- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Đinh Trường Sơn

Các thẩm phán: Bà Trần Thanh Hải

Ông Nguyễn Quang Tuấn

- Thư ký phiên tòa: Bà Hà Phương Huyền - Thư ký Tòa án.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hòa Bình tham gia phiên toà:

Ông Hoàng Xuân Tân - Kiểm sát viên trung cấp.

Ngày 22/11/2024 tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 26/2024/TLPT-DS ngày 09/10/2024 về việc: Tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản.

Do có kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Xuân N đối với Bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2024/DS-ST ngày 26/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 29/2024/QĐ-PT ngày 05/11/ 2024 giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: ông Nguyễn Xuân N, sinh năm 1984; Địa chỉ: khu T, thị trấn M, huyện T, tỉnh Hòa Bình. (Có mặt)
2. Bị đơn: bà Nguyễn Thị N1, sinh năm 1973; Địa chỉ: khu T, thị trấn M, huyện T, tỉnh Hòa Bình. (Có đơn xin xét xử vắng mặt)
3. Người được bị đơn ủy quyền: anh Nguyễn Tuấn B, sinh năm 1998; Địa chỉ: khu T, thị trấn M, huyện T, tỉnh Hòa Bình. (Có đơn xin xét xử vắng mặt)
4. Người làm chứng: ông Trần Thanh H, sinh năm 1974
5. Địa chỉ: khu T, thị trấn M, huyện T, tỉnh Hòa Bình.
6. Người kháng cáo: Nguyên đơn ông Nguyễn Xuân N.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

1. Theo đơn khởi kiện và bản tự khai nguyên đơn ông Nguyễn Xuân N trình bày:

Ngày 28/3/2021 qua tìm hiểu trên Facebook Thơm Ngô có đăng bán 01 cây lan đột biến 5 cánh trắng có tên gọi Á Hậu. Ông N đã liên hệ được với bà Nguyễn Thị N1 là chủ cây lan và được xem cây. Sau đó ông N đã đồng ý mua cây lan trên với giá là 395.000.000 đồng. Bà N1 cam kết cây lan trên là chuẩn cây hoa lan đột biến có tên Á H1, sau thời gian chăm sóc nếu cây không đúng là hoa lan đột biến Á Hậu thì bà N1 có trách nhiệm đền bù tính theo giá trị khi phát hiện cây sai. Việc mua bán có ông Trần Thanh H chứng kiến.

Trong khoảng thời gian nuôi cây, bà N1 yêu cầu ông N phải gửi hình ảnh cây hàng tháng để 2 bên cùng theo dõi. Kể từ ngày nhận cây 28/3/2021 đến 26/5/2021, khi cây sinh trưởng ông N đã phát hiện cây không có đặc điểm giống cây lan đột biến 5 cánh trắng Á Hậu như đã thỏa thuận. Ông N đã gửi hình ảnh báo sai cây và bà N1 vẫn khẳng định là cây lan Á Hậu và đề nghị chăm sóc thêm. Tại thời điểm này cây lan trên vẫn có giá trị nhưng ông N không dám bán vì nghi ngờ là cây lan trên không phải cây lan Á Hậu.

Đến ngày 31/10/2021 cây lan đã phát triển dài thêm và được 3 mầm gốc (Tổng số đo là 32 cm). Tuy nhiên phát hiện đây không phải cây lan đột biến Á Hậu, ông N báo sai cây và bà N1 chấp nhận đền bù bằng một cây khác. Sau khi nhận lại cây đền bù, hai bên thỏa thuận nếu sai cây lần nữa thì ông N yêu cầu bà N1 phải trả số tiền 395.000.000 đồng và tiền lãi được tính theo lãi suất Ngân hàng.

Từ sau thời điểm nhận cây đền bù, ông N nuôi, chăm sóc cây đến ngày 29/7/2022 thì cây ra hoa, đặc điểm của hoa không phải là hoa lan đột biến 5 cánh trắng Á Hậu (hoa chỉ có 04 cánh). Bà N1 đã chấp nhận đền bù cho ông N số tiền 60.000.000 đồng nhưng ông N không đồng ý. Trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng ông N đã thực hiện đúng và đầy đủ những yêu cầu của bà N1, đến nay bà N1 đã rũ bỏ trách nhiệm đền bù theo hợp đồng mua bán, gây thiệt hại kinh tế cho ông N.

Nay ông N yêu cầu Tòa án buộc bà Nguyễn Thị N1 phải trả số tiền mua bán cây hoa lan đã nhận là 395.000.000 đồng + tiền lãi suất Ngân hàng là 88.750.000 đồng = 483.875.000 đồng.

2. Bị đơn bà Nguyễn Thị N1 trình bày:

Ngày 28/3/2021 bà N1 có thỏa thuận bán cho ông Nguyễn Xuân N 1 cây lan Á Hậu mà bà N1 đã mua lại của chị Trần Thị Hà M với giá 395.000.000 đồng. Sau khi thỏa thuận các bên đã giao cây, giao tiền. Bà N1 cam kết nếu sai cây sẽ đền bù theo giá trị cây vào thời điểm phát hiện sai. Một thời gian sau ông N thông báo sai cây và muốn đổi sang cây khác, bà N1 vẫn thiện trí nên đồng ý đổi cây.

Việc ông N cho rằng sai cây, bà N1 khẳng định là không có căn cứ. Thứ nhất, tính từ thời điểm ông N nhận cây đến nay (năm 2023) đã gần 02 năm, bà N1 không biết ông N đã chăm sóc, bảo quản cây như thế nào, có đúng quy trình hay không, cũng không biết cây lan Á Hậu mà ông N cho rằng sai có phải là cây lan của chị M bán cho hay không hay ông N đã lấy một cây khác. Thứ hai, khi mua bán cây bà N1 và ông N đã thỏa thuận 02 tuần/lần ông N phải gửi cho bà N1 các hình ảnh sự phát triển của cây để làm căn cứ cho việc cây có sai hay không, có đúng giống hay không nhưng ông N từ tháng 8/2022 không thực hiện việc này. Hơn nữa trong quá trình chăm sóc ông N đã không bảo quản cây đúng quy trình, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây, bởi tháng 5/2022 ông N thông báo cây chuẩn bị ra hoa nhưng đến tháng 6/2022 thì báo lại là cây bị phun bón lá dẫn đến thối hết, thối các nụ của cây. Nay bà N1 không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Xuân N.

3. Người làm chứng ông Trần Thanh H cho biết:

Việc mua bán cây lan Á Hậu giữa ông N và bà N1 là có thật và đúng như hai bên đã thỏa thuận. Ngoài việc làm hợp đồng với nhau còn có video ghi lại hình ảnh và lời nói trong quá trình thương lượng. Ông N đã gửi cây lan trên về vườn ông H để chăm sóc. Sau một thời gian ông H nhận thấy cây lan trên không phải là lan đột biến Á Hậu nên đã thông tin cho ông N. Hai bên đã thống nhất đổi cây và tiếp tục nhờ ông H chăm sóc. Tuy nhiên một thời gian sau thì phát hiện cây ra hoa không phải là lan đột biến.

Tại Bản án số: 03/2024/DS-ST ngày 26/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình: Căn cứ khoản 2 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ Điều 116, 385, 430, 431, 432, 433, 441 của Bộ luật Dân sự 2015. Tuyên xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Xuân N. Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 01/8/2024 nguyên đơn ông Nguyễn Xuân N kháng cáo toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2024/DS-ST ngày 26/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xét xử sửa bản án sơ thẩm. Xem xét chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và nội dung kháng cáo.

Đại diện VKSND tỉnh Hòa Bình phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Trong quá trình thụ lý, giải quyết vụ án Thẩm phán và Thư ký Tòa án cấp phúc thẩm đã chấp hành đúng, đầy đủ các quy định của BLTTDS về thụ lý vụ án, thời hạn chuẩn bị xét xử. Người tham gia tố tụng đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng của họ theo quy định của pháp luật.

Về nội dung: Căn cứ khoản 1, Điều 308 BLTTDS, đề nghị HĐXX phúc thẩm bác toàn bộ nội dung kháng cáo của ông Nguyễn Xuân N, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2024/DS-ST ngày 26/7/2024 của TAND huyện Tân Lạc.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện tài liệu, chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng:

Cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp, thụ lý và giải quyết vụ án đúng thẩm quyền về loại việc và lãnh thổ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Ngày 26/7/2024 Tòa án nhân dân huyện Tân Lạc xét xử sơ thẩm; Ngày 01/8/2024 nguyên đơn kháng cáo. Đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên được chấp nhận.

[2] Về nội dung vụ án:

Giao dịch do nguyên đơn và bị đơn xác lập ngày 30/3/2021 là hợp đồng mua bán tài sản, hợp đồng đã có hiệu lực và đã được hoàn thành, cụ thể bên mua đã thực hiện xong nghĩa vụ trả tiền và bên bán đã thực hiện nghĩa vụ giao tài sản mua bán là cây hoa lan cho bên mua. Nay bên mua khởi kiện yêu cầu bên bán phải trả lại số tiền đã nhận, bởi đã bán sai cây hoa lan, cây lan được mua bán không phải lan Á Hậu đột biến. Bên bán không chấp nhận và khẳng định đã bán đúng cây cho bên mua nhưng vì bên mua chăm sóc không đúng quy trình nên dẫn đến cây thối thân và tự biến đổi.

Hội đồng xét xử xét thấy, đối tượng tài sản mua bán trong giao dịch này là cây lan có tên “Á Hậu”. Các bên đương sự đều thừa nhận việc mua bán lan là đúng và bên mua đã nhận được tài sản là cây lan. Tuy nhiên cây lan đó có phải là cây lan Á Hậu hay không thì hiện nay chưa có một văn bản nào của cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định về các tiêu chuẩn kiểu hình cụ thể như về mầu sắc, về kích cỡ, về tỷ lệ phân bổ các chi tiết của hoa, của lá, của thân cây, về thời gian vòng đời, về yếu tố di truyền... Tên lan Á H1 là do người chơi lan tự đặt và tiêu chí của cây lan là do cảm nhận, cảm quan của từng người về cái đẹp và giá trị.

Tại Công văn số 3826/SNN-TTBVTV ngày 29/12/2023 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh H cho biết: Qua tra cứu cơ sở dữ liệu quốc gia giống cây trồng lưu hành cho thấy: Đến nay chưa có tổ chức, cá nhân nào tự công bố lưu hành hoặc đăng ký cấp Quyết định lưu hành đối với cây lan Á Hậu, vì vậy không có cơ sở xác định giống lan Á Hậu có đặc điểm, đặc tính khác biệt so với các giống lan khác. Việc đặt tên giống lan Á Hậu là do tổ chức, cá nhân tự đặt, chưa được công nhận theo quy định của pháp luật. Về quy trình chăm sóc lan Á Hậu thì đến nay chưa có đầy đủ thông tin, chưa có hướng dẫn và quy trình trồng cụ thể về giống lan này.

Trong thỏa thuận giao dịch mua bán cây lan Á Hậu này các bên đương sự không nêu rõ được cụ thể đặc điểm của đối tượng mua bán (04 cánh trắng hay 05 cánh trắng, màu sắc, lá, thân...) và chất lượng của tài sản mua bán, do đó không có căn cứ để đánh giá có vi phạm hợp đồng mua bán hay không.

Tại khoản 1 Điều 441 Bộ luật Dân sự quy định về thời điểm chịu rủi ro của hợp đồng mua bán tài sản thì: “Bên mua chịu rủi ro đối với tài sản kể từ thời điểm nhận tài sản...”. Trong vụ án náy bên bán đã thực hiện việc giao cây cho bên mua, bên mua cũng đã nhận cây về để chăm sóc, thậm trí là để người khác chăm sóc. Phía nguyên đơn đã không thực hiện đúng theo thỏa thuận về việc gửi hình ảnh và video xác nhận sự sinh trưởng liên tục của cây (02 tuần 01lần). Đến thời điểm khởi kiện đã hơn 02 năm, bị đơn không biết cây còn sống hay đã chết, còn ra hoa không, sinh trưởng phát triển như thế nào. Nguyên đơn đưa ra cây lan để khởi kiện bị đơn và cho rằng đây là cây lan hai bên đã thỏa thuận mua bán với nhau là không có cơ sở.

Nguyên đơn kháng cáo nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh nên không có căn cứ chấp nhận.

Về án phí: Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự phúc thẩm do kháng cáo không được chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308; khoản 1 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị Quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Xuân N.
2. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2024/DS-ST ngày 26/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.
3. Về án phí: Ông Nguyễn Xuân N phải nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự phúc thẩm, nay được khấu trừ số tiền 300.000 đồng ông N đã nộp tại Chi cục THADS huyện T, tỉnh Hòa Bình theo biên lai số 0000659 ngày 07/8/2024. Xác nhận ông N đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án (Ngày 22/11/2024).