NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 6 - VĨNH LONG

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Hồng Diễm

Các Hội thẩm nhân dân:

• - Bà Phạm Thị Thu Vân
• - Ông Nguyễn Chí Hữu

- Thư ký phiên tòa: Bà Huỳnh Triệu Anh Thư- Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long tham gia phiên tòa:

Ông Phan Trọng Thế - Kiểm sát viên.

Trong ngày 21 tháng 11 năm 2025 tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long xét xử sơ thẩm công khai vụ án thụ lý số: 43/2025/TLST-DS ngày 07 tháng 10 năm 2025 về việc: “Tranh chấp quyền giám hộ” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 188/2025/QĐST-DS ngày 06 tháng 11 năm 2025 và Quyết định hoãn phiên tòa số 104/2025/QĐST-DS ngày 14/11/2025 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Bà Võ Thị L, sinh năm 1951; Nơi cư trú: 37/D ấp 3, xã M, tỉnh Vĩnh Long.

- Bị đơn: Ông Võ Văn Rô O, sinh năm 1951; Nơi cư trú: ấp O, xã P, tỉnh Vĩnh Long.

Người đại diện theo ủy quyền của ông Võ Văn Rô O: Ông Võ Văn L, sinh năm 1977; Nơi cư trú: 118/127A/12 Phan Huy Ích, phường Tân Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Võ Thị Hoàng M, sinh năm 1948; Nơi cư trú: ấp Ô, xã P, tỉnh Vĩnh Long.
2. Bà Võ Thị N, sinh năm 1960; Nơi cư trú: ấp V, xã B, tỉnh Vĩnh Long.
3. Bà Võ Thị M1, sinh năm 1955; Nơi cư trú: ấp Ô, xã P, tỉnh Vĩnh Long.
4. Bà Võ Thị U, sinh năm 1963; Nơi cư trú: 142 đường C (nối dài), ấp 5, xã M, tỉnh Vĩnh Long.
5. Bà Võ Thị H, sinh năm 1959 (Nguyễn Thị Lệ H, sinh năm 1960); Nơi cư trú: 94E N, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 21/9/2025, trong suốt quá trình tố tụng cũng như tại phiên tòa bà Võ Thị L trình bày:

Bà Võ Thị Hoàng X bị bệnh tâm thần từ năm 1982 đến nay, thời gian đầu bà X sống cùng tất cả các anh chị em do cha mẹ mất sớm. Tuy nhiên, đến năm 1990 bà và Võ Thị U xuống thị trấn Mỏ Cày để buôn bán, còn các chị khác thì cũng theo chồng nên ở riêng. Lúc này bà Hoàng X ở chung với ông Rô O nhưng sau đó vợ chồng ông Rô O dọn nhà về xã Phú Mỹ để sinh sống nên bà X ở nhà một mình, không ai cho ăn uống và chăm sóc nên bà X đi lang thang. Tối bà X về nhà ngủ một mình nên bị hiếp dâm. Đến năm 1992 bà và bà U rước bà X về để chăm sóc ông Rô O không có ý kiến. Hiện nay bà X ở cùng với bà và bà U tại xã Mỏ Cày, bà và bà U cùng chăm sóc bà X nhưng khi bà X ốm đau thì bà là người trực tiếp chăm sóc, bà U không lo được việc này vì bà U bận buôn bán ở chợ.

Cha mẹ bà sinh được 10 người con theo thứ tự từ lớn đến nhỏ như sau: Bà Võ Thị Hoàng M, ông Võ Văn S (chết), ông Võ Văn Rô O, bà Võ Thị Hoàng T (chết), bà Võ Thị Hoàng X, bà Võ Thị B, bà Võ Thị L, bà Võ Thị H, bà Võ Thị N và bà Võ Thị U

Ngày 25/7/2025 Tòa án nhân dân Khu vực 6 – Vĩnh Long đã tuyên bố bà Võ Thị Hoàng X mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định số 01/2025/QĐDS-ST. Sau khi có quyết định bà đã làm đơn đề nghị Uỷ ban nhân dân xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long cử bà làm người giám hộ cho bà X, tất cả các chị em của bà đều thống nhất cử bà làm người giám hộ nhưng ông Võ Văn Rô O không đồng ý nên Uỷ ban nhân dân xã Phước Mỹ Trung đã có Văn bản số 412/UBND-NC ngày 22/8/2025 về việc từ chối hồ sơ cử người đăng ký giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X.

Nay bà làm đơn này yêu cầu Toà án nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long xác định bà là người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X, xác định bà là người được thực hiện các quyền và nghĩa vụ liên quan đến việc giám hộ bà X theo quy định của pháp luật.

Theo đơn phản tố đề ngày 17/11/2025 của ông Võ Văn Rô O cũng như tại phiên tòa ông Võ Văn L là người đại diện theo ủy quyền của ông Võ Văn Rô O trình bày:

Ông là con ruột của ông Võ Văn Rô O, ông bà nội ông là ông Võ Văn Ngọc (chết) và bà Đặng Thị Hẹ (chết), ông bà nội ông có 10 người con như bà L đã trình bày. Do ông bà nội ông mất sớm, các cô của ông có gia đình riêng nên ông là người trực tiếp chăm sóc bà X từ lúc bà X bị bệnh. Đến năm 2010 thì bà U nói với cha ông để cho bà U đưa bà X về chăm sóc nên cha ông mới đồng ý để bà X về sống chung với bà U. Tiền trợ cấp hàng tháng của bà X do cha ông trực tiếp lãnh nhưng cũng không nhiều, mỗi tháng vài trăm nghìn đồng nên lâu lâu cha ông mới gôm lại đưa cho bà U một lần. Ông nhận thấy bà U chăm sóc bà X từ năm 2010 đến nay vẫn tốt, nếu bà U không tiếp tục chăm sóc cho bà X được nữa thì bà U đưa bà X về cho cha ông chăm sóc. Do đó, ông không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà L, ông đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Võ Văn Rô O, xác định ông Võ Văn Rô O là người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X.

Trong suốt quá trình tố tụng cũng như tại phiên tòa bà Võ Thị H, bà Võ Thị Hoàng M và bà Võ Thị Biết trình bày:

Thống nhất với lời trình bày của bà L, đồng ý để cử bà Võ Thị L làm người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X vì bà L đã có thời gian dài chăm sóc bà X. Từ khi bà X về sống cùng với bà U và bà L thì sức khỏe của bà X ổn định hơn. Ông Rô O tuy là anh ruột nhưng có nhà riêng, không chăm sóc tốt cho bà X. Do đó, các bà đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không đồng ý yêu cầu phản tố của bị đơn.

Bà Võ Thị U vắng mặt tại phiên tòa nhưng có lời khai trong quá trình tố tụng như sau:

Từ năm 1982 bà X ở chung nhà với tất cả các chị em tại ấp Ông Thung, xã TH Ngãi, Mỏ Cày Bắc, Bến Tre (nay là ấp Ông Thung, xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long). Đến năm 1990 bà và bà L xuống thị trấn Mỏ Cày buôn bán, các chị của bà cũng đã theo chồng nên ở riêng. Thời gian này bà Hoàng X còn ở chung với vợ chồng ông Rô O. Tuy nhiên, sau đó vợ chồng anh Rô O dọn nhà về xã Phú Mỹ ở, bỏ bà Hoàng X ở nhà đó một mình không ai cho ăn uống, chăm sóc, bà X đi lang thang, tối bà X về nhà ngủ một mình bị người ta hiếp dâm. Lúc này bà và bà L về rước bà X về nhà bà để chăm sóc nhưng Rô O không hề hay biết cũng không có ý kiến gì, bỏ mặc bà X. Do đó, bà và bà L đã trực tiếp chăm sóc cho bà X từ thời gian đó cho đến nay. Hiện tại bà X ở chung với bà và bà L, hai chị em cùng nuôi dưỡng chăm sóc nhưng khi bà X bệnh hoạn ốm đau thì bà L là người đưa bà X đi khám bệnh nuôi bệnh, bà không trực tiếp lo được việc này, nên bà đồng ý để bà Võ Thị L làm người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X.

Bà Võ Thị N vắng mặt tại phiên tòa nhưng có lời khai trong quá trình tố tụng như sau:

Đồng ý để cử bà Võ Thị L làm người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X vì bà L đã có thời gian dài chăm sóc bà X, lúc bà X bị bệnh ung thư cũng do bà L trực tiếp chăm sóc ở nhà và bệnh viện. Từ khi bà X về sống cùng với bà U và bà L thì sức khỏe của bà X ổn định hơn. Ông Rô O tuy là anh ruột nhưng có nhà riêng, không chăm sóc tốt cho bà X, bỏ mặc bà X. Do đó, bà đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long phát biểu:

Về tố tụng: Thẩm phán thụ lý, giải quyết vụ án, Hội đồng xét xử sơ thẩm, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Nguyên đơn và bị đơn thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Về nội dung: Sau khi tóm tắt nội dung vụ án, phân tích, đánh giá các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long đề nghị Hội đồng xét xử:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn, cụ thể:

- Chỉ định bà Võ Thị L, sinh năm 1951; Nơi cư trú: 37/D ấp 3, xã M, tỉnh Vĩnh Long làm người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X, sinh năm 1954; Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: ấp O, xã P, tỉnh Vĩnh Long; Chỗ ở hiện nay: 142 đường C (nối dài), ấp 3, xã M, tỉnh Vĩnh Long.

- Bà Võ Thị L thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa. Căn cứ vào lời trình bày của đương sự và kết quả tranh luận, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng:

[1.1] Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp: Căn cứ vào đơn khởi kiện ngày 21/9/2025 của bà Võ Thị L đối với ông Võ Văn Rô O thì vụ án có quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp quyền về giám hộ”. Xác định bà Võ Thị L là nguyên đơn, bà ông Võ Văn Rô O là bị đơn bà Võ Thị Hoàng M, bà Võ Thị N, bà Võ Thị M1, bà Võ Thị U và bà Võ Thị H là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Quan hệ pháp luật tranh chấp nêu trên được quy định tại khoản 14 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long.

[1.2] Về thẩm quyền thụ lý vụ án: Quan hệ pháp luật tranh chấp là quyền về giám hộ, ông Võ Văn Rô O có nơi cư trú tại xã P, tỉnh Vĩnh Long nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long thụ lý đúng thẩm quyền.

[1.3] Về việc vắng mặt đương sự: Trong quá trình tố tụng bà Võ Thị U và bà Võ Thị N có đơn xin giải quyết vắng mặt. Do đó, căn cứ khoản 1 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 Tòa án nhân dân Khu vực 6 – Vĩnh Long tiến hành xét xử vắng mặt đối với bà U và bà N là phù hợp.

[2] Về nội dung tranh chấp:

Trong suốt quá trình tố tụng cũng như tại phiên toà bà L yêu cầu Tòa án cử bà là người giám hộ bà cho bà Võ Thị Hoàng X, bị đơn ông Rô O không đồng ý, ông yêu cầu cử ông là người giám hộ cho bà X, Hội đồng xét xử thấy rằng:

Theo khoản 1 Điều 54 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Trường hợp người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 52 và Điều 53 Bộ luật này thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ. Trường hợp có tranh chấp giữa những người giám hộ quy định tại Điều 52 và Điều 53 Bộ luật này về người giám hộ thì Tòa án chỉ định người giám hộ”. Cũng theo điểm a và điểm d khoản 1 Điều 57 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Người giám hộ của người mất năng lực hành vi dân sự có nghĩa vụ chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ”.

Căn cứ vào lời trình bày của các đương sự trong suốt quá trình hòa giải cũng như tại phiên tòa hôm nay thấy rằng: Sau khi ông Ngọc và bà Hẹ chết, bà M là con cả nhưng có gia đình riêng nên không thể chăm sóc bà X, ông Rô O là người trực tiếp chăm sóc bà X nhưng sau đó thì bà U và bà L đưa bà X về nhà để chăm sóc, nuôi dưỡng, đưa đi khám chữa bệnh. Bị đơn cũng thừa nhận bà U và bà L hiện chăm sóc cho bà X rất tốt.

Kể từ sau khi tuyên bố bà X mất năng lực hành vi dân sự đến nay thì bà L và bà U vẫn trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng bà X. Mặt khác, ông Rô O hiện nay cũng lớn tuổi không có kinh nghiệm trong việc chăm sóc người bệnh nhất là phụ nữ, không tiện chăm sóc những lúc ốm đau, bệnh tật, vệ sinh cá nhân, thân thể,....trong khi đó các công việc này trước đây bà L vẫn làm.

Bà L và bà U có nhà riêng, có đủ điều kiện chăm sóc tốt về sức khỏe, thể chất và tinh thần cho bà X, điều này cũng được các chị em của bà X thừa nhận. Đồng thời, bà U cũng đồng ý cử bà L làm người giám hộ cho bà X. Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà L, không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Rô O là có căn cứ.

[3] Về quan điểm Viện kiểm sát: Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 - Vĩnh Long tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[4] Về án phí:

Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Võ Văn Rô O có nghĩa vụ chịu do yêu cầu khởi kiện của bà L được Tòa án chấp nhận, nhưng ông Rô O là người cao tuổi có đơn xin miễn án phí nên được Tòa án chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 14 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 68, Điều 147, khoản 1 Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

Căn cứ Điều 46, Điều 47, Điều 48, Điều 49, Điều 53, Điều 54, Điều 57, Điều 58 và Điều 59 Bộ luật dân sự năm 2015;

Áp dụng Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị L, không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Võ Văn Rô O, cụ thể tuyên:

Chỉ định bà Võ Thị L, sinh năm 1951; Nơi cư trú: 37/D ấp 3, xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long làm người giám hộ cho bà Võ Thị Hoàng X, sinh năm 1954; Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: ấp Ông Thung, xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long; Chỗ ở hiện nay: 142 đường Công Lý (nối dài), ấp 3, xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long.

Bà Võ Thị L thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

2. Về án phí: Ông Võ Văn Rô O được miễn.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn mười lăm ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Đối với người vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn mười lăm ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án nơi thường trú.