TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 320/2024/HC-PT
Ngày: 20 - 8 - 2024
V/v “Kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai”

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: ông Trần Quốc Cường

Các Thẩm phán: ông Lê Tự

ông Võ Ngọc Thông

- Thư ký phiên tòa: ông Phạm Văn Phong - Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa: ông Lê Văn Thành - Kiểm sát viên.

Ngày 20 tháng 8 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 116/2024/TLPT-HC ngày 15 tháng 5 năm 2024 về “Khiếu quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 42/2024/HC-ST ngày 18 tháng 3 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk bị kháng cáo. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 1456/2024/QĐ-PT ngày 01 tháng 8 năm 2024, giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: bà Phạm Thị D, sinh năm 1992; địa chỉ: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.

   Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện: ông Võ Trường G, sinh năm 1992; địa chỉ: số B T, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk, có Đơn xét xử vắng mặt.

2. Người bị kiện: Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Đắk Lắk.

   Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện: ông Lê Phú H, chức vụ - Phó Chủ tịch UBND huyện C, tỉnh Đắk Lắk, có Đơn xét xử vắng mặt.

   Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người bị kiện: ông Lê Phước T, chức vụ - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện C, tỉnh Đắk Lắk, có Đơn xét xử vắng mặt.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

   1. Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện C, tỉnh Đắk Lắk; địa chỉ: xã Đ, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.

      Người đại diện theo ủy quyền: ông Hoàng Duy H1, nhân viên Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện C, có Đơn xét xử vắng mặt.

   2. Ông Nguyễn Văn K, sinh năm 1958; địa chỉ: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk (chết).

      Những người thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn K:

      • Ông Nguyễn Xuân H2, sinh năm 1983; HKTT: phường K, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk; chỗ ở hiện nay: hẻm A N, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk, vắng mặt.

      • Ông Nguyễn Xuân H3, sinh năm 1985; chỗ ở hiện nay: đường A, thôn D, xã C, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk, vắng mặt.

      • Ông Nguyễn Viết P, sinh năm 1989; chỗ ở hiện nay: 104 đường Y, phường E, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk, vắng mặt.

      • Bà Nguyễn Thị Thu P1, sinh năm 1992; HKTT: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk; chỗ ở hiện nay: khu phố T, phường T, thành phố T, tỉnh Bình Dương.

      Người đại diện theo ủy quyền của bà P1: ông Nguyễn Xuân H2, sinh năm 1983; HKTT: phường K, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk; chỗ ở hiện nay: hẻm A N, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk, vắng mặt.

   Người kháng cáo: bà Phạm Thị D.

NỘI DUNG VỤ ÁN

1. Nội dung Đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và lời trình bày của người khởi kiện thể hiện:

   Bà Phạm Thị D và ông Nguyễn Văn Đ kết hôn và sinh sống với nhau từ năm 2016, có đăng ký kết hôn tại Uỷ ban nhân dân (UBND) xã E, huyện C vào ngày 09 tháng 3 năm 2016. Trong quá trình chung sống, mẹ chồng bà D mất năm 2010, nên năm 2017 bố chồng bà D là ông Nguyễn Văn K và em chồng là bà Nguyễn Thị Thu P1 có là văn bản thỏa thuận để ông Nguyễn Văn Đ hưởng thừa kế đối với tài sản là quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.960m² tại địa chỉ thôn A, xã E, huyện K (nay là huyện C), tỉnh Đắk Lắk và thửa đất đã được UBND huyện K cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số U 045082 ngày 28 tháng 01 năm 2002 cho hộ ông Nguyễn Văn K (được đăng ký chỉnh lý biến động để thừa kế cho ông Nguyễn Văn Đ, sinh năm 1990, CMND số [...], thường trú tại: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk theo hồ sơ số TK.009, ngày 19 tháng 7 năm 2017.

   Sau khi ông Nguyễn Văn Đ nhận thừa kế phần tài sản nêu trên thì bà D và ông Đ cùng sinh sống, canh tác trên thửa đất này từ đó đến nay, không tranh chấp với ai. Ngày 16 tháng 9 năm 2018, ông Nguyễn Văn Đ không may qua đời, không để lại di chúc. Bà Phạm Thị D cùng con gái sinh sống trên thửa đất này từ lúc ông Đ chết cho đến nay.

   Vừa qua, bà Phạm Thị D được biết thửa đất của gia đình mình thuộc trường hợp bị thu hồi một phần diện tích là 1.337,4m² để làm dự án đường C - Buôn M (đoạn đi qua địa bàn huyện C), theo Quyết định số 2216/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C v/v thu hồi đất để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) (Đợt 2) và Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C v/v bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M giai đoạn 1 - thành phần 3 (đoạn đi qua huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2.

   Tuy nhiên, quá trình kiểm đếm, xác minh để thực hiện việc thu hồi đất và bồi thường, vì ông Đ đã chết nên UBND huyện C lại xác minh cho rằng bố chồng bà D là ông Nguyễn Văn K là người đại diện thừa kế của ông Đ. Vì vậy, ông K đã ký xác nhận, cũng như nhận tiền bồi thường mà bà D không hề hay biết.

   Việc UBND huyện C xác định ông Nguyễn Văn K là người đại diện thừa kế của ông Đ là không đúng, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà D, vì các lẽ sau:

   • Thửa đất bị Nhà nước thu hồi là tài sản riêng của ông Đ. Theo quy định của pháp luật khi ông Đ chết và không để lại di chúc nên bà D, con gái của bà D và ông Đ (là cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N) và ông K là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Như vậy, việc xác định người thừa kế đối với việc nhận bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đối với thửa đất trên phải là bà D, cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N và ông K.

   • Ngoài ra, bà D cũng không có bất cứ văn bản ủy quyền hay giấy tờ gì để ủy quyền cho ông K là người đại diện thừa kế.

   Như vậy, việc UBND huyện C xác định ông Nguyễn Văn K là người đại diện thừa kế để nhận số tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là không đúng đối tượng. Việc làm trên đã làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của của bà D.

   Vì vậy, bà Phạm Thị D đã khởi kiện ra Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk đề nghị Tòa án xét xử, tuyên:

   • Hủy Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C v/v bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M giai đoạn 1 - thành phần 3 (đoạn đi qua huyện C, tỉnh Đắk Lắk) -Đợt 2.

   • Buộc UBND huyện C ban hành lại Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đúng đối tượng được hưởng theo đúng quy định của pháp luật là những người thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ bao gồm: ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị D và cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N.

   Ngày 01 tháng 3 năm 2024, bà Phạm Thị D có Đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với nội dung: buộc UBND huyện C ban hành lại Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đúng đối tượng được hưởng theo đúng quy định của pháp luật là những người thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ bao gồm: ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị D và cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N.

2. Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện trình bày:

   A. Việc lập, thẩm định và ban hành quyết định phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ của UBND huyện C:

   Ngày 28 tháng 01 năm 2002, hộ ông Nguyễn Văn K, địa chỉ thường trú tại: thôn A, xã E, huyện K (nay là huyện C) được UBND huyện K (nay là UBND huyện C) cấp GCNQSDĐ số U 045082 đối với thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.960m² đất khu dân cư (trong đó có 400m² đất ở và 1.560m² đất cà phê) tại xã E.

   Năm 2017, hộ ông Nguyễn Văn K đã thực hiện thủ tục thừa kế thửa đất nêu trên cho ông Nguyễn Văn Đ và đã được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện C chỉnh lý đăng ký biến động tại trang 4 của GCNQSDĐ số U 045082 ngày 28 tháng 01 năm 2002, với nội dung: “Để thừa kế cho ông Nguyễn Văn Đ, sinh năm 1990, Chứng minh nhân dân số [...], thường trú tại: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk theo hồ sơ số TK.009”. Ngày 16 tháng 9 năm 2018, ông Nguyễn Văn Đ chết theo Trích lục khai tử số 770/TLKT-BS ngày 27 tháng 9 năm 2018 của UBND xã E, huyện C và không để lại di chúc.

   Thực hiện chủ trương của các cấp có thẩm quyền về việc thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk); UBND huyện C đã chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị liên quan và UBND các xã nơi có đất triển khai thực hiện các trình tự, thủ tục liên quan đến công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng theo đúng quy định của pháp luật.

   Căn cứ các các hồ sơ, tài liệu liên quan do các cơ quan, đơn vị có chức năng thiết lập (như: Trích lục mảnh trích đo địa chính số 1250/TL-VPĐKĐĐ-KTĐC do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh lập ngày 06 tháng 3 năm 2023; Biên bản kiểm đếm về việc kiểm đếm hiện trạng đất và tài sản gắn liền với đất bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (thuộc địa bàn xã E) do Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện lập ngày 21 tháng 4 năm 2023; GCNQSDĐ số U 045082 do UBND huyện K cấp ngày 28 tháng 01 năm 2002 cho hộ ông Nguyễn Văn K đối với thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.960m²; Biên bản làm việc về việc xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và thời điểm tạo lập tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 do UBND xã E lập ngày 03 tháng 6 năm 2023...), Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện C đã lập Phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2, gửi đến Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện C để thẩm định.

   Căn cứ Kết quả họp của Hội đồng thẩm định huyện C và đề xuất của các cơ quan chức năng, ngày 11 tháng 8 năm 2023 UBND huyện C đã ban hành Quyết định số 2199/QĐ-UBND về việc phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2. Tại số thứ tự 19, Phụ lục 1 Bảng chi tiết tính bồi thường, hỗ trợ kèm theo Quyết định số 2199/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C có nội dung thể hiện: “Ông Nguyễn Văn Đ (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột) với số tiền 1.520.645.942 đồng”.

   Tại khoản 5 Điều 8 Quyết định số 41/2021/QĐ-UBND ngày 23 tháng 12 năm 2021 của UBND tỉnh ban hành quy định cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk: “Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định đã chết trước thời điểm đo đạc, kiểm đếm hiện trạng đất đai, tài sản gắn liền với đất mà chưa làm thủ tục thừa kế theo quy định thì việc kiểm tra hiện trạng đất đai, đo đạc, kiểm đếm tài sản gắn liền với đất được thực hiện với sự tham gia của những người thuộc diện thừa kế hoặc người đại diện cho những người thuộc diện thừa kế”.

   Như vậy, việc UBND huyện C ban hành Quyết định số 2199/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2023 về việc phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2, trong đó có trường hợp của gia đình ông Nguyễn Văn Đ là đúng quy định của pháp luật và đúng đối tượng. Phương án bồi thường, hỗ trợ đã được công khai theo đúng quy định và trong thời hạn công khai UBND huyện C không nhận được ý kiến khiếu nại, kiến nghị gì của hộ gia đình ông Nguyễn Văn Đ. Mặt khác, do ông Nguyễn Văn Đ đã chết trước thời điểm đo đạc, kiểm đếm và người trực tiếp làm việc với các cơ quan, chức năng trong quá trình đo đạc, kiểm đếm là ông Nguyễn Văn K. Do đó, tại Bảng tính bồi thường, hỗ trợ kèm theo Quyết định số 2199/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2023, UBND huyện C đã thể hiện nội dung: “Ông Nguyễn Văn Đ (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột).

   B. Việc ban hành quyết định chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ của UBND huyện C và việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ:

   Ngày 25 tháng 8 năm 2023, UBND huyện C ban hành Quyết định số 2397/QĐ-UBND về việc bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2, trong đó thể hiện nội dung: bồi thường, hỗ trợ bằng tiền cho hộ ông Nguyễn Văn Đ (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột).

   Việc UBND huyện C ban hành Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2023 nêu trên là đúng quy định của pháp luật. Việc những người thuộc hàng thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ theo quy định của pháp luật cử người đại diện nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và phân chia tài sản thừa kế là do sự thỏa thuận của các bên và thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự. Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện C là đơn vị thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho hộ gia đình ông Nguyễn Văn Đ.

3. Người đại diện theo ủy quyền của Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện C là ông Hoàng Duy H1 trình bày:

   A. Về việc quá trình thực hiện và lập Phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk).

   Căn cứ Kế hoạch số 621/KH-UBND ngày 17 tháng 3 năm 2023; Kế hoạch số 805/KH-UBND ngày 31 tháng 3 năm 2023 của UBND huyện về việc thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, giải phóng mặt bằng để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk).

   Để triển khai thực hiện các bước tiếp theo Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện đã phối hợp với UBND xã E và các cơ quan đơn vị niêm yết, công khai Kế hoạch và các Thông báo thu hồi đất nêu trên tại Ban tự quản thôn và Thông báo trên đài truyền thanh xã cho các hộ gia đình, cá nhân biết để thực hiện.

   Căn cứ GCNQSDĐ số U 045082 đối với thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, xã E với diện tích 1.960m² đất khu dân cư (trong đó có 400m² đất ở và 1.560m² đất cà phê) của huyện K cấp cho hộ ông Nguyễn Văn K vào ngày 28 tháng 01 năm 2002 (nay là huyện C). Năm 2017, hộ ông Nguyễn Văn K đã thực hiện thủ tục thừa kế thửa đất nêu trên cho ông Nguyễn Văn Đ và được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện C chỉnh lý đăng ký biến động tại trang 4 của GCNQSDĐ số U 045082 ngày 28 tháng 01 năm 2002, với nội dung: “Để thừa kế cho ông Nguyễn Văn Đ, sinh năm 1990, Chứng minh nhân dân số [...], thường trú tại: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk theo hồ sơ số TK.009”.

   Ngày 16 tháng 9 năm 2018 ông Nguyễn Văn Đ chết theo Trích lục khai tử số 770/TLKT-BS ngày 27 tháng 9 năm 2018 của UBND xã E, huyện C, không để lại di chúc và chưa thực hiện thủ tục thừa kế thửa đất. Tại khoản 5 Điều 8 Quyết định số 41/2021/QĐ-UBND ngày 23 tháng 12 năm 2021 của UBND tỉnh ban hành quy định cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk: “Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định đã chết trước thời điểm đo đạc, kiểm đếm hiện trạng đất đai, tài sản gắn liền với đất mà chưa làm thủ tục thừa kế theo quy định thì việc kiểm tra hiện trạng đất đai, đo đạc, kiểm đếm tài sản gắn liền với đất được thực hiện với sự tham gia của những người thuộc diện thừa kế hoặc người đại diện cho những người thuộc diện thừa kế”.

   Ngày 21 tháng 4 năm 2023, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện đã phối hợp với cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức kiểm kê tài sản đối với đất thửa số 18, tờ bản đồ số TĐ 04-2023 thuộc Trích lục mảnh trích đo địa chính số 1250/TL-VPĐKĐĐ-KTĐC do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh lập ngày 06 tháng 3 năm 2023 do ông Nguyễn Văn K đang sử dụng. Ngày 03 tháng 6 năm 2023, UBND xã có Kết quả xác nhận về thông tin nhân khẩu nghề nghiệp, về quá trình quản lý đất đai, thời điểm tạo lập tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án; đồng thời, có Biên bản xác minh nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất và thời điểm tạo lập tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án.

   Căn cứ các hồ sơ, tài liệu liên quan như: (Trích lục mảnh trích đo địa chính số 1250/TL-VPĐKĐĐ-KTĐC do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh lập ngày 06 tháng 3 năm 2023; Biên bản kiểm đếm về việc kiểm đếm hiện trạng đất và tài sản gắn liền với đất bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án; GCNQSDĐ số U 045082 do UBND huyện K cấp ngày 28 tháng 01 năm 2002 cho hộ ông Nguyễn Văn K đối với thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.960m²; Biên bản làm việc về việc xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và thời điểm tạo lập tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án: ...), Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện C đã lập Phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án.

   Ngày 22/6/2023, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện đã lập Phương án số 09/PA-TTPTQĐ và tổ chức họp công khai trực tiếp đối với các hộ gia đình cá nhân, tổ chức có liên quan khi thực hiện dự án theo quy định. Ngày 23 tháng 6 năm 2023, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị tiến hành niêm yết công khai phương án theo quy định. Ngày 19 tháng 7 năm 2023, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện đã lập Biên bản kết thúc công khai phương án. Trong quá trình niêm yết công khai theo quy định có Đơn kiến nghị tập thể liên quan đến giá cả bồi thường chưa thỏa đáng, trong đó có ông Nguyễn Văn K và Trung tâm đã có văn bản trả lời các hộ theo quy định. Hết thời gian niêm yết theo quy định, Trung tâm không nhận được nội dung kiến nghị nào khác và đã hoàn thiện phương án số 11/PA-TTPTQĐ ngày 20 tháng 7 năm 2023 chuyển đến Phòng T thẩm định theo quy định. Ngày 08 tháng 8 năm 2023, Phòng TN&MT huyện tổ chức thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án.

   Căn cứ Kết quả họp của Hội đồng thẩm định huyện C và đề xuất của các cơ quan chức năng, ngày 11 tháng 8 năm 2023 UBND huyện C đã ban hành Quyết định số 2199/QĐ-UBND về việc phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án (Đợt 2). Tại số thứ tự 19, Phụ lục 1 Bảng chi tiết tính bồi thường, hỗ trợ kèm theo Quyết định số 2199/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C có nội dung thể hiện: “Ông Nguyễn Văn Đ (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột) với số tiền 1.520.645.942 đồng”.

   Ngày 25 tháng 8 năm 2023, UBND huyện C ban hành Quyết định số 2397/QĐ-UBND về việc bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2, trong đó thể hiện nội dung: bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ ông Nguyễn Văn Đ (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột). Ngày 22 tháng 8 năm 2023, Trung trâm Phát triển quỹ đất huyện ban hành Thông báo số 26/TB-TTPTQĐ về việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án. Ngày 25 tháng 8 năm 2023, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị tiến hành chi trả tiền cho các hộ trong đó có ông Nguyễn Văn K. Trong quá trình thực hiện, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện không nhận được Đơn thư kiến nghị liên quan đến việc phân chia giá trị tài sản thừa kế của hộ ông Nguyễn Văn Đ trong quá trình thực hiện khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án. Như vậy, Trung tâm lập Phương án bồi thường, hỗ trợ cho ông Nguyễn Văn K là người đại diện thừa kế (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột) và tiến hành chỉ trả cho ông là đảm bảo quy định. Việc những người thuộc hàng thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ khiếu nại việc phân chia tài sản thừa kế là do sự thỏa thuận của các bên và thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.

4. Những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn K (ông Nguyễn Xuân H2 là người kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn K; đồng thời, là người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị Thu P1) trình bày:

   Ông Nguyễn Văn K đã chết. Số tiền bồi thường như thế nào thì tôi không biết, không có ý kiến gì, đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

   Đối với ông Nguyễn Xuân H3 và ông Nguyễn Viết P Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không đến Tòa án làm việc nên không có lời khai.

Với nội dung nêu trên, tại Bản án hành chính sơ thẩm số 42/2024/HC-ST ngày 18 tháng 3 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; Điều 157; Điều 158; khoản 2 Điều 173; điểm a khoản 2 Điều 193; khoản 1 Điều 206 Luật Tố tụng hành chính. Khoản 5 Điều 8 Quyết định số 41/2021/QĐ-UBND ngày 23 tháng 12 năm 2021 của UBND tỉnh Đ. Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện về nội dung: buộc UBND huyện C ban hành lại quyết định phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đúng đối tượng được hưởng theo đúng quy định của pháp luật là những người thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ bao gồm ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị D và cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N.

2. Bác yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị D về việc: hủy Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C v/v bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M giai đoạn 1 - thành phần 3 (đoạn đi qua huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí hành chính sơ thẩm và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm:

Ngày 29 tháng 3 năm 2024, bà Phạm Thị D kháng cáo bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người đại diện theo uỷ quyền của người khởi kiện có Đơn đề nghị xét xử vắng mặt có nội dung: giữ nguyên những nội dung đã trình bày trước đây và không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ nào khác.

Người đại diện theo uỷ quyền và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị kiện có Đơn đề nghị xét xử vắng mặt có nội dung: đề nghị Toà án cấp phúc thẩm căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để xét xử theo quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: từ khi thụ lý vụ án theo trình tự phúc thẩm đến trước nghị án, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng đã tuân thủ đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính. Kháng cáo của bà Phạm Thị D là trong thời hạn luật định. Tại phiên toà xét xử phúc thẩm các đương sự có Đơn xét xử vắng mặt, do đó đề nghị Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự.

Về nội dung vụ án: quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, người khởi kiện rút một phần nội dung Đơn khởi kiện, do đó Toà án cấp sơ thẩm đã đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện là có căn cứ, đúng pháp luật. Tại phiên toà xét xử phúc thẩm, người khởi kiện không cung cấp tài liệu, chứng cứ mới. Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Toà án cấp sơ thẩm đã quyết định bác yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị D là có căn cứ, đúng pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của bà Phạm Thị D, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

Sau khi nghe ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên; căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án; sau khi thảo luận, nghị án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

[1] Về tố tụng:

Ngày 29 tháng 3 năm 2024, bà Phạm Thị D kháng cáo Bản án hành chính sơ thẩm số 42/2024/HC-ST ngày 18 tháng 3 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk. Như vậy, kháng cáo của bà Phạm Thị D là trong thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 206 Luật Tố tụng hành chính, do đó Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm.

Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, người khởi kiện rút một phần Đơn khởi kiện về nội dung: buộc UBND huyện C ban hành lại quyết định phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đúng đối tượng được hưởng theo đúng quy định của pháp luật là những người thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ bao gồm: ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị D và cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N. Toà án cấp sơ thẩm căn cứ khoản 2 Điều 173 Luật Tố tụng hành chính và đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu này là có căn cứ, đúng pháp luật.

Tại phiên toà xét xử phúc thẩm, người khởi kiện có kháng cáo và các đương sự khác có Đơn đề nghị xét xử vắng mặt, do đó Hội đồng xét xử căn cứ khoản 4 Điều 225 Luật Tố tụng hành chính tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự.

[2] Về đối tượng khởi kiện, thẩm quyền giải quyết và thời hiệu khởi kiện:

Ngày 09 tháng 10 năm 2023, bà Phạm Thị D khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk giải quyết: hủy Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C v/v bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M giai đoạn 1 - thành phần 3 (đoạn đi qua huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2 và buộc UBND huyện C ban hành lại quyết định phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đúng đối tượng được hưởng theo đúng quy định của pháp luật là những người thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ bao gồm: ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị D và cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N. Như vậy, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền và trong thời hiệu khởi kiện quy định tại Điều 30; Điều 32; Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[3] Xét kháng cáo của bà Phạm Thị D:

[3.1] Nguồn gốc đất:

Thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.960m² đất khu dân cư (trong đó có 400m² đất ở và 1.560m² đất cà phê) tại xã E được UBND huyện K (nay là UBND huyện C) cấp GCNQSDĐ số U 045082 ngày 28 tháng 01 năm 2002 cho hộ ông Nguyễn Văn K. Năm 2017, hộ ông Nguyễn Văn K đã thực hiện thủ tục thừa kế thửa đất nêu trên cho ông Nguyễn Văn Đ và đã được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện C chỉnh lý đăng ký biến động tại trang 4 của GCNQSDĐ số U 045082 ngày 28 tháng 01 năm 2002, với nội dung: “Để thừa kế cho ông Nguyễn Văn Đ, sinh năm 1990, Chứng minh nhân dân số [...], thường trú tại: thôn A, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk theo hồ sơ số TK.009”.

[3.2] Ông Nguyễn Văn Đ và bà Phạm Thị D kết hôn năm 2016, có đăng ký kết hôn tại UBND xã E, huyện C và có 01 con chung là cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N. Ngày 16 tháng 9 năm 2018 ông Nguyễn Văn Đ chết (theo Trích lục khai tử số 770/TLKT-BS ngày 27 tháng 9 năm 2018 của UBND xã E, huyện C), ông Đ không để lại di chúc.

[3.3] Thửa đất số 508, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.960m² đất mà ông Nguyễn Văn Đ được thừa kế bị ảnh hưởng bởi Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk). Ngày 11 tháng 8 năm 2023, UBND huyện C đã ban hành Quyết định số 2199/QĐ-UBND về việc phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M, giai đoạn 1 - Dự án thành phần 3 (đoạn qua địa bàn huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2. Tại số thứ tự 19, Phụ lục 1 Bảng chi tiết tính bồi thường, hỗ trợ kèm theo Quyết định số 2199/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C có nội dung thể hiện: “Ông Nguyễn Văn Đ (ông Nguyễn Văn Đ đã chết, người đại diện thừa kế là ông Nguyễn Văn K - bố ruột) với số tiền 1.520.645.942 đồng”.

[3.4] Khoản 5 Điều 8 Quyết định số 41/2021/QĐ-UBND ngày 23 tháng 12 năm 2021 của UBND tỉnh Đ ban hành quy định cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk quy định:

“Trường hợp người có đất thu hồi được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định đã chết trước thời điểm đo đạc, kiểm đếm hiện trạng đất đai, tài sản gắn liền với đất mà chưa làm thủ tục thừa kế theo quy định thì việc kiểm tra hiện trạng đất đai, đo đạc, kiểm đếm tài sản gắn liền với đất được thực hiện với sự tham gia của những người thuộc diện thừa kế hoặc người đại diện cho những người thuộc diện thừa kế”.

Ông Nguyễn Văn Đ chết ngày 16 tháng 9 năm 2018 là trước thời điểm thửa đất của ông Đ bị thu hồi. Thực tế, sau khi ông Nguyễn Văn Đ chết, bà Phạm Thị D và con gái là cháu Nguyễn Ngọc Q Như không sinh sống, canh tác trên thửa đất này. Ông Nguyễn Văn K là người sinh sống, canh tác, quản lý thửa đất này, nên khi cơ quan chức năng kiểm tra hiện trạng đất, đo đạc, kiểm đếm tài sản thì ông K là người trực tiếp tham gia và xác nhận. Phương án bồi thường, hỗ trợ được công khai theo đúng quy định và trong thời hạn công khai UBND huyện C không nhận được khiếu nại, kiến nghị gì của hộ gia đình ông Nguyễn Văn Đ và bà Phạm Thị D.

Ngày 22 tháng 8 năm 2023, Trung trâm Phát triển quỹ đất huyện C ban hành Thông báo số 26/TB-TTPTQĐ về việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án. Ngày 25 tháng 8 năm 2023, ông Nguyễn Văn K là bố ruột ông Nguyễn Văn Đ đại diện hàng thừa kế nhận. Các đương sự có quyền khởi kiện vụ án dân sự để phân chia theo quy định của pháp luật khi có yêu cầu.

[4] Căn cứ vào những tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và nội dung đã được phân tích tại mục [1], [2] và [3] nêu trên, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm thấy rằng: Toà án cấp sơ thẩm đã quyết định bác yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị D là có căn cứ, đúng pháp luật. Hội đồng xét xử bác kháng cáo của bà Phạm Thị D, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

[5] Án phí hành chính phúc thẩm: bà Phạm Thị D phải chịu theo quy định của pháp luật.

[6] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính. Bác kháng cáo của bà Phạm Thị D, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

2. Căn cứ vào khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; Điều 157; Điều 158; khoản 2 Điều 173; điểm a khoản 2 Điều 193; khoản 1 Điều 206; khoản 4 Điều 225 Luật Tố tụng hành chính. Khoản 5 Điều 8 Quyết định số 41/2021/QĐ-UBND ngày 23 tháng 12 năm 2021 của UBND tỉnh Đ. Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

   Tuyên xử:

   1. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện về nội dung: buộc UBND huyện C ban hành lại quyết định phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đúng đối tượng được hưởng theo đúng quy định của pháp luật là những người thừa kế của ông Nguyễn Văn Đ bao gồm ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị D và cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh N.

   2. Bác yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị D về việc: hủy Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2023 của UBND huyện C v/v bồi thường, hỗ trợ chi tiết bằng tiền cho hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án: đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M giai đoạn 1 - thành phần 3 (đoạn đi qua huyện C, tỉnh Đắk Lắk) - Đợt 2.

3. Án phí hành chính phúc thẩm: bà Phạm Thị D phải chịu 300.000đ, được trừ vào số tiền 300.000đ bà D đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0012807 ngày 02 tháng 4 năm 2024 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Lắk.

4. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

   Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Thành viên Hội đồng xét xử	Thẩm phán-Chủ tọa phiên tòa
Lê Tự Võ Ngọc Thông	Trần Quốc Cường