Bản án số: 17/2025/HS-ST.

Ngày 28 - 02 - 2025.

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN YÊN SƠN

Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Hồ Thanh Sơn.

Các Hội thẩm nhân dân: Ông Nguyễn Duy Chung và bà Hà Thị Vinh.

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Hương Giang - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang tham gia phiên toà: Ông Nguyễn Trọng Cường - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 02 năm 2025, tại trụ sở Toà án nhân dân huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 15/2025/TLST - HS ngày 13 tháng 02 năm 2025 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 16/2025/QĐXXST - HS ngày 14 tháng 02 năm 2025 đối với bị cáo:

Họ và tên: Bàn Văn T (tên gọi khác: Không), sinh ngày 16/02/1972 tại tỉnh Thái Nguyên.

Nơi cư trú: Xóm H, xã B, huyện Đ, tỉnh Thái Nguyên;

Nghề nghiệp: Lao động tự do; trình độ văn hóa (học vấn) lớp 04/10; dân tộc: Dao; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; chức vụ Đảng, đoàn thể: Không; con ông Bàn Sinh A và bà Triệu Thị T1; có vợ Triệu Thị X và 03 con.

* Tiền án, tiền sự: Không.

Bị cáo bị bắt tạm giữ từ ngày 27/10/2024 đến ngày 30/10/2024 được thay đổi biện pháp ngăn chặn, hiện đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn Cấm đi khỏi nơi cư trú (có mặt tại phiên toà).

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 17 giờ 30 phút ngày 27/10/2024, Bàn Văn T điều khiển xe mô tô của mình biển số 22B1-263.51 từ nhà và mang theo 01 bao tải dứa, 01 túi nilong màu đỏ mận và 01 chiếc cân đồng hồ đi đến xã H, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang để thu mua rắn và động vật hoang dã, tự nhiên của người dân bắt, đem bán về sử dụng. Đến khoảng 18 giờ 10 phút, khi T đi đến khu vực Đ, thuộc thôn P, xã H, huyện Y, thì gặp một người đàn ông (không rõ họ tên, tuổi, địa chỉ) đang đi bộ trên đường, vai đeo một chiếc ba lô, tay sách một chiếc túi dứa, T dừng xe lại và hỏi “Anh có cầy, rắn bán không?”, người đàn ông đó trả lời “Em có hai con rắn hổ mang bành, một con rắn hổ chúa và một con cày bạc má muốn bán”, T tiếp tục hỏi “Thế giá bán như thế nào”, người đàn ông đó trả lời “Cầy em bán với giá 400.000 đồng/con, rắn hổ chúa bán với giá 1.100.000 đồng/con, rắn hổ mang bành bán với giá 400.000 đồng/01kg”, T mở chiếc ba lô của người đàn ông đó ra xem và thấy bên trong có 01 cá thể rắn Hổ chúa được đựng trong một chiếc túi lưới màu trắng - nâu, có 02 cá thể rắn Hổ mang bành được đựng trong một chiếc túi lưới màu trắng - xám và trong chiếc túi dứa màu vàng - xanh - nâu trên túi có ghi chữ “Con cò” có 01 cá thể Cầy (Chồn) bạc má. Sau khi kiểm tra, cân, T và người đàn ông thỏa thuận mua 01 cá thể Cầy bạc má trọng lượng 01kg với giá 400.000 đồng; 02 cá thể rắn Hổ mang bành có trọng lượng 1.5kg với giá 400.000 đồng/01kg; 01 cá thể rắn Hổ chúa có trọng lượng 2,6kg với giá 1.100.000 đồng/con, T đã trả cho người bán tổng số tiền là 2.100.000 đồng (Hai triệu một trăm ngàn đồng), người đàn ông đó cầm tiền rồi đi đâu, làm gì T không biết. Sau khi mua được số động vật trên, T cho 03 chiếc túi đựng 01 cá thể rắn Hổ chúa, 02 cá thể rắn Hổ mang bành và 01 cá thể Cầy (Chồn) bạc má vào trong một chiếc bao tải dứa màu nâu rồi để lên giá để hàng ở bụng xe và điều khiển xe trở về nhà. Khoảng 18 giờ 30 cùng ngày, khi T điều khiển xe về đến đỉnh Đ, thuộc thôn P, xã H, huyện Y thì bị tổ công tác Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về hình sự, kinh tế, ma túy Công an huyện Y phối hợp với Đội Cảnh sát Giao thông - Trật tự Công an huyện Y và Công an xã H kiểm tra, phát hiện lập biên bản và thu giữ toàn bộ tang vật trên.

Kết luận giám định hình thái động vật số: 1895/STTNSV ngày 28/10/2024 của V thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, kết luận:

* Xác định tên loài cho mẫu vật.

• - 01 (một) cá thể động vật còn sống nhốt trong một túi lưới gửi giám định là loài Rắn hổ chúa, có tên khoa học là O hannah.
• - 02 (hai) cá thể động vật còn sống nhốt trong một túi lưới gửi giám định là loài Rắn hổ mang trung quốc, có tên khoa học là N atra.
• - 01 (một) cá thể động vật họ cầy còn sống, được đựng trong một thùng gửi giám định là loài Chồn bạc má bắc, có tên khoa học là M moschata.

* Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

1. Loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ. Loài Rắn hổ chúa có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ. Loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục II, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật doang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan quản lý C1.
2. Loài Rắn hổ mang trung quốc có tên trong Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc nhóm IIB, ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ”
3. Loài Chồn bạc má bắc là loài động vật hoang dã thông thường không có tên trong Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm thuộc Nghị định của Chính phủ và Công ước CITES.

Tại bản kết luận định giá tài sản số 52/KLĐG ngày 10/12/2024 của Hội đồng định giá tài sản trong Tố tụng hình sự huyện Y, kết luận: 02 (hai) cá thể Rắn hổ mang trung quốc có trọng lượng 1,5kg có giá 350.000đ/kg (1,5kg x 350.000 đồng/kg) = 525.000 đồng; 01 cá thể Chồn bạc má có trọng lượng 01kg, có giá 500.000đ/kg (1kg x 500.000 đồng/kg) = 500.000 đồng. Tổng trị giá là 1.025.000 đồng (Một triệu không trăm hai mươi năm nghìn đồng).

Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo khai nhận nguồn gốc của những cá thể động vật trên là do bị cáo đã mua của người dân bắt để mang về sử dụng nhưng chưa kịp sử dụng thì bị phát hiện, thu giữ.

Tại Cáo trạng số 18/CT-VKS-YS ngày 12 tháng 02 năm 2025 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang đã truy tố bị cáo Bàn Văn T về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm theo điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Kết thúc phần tranh luận, Kiểm sát viên trình bày luận tội: Giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo như nội dung bản Cáo trạng đã nêu và đề nghị Hội đồng xét xử:

Tuyên bố: Bị cáo Bàn Văn T phạm tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm.

- Căn cứ: Điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 và Điều 65 Bộ luật Hình sự. Xử phạt bị cáo Bàn Văn T từ 01 năm 03 tháng đến 01 năm 06 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 02 năm 06 tháng đến 03 năm. Thời hạn thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm. Giao bị cáo cho UBND xã B, huyện Đ, tỉnh Thái Nguyên giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Về hình phạt bổ sung: Không đề nghị áp dụng hình phạt bổ sung (phạt tiền) đối với bị cáo.

Ngoài ra, Đại diện Viện kiểm sát còn đề nghị Hội đồng xét xử xử lý vật chứng, miễn án phí hình sự sơ thẩm và tuyên quyền kháng cáo cho bị cáo theo quy định của pháp luật.

Bị cáo Bàn Văn T không có ý kiến tham gia tranh luận.

Kết thúc phần tranh luận, bị cáo nói lời sau cùng: Bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được hưởng mức án nhẹ nhất và cho bị cáo được cải tạo tại địa phương để có cơ hội sửa chữa, có điều kiện chăm sóc vợ bị bệnh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

1. Tại phiên tòa, bị cáo tiếp tục thừa nhận hành vi phạm tội của mình, hành vi phạm tội của bị cáo phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra; phù hợp biên bản xác định chủng loại, trọng lượng tang vật; vật chứng thu giữ; kết luận giám định và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Tại phiên tòa không phát sinh tình tiết mới. Do vậy, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Hồi 18 giờ 30 ngày 27/10/2024, tại khu vực Đ, thuộc thôn P, xã H, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang: Bàn Văn T, đã có hành vi mua bán, vận chuyển 01 cá thể Rắn hổ chúa, có tên khoa học là O hannah, lớp Bò sát (R), là loài có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ và là L có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

   Như vậy, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang truy tố bị cáo Bàn Văn T về tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm theo điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

2. Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm chế độ quản lý của nhà nước về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm, gây thiệt hại cho môi trường sinh thái, gây mất an ninh chính trị tại địa phương. Vì vậy, cần có mức hình phạt tù nghiêm, tương xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội của bị cáo để cải tạo, giáo dục bị cáo trở thành công dân tốt, đồng thời để phòng ngừa tội phạm chung trong xã hội.
3. Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

   Tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

   Tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; phạm tội lần đầu. Bị cáo là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; có ông nội là Bàn Văn Đ được Chính phủ tặng Bằng có công với nước do đấu tranh chống đế quốc, tích cực giúp đỡ và bảo vệ cách mạng. Đây là các tình tiết giảm nhẹ được quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự cần áp dụng cho bị cáo.

   Xét, bị cáo có nhân thân tốt; phạm tội lần đầu; thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; có nơi cư trú ổn định rõ ràng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; cá thể Rắn hổ chúa đã được thu giữ và thả về tự nhiên. Do đó thấy không cần thiết bắt bị cáo phải chấp hành hình phạt tù mà cho bị cáo được hưởng án treo như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa cũng đủ răn đe, giáo dục bị cáo, đồng thời vẫn đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật và phòng ngừa tội phạm nói chung.

4. Về mức án Viện kiểm sát đề nghị, Hội đồng xét xử xét thấy phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo nên chấp nhận.
5. Về hình phạt bổ sung: Bị cáo là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, không có tài sản có giá trị, nên không áp dụng hình phạt bổ sung (phạt tiền) đối với bị cáo.
6. Về xử lý vật chứng: Đối với 01 xe mô tô biển kiểm soát 22B1-263.51 và 01 cân đồng hồ. Xét thấy đây là phương tiện, công cụ phạm tội nên cần tịch thu sung ngân sách Nhà nước. Đối với các vật chứng khác không có giá trị cần tịch thu tiêu hủy.
7. Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên thuộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Y, tỉnh Tuyên Quang; Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.
8. Đối với hành vi mua bán, vận chuyển trái phép 02 cá thể Rắn hổ mang trung quốc và 01 cá thể Chồn bạc má bắc của bị cáo: Công an huyện Y đã ra Quyết định XPVPHC số 15/QĐ-XPHC ngày 24/01/2025, hình thức phạt phạt tiền 4.000.000 đồng, bị cáo đã nộp phạt xong.

   Đối với anh Hà Đức C đứng tên đăng ký của xe mô tô nhãn hiệu HAVICO, biển số 22B1-263.51, quá trình sử dụng anh C đã bán chiếc xe trên cho một người đàn ông thu mua phế liệu (không biết tên, tuổi, địa chỉ), sau đó người đàn ông này đã bán lại cho bị cáo T, anh C không biết gì về hành vi phạm tội của bị cáo nên không có căn cứ xử lý trong vụ án.

   Đối với người đàn ông bán trái phép cho bị cáo 01 cá thể Rắn hổ chúa, 02 cá thể Rắn hổ mang trung quốc và 01 cá thể Chồn bạc má nêu trên, Cơ quan điều tra đã áp dụng các biện pháp điều tra theo quy định nhưng không xác định được tên, tuổi, địa chỉ nên không có căn cứ xử lý trong vụ án.

9. Về án phí và quyền kháng cáo: Xét bị cáo là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nên miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo; bị cáo được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố: Bị cáo Bàn Văn T phạm tội: “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm”.

1. Căn cứ: Điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38; Điều 65 Bộ luật Hình sự.

   Xử phạt: Bàn Văn T 01 (một) năm 03 (ba) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 02 (hai) năm 06 (sáu) tháng. Thời hạn thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (28/02/2025).

   Giao bị cáo Bàn Văn T cho Ủy ban nhân dân xã B, huyện Đ, tỉnh Thái Nguyên nơi bị cáo cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

   Trong thời gian thử thách nếu bị cáo thực hiện hành vi phạm tội mới thì buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 65 của Bộ luật hình sự.

   Trong thời gian thử thách của án treo nếu bị cáo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự từ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

   Trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.

2. Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.
   • - Tịch thu sung ngân sách Nhà nước 01 cân đồng hồ, nhãn hiệu Nhơn Hòa, màu sơn xanh, loại 15kg đã qua sử dụng và 01 xe mô tô biển kiểm soát 22B1-263.51, nhãn hiệu HAVICO, màu sơn nâu, số khung: VKVDCG01KV300395, số máy: VHVP50FMG300395, xe đã qua sử dụng, không kiểm tra chất lượng xe.
   • - Tịch thu tiêu hủy 01 túi nilon, màu đỏ mận; 01 bao tải dứa, trên bao ghi chữ nước ngoài URAE; 01 túi lưới màu trắng xám; 01 túi dứa màu vàng, xanh, nâu ghi chữ Con Cò; 01 túi lưới màu trắng nâu. Các vật chứng trên đều đã qua sử dụng.

     (Tình trạng vật chứng như Biên bản giao nhận vật chứng giữa Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Y và Chi cục thi hành án dân sự huyện Yên Sơn lập ngày 18/02/2025).

3. Về án phí: Căn cứ Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

   Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Bàn Văn T.

4. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự.

   Bị cáo được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án (28/02/2025)./.