đơn thanh toán chi phí thuê xe mà chỉ xuất trình hợp đồng thuê xe nên không đủ cơ sở để xc định thiệt hại.

Bị đơn đồng ý bản án sơ thẩm, không đồng ý kháng cáo của nguyên đơn, đề nghị bác yêu cầu kháng cáo.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan – đại diện T11 trình bày:

Ngân hàng và bà T8 có ký thỏa thuận chuyển quyền thụ hưởng hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới (BL.72) cho T11 là người thụ hưởng đầu tiên, duy nhất và không hủy ngang. Do vậy trong trường hợp bà T8 được nhận bảo hiểm từ hợp đồng bảo hiểm đã đề cập thì yêu cầu chuyển cho người thụ hưởng là T11. Bà T8 có dẫn chứng đến công băn chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm cho bà T8 là văn bản ngày 27/01/2023 có nội dung “xác nhận quyền thụ hưởng bảo hiểm xe BKS 72A-517.49 trong vụ tổn thất ngày 18/11/2022 cho chủ xe Trương Thị Thiên Trang chủ động phối hợp với PTI sửa chữa xe tổn thất”, tuy nhiên văn bản này là do Chi nhánh phát hành nên hiệu lực không thể phủ định được văn bản trước đó của TPI ngày 07/11/2022. Đề nghị không chấp nhận yêu cầu của bà T8 về quyền thụ hưởng bảo hiểm.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm của Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh:

Về tố tụng: Từ khi thụ lý vụ án cho đến thời điểm kết thúc phần tranh luận tại phiên tòa phúc thẩm trước khi nghị án, những người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; Kháng cáo trong hạn luật định.

Về nội dung kháng cáo: Xét kháng cáo của nguyên đơn là có cơ sở chấp nhận, đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn bồi thường 80% chi phí sửa chữa và nguyên đơn được thụ hưởng số tiền bồi thường này, đối với chi phí thuê xe nguyên đơn yêu cầu bồi thường ngoài hợp đồng là không có cơ sở nên không chấp nhận; Đối với yêu cầu của Ngân hàng là không có căn cứ để chấp nhận.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa,

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về hình thức: Kháng cáo của nguyên đơn trong thời hạn luật định và đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm theo quy định nên được chấp nhận để xem xét lại bản án theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung kháng cáo:

Nguyên đơn kháng cáo không đồng ý toàn bộ bản án sơ thẩm do cho rằng kết luận của Tòa án cấp sơ thẩm không phù hợp với các chứng cứ, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn. Xét thấy:

[2.1] Về quyền thụ hưởng bảo hiểm xe, xét thấy:

Theo Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm xe cơ giới ngày 07/11/2022 (BL.72) nêu rõ TPBanh là người thụ hưởng đầu tiên, duy nhất và không hủy ngang. Đồng thời, cũng xác định văn bản này là một phần không thể tách rời của hợp đồng bảo hiểm. Do vậy, hiệu lực của văn bản gắn liền với hợp đồng bảo hiểm và không thể hủy bỏ (hủy ngang) bởi bất kỳ văn bản nào khác.

Vì thế, văn bản ngày 27/01/2023 có nội dung “xác nhận quyền thụ hưởng bảo hiểm xe BKS 72A-517.49 trong vụ tổn thất ngày 18/11/2022 cho chủ xe Trương Thị Thiên Trang chủ động phối hợp với PTI sửa chữa xe tổn thất”, nội dung có bao gồm nghĩa vụ phối hợp PTI sửa chữa tổn thất xe, tuy nhiên văn bản này là do Chi nhánh phát hành nên hiệu lực không thể phủ định được văn bản trước đó là phụ lục gắn liền hợp đồng bảo hiểm ngày 07/11/2022 do PTI chịu trách nhiệm.

Do đó, yêu cầu của nguyên đơn về quyền thụ hưởng bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm là không được chấp nhận.

Đối với yêu cầu bồi thường ngoài hợp đồng không bị giới hạn bởi văn bản Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm xe cơ giới ngày 07/11/2022 nêu trên, nên Ngân hàng không được thụ hưởng tiền bồi thường ngoài hợp đồng, nếu có, đối với những tổn thất mà bà T8 đã gánh chịu (nếu có).

[2.2] Về việc đánh giá chứng cứ liên quan đến sự kiện bảo hiểm xe 72A-517.49 bị ngập nước trước hay sau khi ký hợp đồng bảo hiểm.

Xét thấy lời trình bày của nguyên đơn có nhiều điểm mâu thuẫn và không phù hợp với các chứng cứ khác, cụ thể:

[*] Theo quy định khi thế chấp xe 72A-517.49 tại T11, nguyên đơn phải mua bảo hiểm vật chất xe cơ giới. Bảo hiểm năm đầu của nguyên đơn trước đó được mua tại Công ty TNHH B với thời hạn từ 00 giờ ngày 04/6/2021 đến 23 giờ 59 ngày 03/6/2022. Hết thời hạn bảo hiểm, theo quy định của T11 bà T8 phải mua mới bảo hiểm, nhưng bà T8 cho rằng tại thời điểm đó xe của bà va chạm với xe của Công ty P3 nên cần sửa chữa trước, nếu không bên bảo hiểm sẽ không đồng ý bán bảo hiểm hoặc bán giá cao. Xét thấy xe bà T8 va chạm với xe của Công ty P3 là ngày 24/7/2022 (theo Biên bản tạm giữ tang vật, phương tiện do Công an huyện P lập), và ngày sửa chữa xong xe 72A-517.49 là 28/10/2022 (theo Hóa đơn thanh toán tại M tại phường P, quận T), như vậy trong khoảng thời gian từ ngày 04/6/2022 đến ngày 23/7/2022 bà T8 đã không mua bảo hiểm theo yêu cầu, mà sau khi xảy ra va chạm với xe của Phương T8 thì ngày 25/7/2022 bà T8 mới liên hệ nhân viên ngân hàng T11 hỏi thông tin mua bảo hiểm xe 72A-517.49 (BL.149). (Bà T8 có trình bày không thể mua bảo hiểm thời điểm này do xe bị hư hỏng vì va chạm xe khác).

Sau khi sửa xe xong vào ngày 28/10/2022, bà T8 cũng không tiến hành mua bảo hiểm ngay mà đến khoảng 13 giờ 49 ngày 04/8/2022 (BL.146) bà T8 mới liên hệ ông T9 xin thông tin phí mua bảo hiểm xe. Bà T8 gởi thông tin hình ảnh xe 72A-517.49 tại thời điểm gởi thông tin hình ảnh xe là 18 giờ 19 phút ngày 04/11/2022 (BL.143) và ký hợp đồng bảo hiểm ngày 07/11/2022 và được cấp chứng nhận bảo hiểm từ 13 giờ 00 ngày 07/11/2022 đến 13 giờ 00 ngày 07/11/2023.

[*] Theo hình ảnh do nguyên đơn tự chụp xe 72A-517.49 vào lúc 18:19 ngày 04/11/2022, cho thấy có xe cứu hộ Vạng Thuận đậu phía sau. Nguyên đơn cho rằng xe của nguyên đơn đậu trên lề đường trước cửa hàng W trong điều kiện đường khô ráo và không liên quan đến xe cứu hộ Vạng Thuận đậu phía sau, đồng thời cho rằng hình ảnh xe cứu hộ Vạng Thuận đang cứu hộ xe 72A-517.49 vào 21:34 ngày 04/11/2022 do bị đơn xuất trình là chỉnh sửa do thể hiện hình ảnh đường ngập nước là không phù hợp với hình ảnh của nguyên đơn đã chụp.

Xét thấy: Hình ảnh do nguyên đơn tự chụp vào lúc 18:19 phút ngày 04/11/2022 cho thấy phía sau thân xe 72A-517.49 đọng rất nhiều nước thể hiện xe đã đi qua cơn mưa lớn trước đó. Hình ảnh xe đậu trên lề đường cho thấy lòng đường loáng nước, không rõ có ngập nước sâu ở lòng đường hay không. Tuy nhiên, hình ảnh xe 72A-517.49 nằm trên xe cứu hộ Vạng Thuận vào lúc 21:34 ngày 04/11/2022 cũng thể hiện lòng đường loáng nước, không rõ có ngập nước sâu ở lòng đường hay không, nhưng thời gian chụp cũng như nội dung nhắn tin trong group cứu hộ xe cho thấy khá phù hợp với hình ảnh xe 72A-517.49 do nguyên đơn tự chụp có hình ảnh xe Vạng Thuận phía sau. Hơn nữa, hình ảnh và thời gian hình chụp xe 72A-517.49 nằm trên xe cứu hộ Vạng Thuận vào lúc 21:34 ngày 04/11/2022 phù hợp với lời trình bày của ông Lê Quang T5 tại Đơn đề nghị của ông Lê Quang T5 gởi đến Tòa án Quận 10 vào ngày 08/01/2024 (BL.398) nêu rõ “Vào khoảng ngày 04 hoặc 05 tháng 11/2022 ông nhận được yêu cầu chở kéo xe biển số 72A-517.49 từ đường N về Toyota N Cà Mau”.

Mặt khác, tại phiên tòa phúc thẩm, bà T8 trình bày xe 72A-517.49 của bà không đi đâu từ ngày 04/11/2022 đến khi xảy ra sự kiện bảo hiểm ngày 18/11/2022, chỉ có ngày 16/11/2022 vào khoảng 17 giờ bà có lái xe 72A-517.49 đi cùng xe tải của anh Võ Chí L3 dự kiến đi Vũng Tàu, nhưng do xe của bà không được Ngân hàng cấp Giấy đi đường nên phải gởi lại Toyota N Cà Mau vào khoảng sau 17 giờ chiều ngày 16/11/2022 và lấy xe ra khỏi T vào ngày 17/11/2022. Lời trình bày này của bà T8 có ông Võ Chí L3 tự xác nhận theo Vi bằng ngày 04/09/2023 (BL.29) và Đơn xin trình bày và xác nhận ngày 24/5/2024 do bà T8 nộp.

Như vậy, lời trình bày của bà T8 về ngày giờ gởi xe ô tô tại T từ ngày 16 - 17/11/2022 là mâu thuẫn với lời trình bày của ông Lê Quang T5 được thể hiện trên Biên bản ghi lời khai ngày 10/10/2023 (BL.276) là ông T5 nhận được yêu cầu chở xe biển số 72A-517.49 từ vị trí đường N (ngã tư S) về T và khoảng ngày 18/11/2022 chở chiếc xe từ T về lại gần vị trí ngã tư S. Sau đó, tại Đơn đề nghị của ông Lê Quang T5 gởi đến Tòa án Quận 10 vào ngày 08/01/2024, ông T5 đính chính thời gian ông chở cứu hộ xe 72A-517.49 từ đường N đến T là ngày 04 hoặc 05 tháng 11/2022. Không có thời gian nào là ngày 16, 17/11/2022 như bà T8 trình bày.

Do đó, lời phủ nhận của nguyên đơn đối với hình ảnh chụp xe 72A-517.49 nằm trên xe cứu hộ Vạng Thuận vào lúc 21:34 ngày 04/11/2022 và việc phủ nhận xe 72A-517.49 do xe Vạng Thuận kéo về T vào ngày 04/11/2022 là không có căn cứ nên không được chấp nhận.

[*] Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 22/05/2024, bà T8 trình bày là ngày 18/11/2022, có mưa lớn từ sáng sớm ở Cà Mau. Nguyên đơn ở nhà, đến chiều mới đi uống cà phê trên đường N. Sau khi rời quán về, khoảng 17 giờ chiều, nguyên đơn lấy xe chạy khoảng mấy chục mét thì bị sa vào vùng nước ngập trên đường N khiến xe chết máy.

Sau khi báo cho Tổng đài PTI, sau khoảng 30 phút nhân viên giám định Lê Lâm K1 đã đến hiện trường để kiểm tra và lập Biên bản giám định hiện trường (BL.176), trong biên bản có ghi tình trạng máy xe tại thời điểm đó là nóng, chứng tỏ xe vừa được vận hành trước khi bị chết máy.

Xét thấy: Lời trình bày của bà T8 là mâu thuẫn với lời trình bày của bà trước đó và mâu thuẫn với các tình tiết khác có tại hồ sơ.

Tại Vi bằng ngày 25/4/2023 (BL.50) bà T8 trình bày: Trong tầm 9 giờ sáng ngày 18/11/2022, thì như mọi khi tôi rời khỏi nhà để đi công việc hàng ngày, đến khoảng 17 giờ tôi có cuộc hẹn với khách tại quán N1 trên đường N, lúc đó trời đang đổ mưa, đường thì ngập nước nhiều nơi, tôi vừa chạy vừa cố tìm đường ít ngập nhất để đi, tôi chạy đúng làn đường nhưng cuối cùng xe tôi bị tắt máy và nằm trước cửa hàng X có địa chỉ 76 Nguyễn Ngọc S1.

Bà T8 sử dụng xe 72A-517.49 từ 9 giờ đến 17 giờ hay chỉ khoảng chiều gần 17 giờ mới sử dụng xe đến quán. Nếu bà T8 sử dụng xe từ khoảng chiều từ nhà đến quán và sau đó ngồi ở quán với bạn, đến sau 17 giờ mới rời khỏi quán lấy xe chạy mấy chục mét thì bị ngập nước chết máy như lời trình bày tại phiên tòa, sau 30 phút giám định viên mới đến hiện trường thì không thể có tình trạng máy xe nóng sau khoảng thời gian mới khởi động xe đi vài chục mét thì tắt máy.

Tại BL.397 - Đơn trình bày của ông Lê Lâm K1 nêu: Khi đến hiện trường tình trạng đèn xe tín hiệu không có. Khi kiểm tra tình trạng của động cơ: “tại thời điểm giải quyết tôi yêu cầu chủ xe mơ capo để kiểm tra, tuy nhiên, lái xe T8 bảo rằng capo mở bằng điện và hệ thống điện đang trục trặc. Vì vậy, tôi sợ mở điện dẫn đến chập hệ thống điện và sẽ làm tăng tình trạng hỏng hóc và nước vào động cơ cũng như hệ thống điện nên không mở capo kiểm tra và không có sờ trực tiếp vào động cơ.”. Như vậy, việc khẳng định máy xe o tô còn nóng sau khi chết máy và chờ giám định viên đến trong tình trạng như vậy là không hợp lý.

[*] Về việc xe 72A-517.49 đậu tại T N Cà Mau

Bà T8 trình bày xe bà T8 gởi người quen cho đậu nhờ tại T từ chiều tối ngày 16/11/2022 đến ngày 17/11/2022.

Theo lời trình bày của ông Huỳnh Hiền S tại Biên bản ghi lời khai ngày 10/10/2023 – ông S xác nhận có chụp hình ảnh chiếc xe ô tô biển số 72A-517.49 (đậu tại toyota N) ngày 04/11/2022 hay ngày 05/11/2022.

Theo lời trình bày của ông Nguyễn Chí P1 tại Biên bản ghi lời khai ngày 11/10/2023, khoảng ngày 04/11/2022 hay ngày 05/11/2022 gì đó tôi không nhớ chính xác, có người đưa chiếc xe ô tô biển số 72A-715.49 đến đại lý Công ty TNHH T yêu cầu kiểm tra.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn lần lượt xuất trình các văn bản của ông Nguyễn Chí P1 và ông Huỳnh Hiền S rút lại lời trình bày tại Biên bản ngày 10/10/2023.

Tuy nhiên, trước đó, ngày 03/7/2023 ông Nguyễn Chí P1 gởi công văn (BL. 269) phản hồi đến Tòa án Quận A, có nêu công ty TNHH MTV N có nhận giữ dùm xe ô tô biển số 72A-517.49 tại bãi gửi xe của công ty, nhưng về thời gian giữ thì không có dữ liệu để đối chiếu.

Tại dữ liệu chụp qua tin nhắn zalo (BL.138) ông S có gởi hình chụp xe 72A-517.49 đậu tại khu vực của T và thông báo “xe về (vô T) ngày 05/11” (BL.137).

Như vậy, việc bà T8 cho rằng bà gởi nhờ xe ô tô 72A-517.49 tại T từ ngày 16 đến ngày 17/11/2022 là không đúng.

[*] Về lý do bà T8 nêu xe ô tô của bà được gởi tại T N Cà Mau vì xe đã hết hạn Giấy phép đi đường và chưa được cấp mới.

Theo bà T8 trình bày xe của bà cần phải mua bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới mới được T11 cấp giấy phép đi đường (giấy sử dụng xe).

Tuy nhiên, bảo hiểm xe của bà trước đó mua tại L đã hết hạn vào ngày 03/6/2022, nhưng bà T8 không mua bảo hiểm xe và vẫn tiếp tục sử dụng xe biển số 72A-517.49 lưu thông và đã xảy ra va chạm với xe của công ty P3 vào ngày 24/7/2022.

Bà T8 cho rằng chưa mua bảo hiểm nên không được cấp giấy phép đi đường và vì vậy bà phải gởi xe vào Toyota N vào ngày 16, 17/11/2022. Nhưng lời trình bày này là mâu thuẫn với chính nó, vì ngày 07/11/2022 bà T8 đã mua bảo hiểm xe và không lý do gì đến ngày 17/11/2011 bà T8 vẫn chưa có giấy phép đi đường của Ngân hàng cấp. Hơn nữa, bản thân bà T8 trước đó vẫn sử dụng xe bất chấp giấy phép sử dụng xe đã hết hạn.

Do vậy, lý do bà T8 nêu là không có Giấy đi đường khi dự định chạy xe 72A-517.49 (cùng với xe tải của anh Võ Chí L3) từ Cà Mau đi Vũng Tàu nên phải gởi xe 72A-517.49 vào Toyota N là không hợp lý.

[2.3] Bà T8 khởi kiện yêu cầu đối với bị đơn về việc chi trả bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm hai bên đã ký. Xét thấy:

Bị đơn ký hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới cho bà T8 trong điều kiện bà T8 tự khai báo tình trạng xe, tự chụp hình ảnh xe, do vậy, bà T8 phải có nghĩa vụ khai báo thông tin trung thực khi ký hợp đồng bảo hiểm. Bị đơn cho rằng bà T8 có hành vi gian dối khi mua bảo hiểm vật chất xe cơ giới.

Là nguyên đơn – bà T8 có nghĩa vụ phải chứng minh cho sự kiện pháp lý xảy ra ngày 18/11/2022 là đúng và không có việc gian dối khi ký hợp đồng bảo hiểm vào ngày 07/11/2022, tuy nhiên bà T8 đã không cung cấp bằng chứng thuyết phục và không chứng minh được việc xe ô tô 72-517.49 vẫn hoạt động tốt từ ngày trước ngày 07/11/2023 đến ngày 18/11/2023, không chứng minh được việc bà T8 khai báo trung thực khi mua bảo hiểm xe, nên không có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T8. Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử đúng quy định pháp luật.

Do đó kháng cáo của bà T8 là không có căn cứ, đề nghị của Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh là không có cơ sở. Căn cứ Khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm đối với yêu cầu khởi kiện của bà T8.

Đối với yêu cầu độc lập của T11, bản án sơ thẩm nhận định do toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận nên yêu cầu của T11 không có dối tượng để xem xét. Tuy nhiên, án sơ thẩm không giải quyết hoàn trả lại cho T11 số tiền tạm ứng án phí đã nộp. Xét đây là thiếu sót của Tòa án cấp sơ thẩm nhưng phía T11 không kháng cáo và không có ý kiến gì đối với phần này, thiếu sót này không ảnh hưởng đến kết quả giải quyết vụ án nên Hội đồng xét xử phúc thẩm giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm nhưng bổ sung thêm phần hoàn trả lại số tiền tạm nộp tạm ứng án phí này cho T11.

[3] Án phí phúc thẩm: Do giữ nguyên bản án sơ thẩm nên đương sự kháng cáo phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định tại Khoản 2 Điều 148 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, được trừ vào tạm ứng án phí đã nộp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 2 Điều 148, Khoan 1 Điêu 308, Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Trương Thị Thiên T.

Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 23/2024/DS-ST ngày 31/01/2024 của Tòa án nhân dân Quận 10 – Thành phố Hồ Chí Minh, như sau:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trương Thị Thiên T về việc yêu cầu Tổng công ty cổ phần B phải trả tổng sô tiên là 2.199.671.393 đồng (Hai tỷ một trăm chín mươi chín triệu sáu trăm bảy mười mốt nghìn ba trăm chín mươi ba đồng) (bao gồm tiền sửa chữa xe ô tô, tiền lưu giữ xe ô tô là: 1.359.671.393 đồng; tiền thuê xe ô tô đi lại là 840.000.000 đồng).
2. Ghi nhận Tổng công ty cổ phần B tự nguyện trả lại cho bà Trương Thị Thiên T số tiền phí bảo hiểm là 22.100.000 đồng (hai mươi hai triệu, một trăm nghìn đồng).

Kể từ ngày bà Trương Thị Thiên T có đơn yêu cầu thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, Tổng công ty cổ phần B còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất qui định tại Điều 357, Điều 46 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

3. Án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Trương Thị Thiên T chịu án phí dân sự sơ thẩm số tiền là 75.993.428đ (bảy mươi lăm triệu, chín trăm chín mươi ba nghìn, bốn trăm hai mươi tám đồng), được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp là 19.943.792đ (mười chín triệu, chín trăm bốn mươi ba nghìn, bảy trăm chín mươi hai đồng) theo biên lai số: AA/2022/0001329 ngày 29/3/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Trương Thị Thiên T phải nộp thêm số tiền án phí là 56.049.636đ (năm mươi sáu triệu, không trăm bốn mươi chín nghìn, sáu trăm ba mươi sáu đồng).

Hoàn trả tạm ứng án phí 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng) Ngân hàng Thương mại Cổ phần T10 đã nộp theo Biên lai số 0035789 ngày 05/01/2024 của Chi cục Thi hành án Dân sự Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh.

4. Án phí dân sự phúc thẩm: Đương sự kháng cáo phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào tạm ứng án phí đã nộp nộp là 300.000₫ (Ba trăm ngàn đồng) theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 0002143 ngày 01/02/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự năm 2008 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2014.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. /.

Nơi nhận: - TAND Tối cao; - TAND cấp cao tại TP.HCM; - TAND Q.10; - VKSND TP.HCM; - Cục THADS TP.HCM; - Chi cục THADS Q.10; - Các đương sự; - Lưu HS.

TM.HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Thị Thanh Hiền