TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHAN THIẾT TỈNH BÌNH THUẬN

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Bản án số: 22/2024/HNGĐ-ST

Ngày: 16-4-2024.

(V/v: Tranh chấp người

trực tiếp nuôi con sau ly hôn).

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHAN THIẾT - TỈNH BÌNH THUẬN

Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Bà Phan Thị Thái.

Các Hội thẩm nhân dân:

• 1/ Ông Nguyễn Bính .
• 2/ Bà Lê Thị Kiều Thu.

Thư ký phiên tòa: Bà Bùi Thị Minh Trang – Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận tham gia phiên tòa: Bà Huỳnh Nhã Uyên – Kiểm sát viên.

Ngày 16 tháng 4 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận xét xử sơ thẩm công khai vụ án Hôn nhân gia đình thụ lý số 573/2023/TLST-HNGĐ ngày 22/11/2024 về việc “Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 149/2024/QĐXXST-HNGĐ ngày 29/3/2024 giữa:

Nguyên đơn: Ông Nguyễn Gia H, sinh năm 1983 (có mặt)

Địa chỉ: A27 KDC T, xã T, thành phố P, tỉnh Bình Thuận.

+ Bị đơn: Bà Nguyễn Thị Mỹ H1, sinh năm 1992 (có mặt)

Địa chỉ: G KDC V, phường P, thành phố P, tỉnh Bình Thuận.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại nội dung đơn kiện, bản khai nguyên đơn ông Nguyễn Gia H trình bày:

Năm 2019, ông và bà Nguyễn Thị Mỹ H1 thuận tình ly hôn với nhau theo Quyết định số 371/2019/QĐST-HNGĐ ngày 13/9/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự.

Theo Quyết định thuận tình ly hôn thì ông là Nguyễn Gia H được nuôi con chung là Nguyễn Gia H2, sinh ngày 17/5/2016 đến khi con chung Nguyễn Gia H2 tròn 6 tuổi sẽ giao cho mẹ ruột là bà Nguyễn Thị Mỹ H1 nuôi con. Và ông Nguyễn Gia H không yêu cầu bà H1 cấp dưỡng tiền nuôi con, bà H1 được quyền chăm sóc, thăm nom, giáo dục con chung.

Đến thời điểm cháu H2 đủ 6 tuổi thì mẹ cháu cũng không đưa về nuôi nên đã tiếp tục để cháu H2 cho ông tiếp tục nuôi dưỡng giáo dục cho đến thời điểm hiện tại. Đến nay, con chung Nguyễn Gia H2 đã 7 tuổi, hiện đang sống với ông là Nguyễn Gia H. Ông có nguyện vọng tiếp tục là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con chung Nguyễn Gia H2 đến khi cháu 11 tuổi, lúc đó cháu H2 nếu có nguyện vọng được ở với ba hoặc mẹ thì người đó tiếp tục nuôi dưỡng và chăm sóc cháu. Ông không yêu cầu bà Nguyễn Thị Mỹ H1 cấp dưỡng tiền nuôi con. Bà H1 có quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục con theo quy định của pháp luật. Lý do của việc ông Nguyễn Gia H có nguyện vọng trực tiếp tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng con trai chung Nguyễn Gia H2 là do từ lúc thuận tình ly hôn tới nay, con trai G sống với ông được bà nội và cô ruột yêu thương, chăm sóc và tạo mọi điều kiện thuận lợi để con trai Nguyễn Gia H2 không có cảm giác thiếu thốn tình cảm gia đình, tình cảm cha mẹ. Tôi luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất để bà Nguyễn Thị Mỹ H1 chăm sóc, thăm nom con chung theo quy định. Việc học hành, ăn uống của con trai Gia H2 cũng được ông và gia đình tôi quan tâm, chăm sóc chu đáo, đảm bảo mọi quyền lợi tốt nhất cho Gia H2.

Đến nay bà Nguyễn Thị Mỹ H1 muốn đòi quyền nuôi con theo Quyết định ly hôn của Tòa án ông không đồng ý bởi lẽ:

• Từ lúc ly hôn đến nay, bà H1 do khó khăn về kinh tế nên cũng không có hỗ trợ gì nhiều về vật chất cho cháu. Ngược lại, bà H1 còn nhờ ông hỗ trợ kinh tế hàng tháng để chăm lo cuộc sống của bà H1. Đến tháng này do ông chưa chuyển tiền hỗ trợ nên bà H1 mới quay lại giành quyền nuôi con để gây áp lực cho ông và gia đình ông.
• Sau khi ly hôn với bà H1 từ năm 2019 đến nay, con trai chung Gia H2 đã sinh sống cùng ông và gia đình ông, H2 rất ngoan, chăm chỉ học hành, nghe lời ông và mọi người trong gia đình. Nếu bà H1 đòi lại quyền nuôi con thì việc học hành, chăm sóc, nuôi dưỡng H2 sẽ bị xáo trộn rất nhiều.
• Hơn nữa sau ly hôn, ông không muốn bé H2 biết tôi và mẹ bé là bà H1 đã ly hôn nên ông đã giấu bé H2 việc này để bé H2 không bị xáo trộn tâm lý và ảnh hưởng tới mọi sinh hoạt hàng ngày của bé H2, Nếu giờ bé H2 thay đổi chỗ ở, thay đổi cách giáo dục thì sẽ ảnh hưởng tới tâm lý cháu rất nhiều.
• Ngoài ra, hiện tại bà H1 chưa có điều kiện tốt về chỗ ở cố định cũng như người phụ chăm sóc để nuôi dưỡng cho bé H2 tốt nhất nên việc bé H2 ở với ông là cần thiết, vừa đáp ứng được về điều kiện kinh tế để chăm sóc, nuôi dạy bé vừa đảm bảo về vấn đề tinh thần, nuôi dưỡng bé phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bà Nguyễn Thị Mỹ H1 từ thời gian ly hôn đến nay cũng ít dành thời gian thăm hỏi cũng như chăm sóc cho cháu H2 và hiện tại bà H1 dành cho công việc nhiều nên việc sắp xếp thời gian để chăm lo cho con trai chung trong việc đưa đón con đi học, chăm sóc, dạy dỗ con cũng ít hơn ông. Do vậy ông đề nghị được tiếp tục giao con chung Nguyễn Gia H2, sinh ngày 17/5/2016 cho ông được tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi bé H2 học hết lớp 5 và bà Nguyễn Thị Mỹ H1 được quyền thăm nom, chăm sóc con theo quy định của pháp luật hiện hành. Ông không yêu cầu bà H1 cấp dưỡng tiền nuôi con hàng tháng.

Tại phiên tòa, ông H trình bày: vẫn giữ ý kiến đã trình bày, tuy nhiên ông thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện là giao cháu H2 cho ông trực tiếp nuôi con cho đến khi cháu H2 tròn 18 tuổi và có khả năng lao động.

* Tại nội dung bản khai, biên bản hòa giải bị đơn bà H1 trình bày:

Bà H1 thống nhất với lời trình bày của ông H về quá trình chung sống, con chung và việc ly hôn. Bà không đồng ý để ông H được tiếp tục nuôi con. Bà đề nghị được giải quyết theo Quyết định số 371/2019/QĐST-HNGĐ ngày 13/9/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết.

Tại phiên tòa, bà H1: vẫn giữ nguyên ý kiến như đã trình bày, không bổ sung gì thêm.

* Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến: Qua nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thông qua việc kiểm sát thụ lý, lập hồ sơ vụ án và kiểm sát trực tiếp tại phiên tòa, Viện kiểm sát có ý kiến như sau :

• Về tố tụng: từ khi thụ lý đến trước khi mở phiên tòa Thẩm phán, Thư ký chấp hành đúng trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật, xác định đúng thẩm quyền, quan hệ tranh chấp và tư cách pháp lý của những người tham gia tố tụng. Thời hạn chuẩn bị xét xử, thời hạn mở phiên tòa, thời hạn gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự quy định.
• Tại phiên tòa hội đồng xét xử, thư ký phiên tòa tiến hành các trình tự thủ tục đúng theo quy định của pháp luật.
• Đối với người tham gia tố tụng: nguyên đơn, bị đơn chấp hành đúng các quy định của pháp luật và chấp hành tốt nội quy phiên tòa.
• Về nội dung: Viện kiểm sát thấy rằng tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án đã thể hiện: Trước đây ông H và bà H1 là vợ chồng và đã ly hôn quyết định số 371/2019/QĐST-HNGĐ ngày 13/9/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết. Quyết định trên quyết định: ông Nguyễn Gia H nuôi con chung là cháu Nguyễn Gia H2, sinh ngày 17/5/2016 cho đến khi cháu H2 tròn 6 tuổi sẽ giao lại cho bà Nguyễn Thị Mỹ H1 nuôi. Việc cấp dưỡng nuôi con hai bên không yêu cầu Toà án giải quyết. Bà H1 được quyền, đi lại thăm nom chăm sóc giáo dục con chung. Khi thay đổi thời gian đã thoả thuận thì ông H được quyền đi lại thăm nom chăm sóc giáo dục con chung.

Khoản 2 Điều 84 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định: “Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

• Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
• Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con”.

Hơn nữa tại biên bản lấy lời khai ngày 27/12/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết cháu H2 có nguyện vọng được ở với ba (ông H). Từ khi cháu H2 6 tuổi cho đến nay, bà H1 vẫn giao cháu H2 cho ông H chăm sóc nuôi dưỡng, không có yêu cầu ông H giao con cho bà. Sau khi Toà án thụ lý vụ án và hoà giải thì bà H1 mới làm đơn yêu cầu thi hành án. Trong biên bản về việc giải quyết thi hành án ngày 23/02/2024 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết thì bà H1 có trình bày nguyện vọng đón con về chăm sóc từ chiều thứ 6 hàng tuần đến chiều thứ 7 trả con về cho ông H để đi học.

Do đó: căn cứ vào Điều 81, 84 Luật HNGĐ 2014 đề nghị HĐXX xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi xem xét các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, nghe ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát thành phố P, hội đồng xét xử nhận định :

[1] Về tố tụng: Ông Nguyễn Gia H có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết việc tranh chấp người trực tiếp nuôi con sau ly hôn. Bị đơn là bà Thị Mỹ H1 hiện cư trú tại phường P, thành phố P. Theo quy định tại khoản 1 Điều 28, khoản 1 Điều 35 và khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết.

[2] Về nội dung tranh chấp:

[2.1] ông H, bà H1 trước đây là vợ chồng. Ông bà đã thuận tình ly hôn theo Quyết định số 371/2019/QĐST-HNGĐ ngày 13/9/2019. Theo Quyết định trên thì ông Nguyễn Gia H nuôi con chung là cháu Nguyễn Gia H2, sinh ngày 17/5/2016 cho đến khi cháu H2 tròn 6 tuổi sẽ giao lại cho bà Nguyễn Thị Mỹ H1 nuôi. Việc cấp dưỡng nuôi con hai bên không yêu cầu Toà án giải quyết. Bà H1 được quyền, đi lại thăm nom chăm sóc giáo dục con chung. Khi thay đổi thời gian đã thoả thuận thì ông H được quyền đi lại thăm nom chăm sóc giáo dục con chung.

Nay ông H khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn là cháu Nguyễn Gia H2, sinh ngày 17/5/2016 cho ông trực tiếp nuôi dưỡng vì ông cho rằng từ khi Quyết định trên có hiệu lực pháp luật cho đến nay thì ông là người trực tiếp nuôi dưỡng cháu H2. Sau khi cháu H2 6 tuổi thì bà H1 không có nguyện vọng đón con về nuôi dưỡng. Bà H1 ít quan tâm cũng như có trách nhiệm đến việc nuôi dưỡng cháu H2. Một tay ông trực tiếp nuôi dưỡng đưa đón cháu đi học cũng như đưa đón cháu về.

[2.2] Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa ông H, bà H1 thừa nhận từ khi cháu H2 tròn 6 tuổi cho đến nay, ông H vẫn là người trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng cháu H2. Bà H1 thỉnh thoảng có gặp cháu H2. Sau khi Toà án nhân dân thành phố Phan Thiết tiến hành hoà giải vào ngày 05/01/2024 thì đến tháng 1/2024 bà H1 mới làm đơn yêu cầu thi hành án nộp cho Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết. Tại biên bản xác minh ngày 10/4/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết thể hiện Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết ban hành Quyết định thi hành án số 492/QĐ-CCTHADS ngày 15/01/2024 để thi hành án đối với Quyết định số 371/2019/QĐST-HNGĐ ngày 13/9/2019 của Toà án nhân dân thành phố Phan Thiết. Trong biên bản về việc giải quyết thi hành án ngày 23/02/2024 bà H1 có trình bày nguyện vọng: “đón con về chăm sóc từ chiều thứ 6 hàng tuần đến chiều thứ 7 trả con về cho ông H để đi học”.

Xét thấy sau khi ly hôn cho đến nay ông H là người trực tiếp nuôi dưỡng chăm sóc cháu H2, từ khi cháu H2 6 tuổi cho đến nay thì bà H1 không đón cháu H2 về nuôi như Quyết định số 371/2019 và vẫn giao cháu H2 cho ông H trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và cũng phù hợp với nguyện vọng của cháu H2 là muốn ở với ông H.

Từ những đánh giá, phân tích nêu trên Hội đồng xét xử thấy để đảm bảo quyền lợi của con chưa thành niên và sự phát triển bình thường về tâm sinh lý của trẻ cũng như sự ổn định trong sinh hoạt, xét điều kiện nuôi con của ông H đảm bảo nên giao cháu Nguyễn Gia H2 cho ông Nguyễn Gia H được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là phù hợp với nguyện vọng của cháu H2 và phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 81; điểm b khoản 2, khoản 3 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình. Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Gia H.

[3] Về cấp dưỡng nuôi con, do các đương sự không yêu cầu nên không đặt ra xem xét, giải quyết.

[4] Vì lợi ích của con, Tòa án có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con hoặc thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con nếu sau này các đương sự có yêu cầu.

[5] Xét ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phan Thiết phù hợp với những nhận định trên, nên chấp nhận.

[6] Về án phí: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

1. 1/ Áp dụng: Điều 5, khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, Điều 235 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Khoản 3 Điều 81, khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014; Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Luật thi hành án dân sự.
2. 2/ Tuyên xử:
   • Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Gia H về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn đối với bị đơn bà Nguyễn Thị Mỹ H1: Tiếp tục giao con chung Nguyễn Gia H2, sinh ngày 17/5/2016 cho ông H trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi 18 tuổi hoặc có sự thay đổi theo quy định. Bà H1 không phải cấp dưỡng tiền nuôi cháu H2.
   • Bà H1 có quyền, nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, giáo dục cháu H2 mà không ai được cản trở.
   • Về án phí: Bà Nguyễn Thị Mỹ H1 phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. ông Nguyễn Gia H không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Ngày 22/11/2023, ông H đã nộp 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí do Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết thu theo biên lai số 0019056, được trả lại cho ông H.
   • Về quyền kháng cáo: Án xử sơ thẩm công khai, nguyên đơn, bị đơn được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (16/4/2024).
   • Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các điều 6,7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Nơi nhận:

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM - Các đương sự; - Viện kiểm sát nhân dân Phan Thiết; - Toà án tỉnh Bình Thuận; - Thi hành án dân sự Phan Thiết; - Lưu.

Thẩm phán – Chủ toạ phiên tòa Phan Thị Thái