TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH	CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Bản án số: 120/2024/HS-PT Ngày: 22-4-2024

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Nguyễn Văn Hà

Các Thẩm phán:

• 1. Bà Phạm Uyên Thy
• 2. Bà Nguyễn Huỳnh Mai Tâm Quyên

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Huyền Trân - Thư ký Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Lê Viễn Phương - Kiểm sát viên.

Ngày 22 tháng 4 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, xét xử phúc thẩm vụ án hình sự thụ lý số 60/2024/HSPT ngày 19 tháng 02 năm 2024, đối với bị cáo Chu Minh Q, do có kháng cáo của bị cáo và kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận 12 đối với Bản án hình sự sơ thẩm số 252/2023/HS-ST ngày 29/12/2023 của Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bị cáo có kháng cáo, bị kháng nghị:

Chu Minh Q; Sinh năm: 1983 tại: Thành phố Hà Nội; Giới tính: Nam; Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Số G, đường H, phường P, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; Tôn giáo: Không; Trình độ học vấn: 12/12; Nghề nghiệp: Lao động tự do; Con ông Chu Minh Đ và bà Hoàng Thị M; Bị cáo có vợ và 01 con; Tiền án: Không; Tiền sự: Không; Bị cáo bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú (Có mặt).

Người bào chữa cho bị cáo: Luật sư Trần Thái B – Thuộc Văn phòng Luật sư T thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, bào chữa cho bị cáo Chu Minh Q (Có mặt).

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Vào khoảng tháng 10 năm 2019, qua lời giới thiệu của Trương Văn T và Nguyễn Trung N, Chu Minh Q liên hệ với vợ chồng bà Kim Thị V và ông Võ Hiếu T1 sẽ hứa giúp con trai bà V là Võ Hoàng A để thoát án tù với giá 450.000.000 đồng và bà V đồng ý. Vào ngày 23/10/2019 và ngày 31/12/2019, tại địa chỉ số H, Đường T, Khu phố B, phường T, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh, bà V cùng chồng là Võ Hiếu T1 lần lượt đưa số tiền 250.000.000 đồng và 200.000.000 đồng cho Chu Minh Q bằng hình thức đưa tiền mặt trực tiếp, cả 02 lần đều có giấy viết nhận tiền (nội dung giấy nhận tiền là “để xử lý việc cho con trai ông T1”, nếu không được sẽ hoàn lại số tiền). Tuy nhiên, việc của Võ Hoàng A không thành (A bị xử 02 năm tù tại Bản án số 47/2020/HSST ngày 14/5/2020 của Tòa án nhân dân Quận 3), nên bà V nhiều lần yêu cầu Q trả lại tiền thì Q trả lại cho bà V số tiền 200.000.000 đồng, số tiền còn lại thì Q hứa nhưng không trả. Nên ngày 15/12/2020, bà Kim Thị V làm đơn tố cáo Chu Minh Q về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” đến Cơ quan điều tra Công an Quận 12.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 252/2023/HS-ST ngày 29/12/2023 của Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định: Căn cứ căn cứ điểm a khoản 3 điều 341; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54 và Điều 38 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017; Xử phạt bị cáo Chu Minh Q: 03 (ba) năm tù; Thời hạn tù tính từ ngày bắt thi hành án.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 11/01/2024 bị cáo Chu Minh Q có đơn kháng cáo xin thay đổi tội danh từ tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thành tội “Lạm dụng tính nhiệm chiếm đoạt tài sản”, xin giảm nhẹ hình phạt và được hưởng án treo.

Ngày 11/01/2024 Viện kiểm sát nhân dân Quận 12 ban hành Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐ-VKS với nội dung đề nghị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm theo hướng tăng nặng hình phạt đối với bị cáo Chu Minh Q và áp dụng đúng điều luật đã được Bộ luật Hình sự quy định.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bị cáo Chu Minh Q trình bày: Bị cáo không có hành vi gian dối hay có ý thức chiếm đoạt tiền của bị hại vì khi gặp bị hại, bị cáo không tự xưng là công an mà là do bị hại tự suy diễn, bị cáo nghĩ hành vi của Võ Hoàng A (con của bị hại) không phải là tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự mà chỉ bị xử phạt hành chính, nên bị cáo mới giúp bị hại xin cho Võ Hoàng A được tại ngoại để về nhà, sau khi nhận được tiền thì bị cáo mới biết hành vi của Võ Hoàng A đã phạm tội hình sự nên bị cáo mới thuê Luật sư bào chữa cho Võ Hoàng A. Tuy nhiên bị hại không đồng ý thuê Luật sư nên đòi lại tiền rồi tố cáo bị cáo; đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu: Với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cũng như lời khai của bị cáo Chu Minh Q tại phiên tòa phúc thẩm, nhận thấy bản án sơ thẩm đã tuyên là đúng người, đúng tội. Bị cáo đã dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt 450.000.000 đồng của bị hại, bị cáo thành khẩn khai báo nhưng chưa ăn năn hối cải, nhưng cấp sơ thẩm chỉ tuyên phạt bị cáo mức án 3 năm tù là quá nhẹ, chưa nghiêm khắc, đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng tăng hình phạt từ 6 tháng đến 1 năm tù, xử phạt bị cáo Q từ 3 năm 6 tháng đến 4 năm tù.

Luật sư bào chữa cho bị cáo Chu Minh Q trình bày: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét hành vi của bị cáo Chu Minh Q không cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” vì bị cáo không có hành vi gian dối nào để lừa dối bị hại. Lúc nhận tiền bị cáo Q không nói với bị hại là bị cáo làm trong ngành công an, khi bị hại đòi lại tiền thi bị cáo đã trả lại 200.000.000 đồng, số tiền 250.000.000 đồng còn lại thì bị hại gia hạn cho bị cáo nhưng chưa đến hạn thì đã tố cáo bị cáo với cơ quan chức năng, lời khai của bị cáo và bị hại chưa đủ yếu tố để buộc tội bị cáo, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bị cáo Chu Minh Q không phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; Trường hợp cấp phúc thẩm xét có vi phạm tố tụng, xâm phạm hoạt động tư pháp thì đề nghị hủy bản án sơ thẩm.

Bị cáo Chu Minh Q có ý kiến tranh luận là đồng ý lời bào chữa của Luật sư, lời nói sau cùng bị cáo đề nghị xem xét bị cáo không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Đơn kháng cáo của bị cáo và Quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận 12 làm trong thời hạn luật định nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp phúc thẩm.

Căn cứ vào lời khai nhận tội của bị cáo Chu Minh Q tại phiên tòa cùng các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, có cơ sở xác định:

Bị cáo khai bị cáo không tự xưng là Công an khi đến gặp vợ chồng bà V, ông T1, tuy nhiên căn cứ vào Biên bản hỏi cung bị can ngày 06/5/2024 (BL 76) bị cáo khai “... Tôi có nói với vợ chồng chị V, anh T1 là tôi làm việc trong ngành Công an và có mối quan hệ quen biết nên tôi có thể xin cho A được tại ngoại”. Ngoài ra ngày 07/6/2018 bị cáo Chu Minh Q bị tước danh hiệu Công an nhân dân theo Quyết định số 5842/QĐ-X11-X13 và không còn quân số trong ngành Công an, mặc dù không có khả năng hay thẩm quyền giải quyết cho Võ Hoàng A được tại ngoại nhưng vào ngày 23/10/2019, Q vẫn tự xưng bị cáo làm trong ngành Công an với gia đình bà V, có khả năng giải quyết lo cho con bà V được tại ngoại và thoát tội, đề bà V tin tưởng mà 2 lần đưa 250.000.000 và 200.000.000 đồng cho bị cáo chiếm đoạt. Mặc dù bị cáo Q không có chức năng không có đăng ký ngành nghề dịch vụ tư vấn nhưng biết con bà V là đối tượng bị bắt về hành vi ma túy bị cáo đã dùng thủ đoạn nói dối lo cho con bà được V tại ngoại để chiếm đoạt số tiền 450.000.000 của bị hại.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự xử phạt bị cáo Chu Minh Q về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[2] Xét kháng cáo của bị cáo Chu Minh Q và Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử xét thấy: Quá trình điều tra và tại phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, bị cáo thành khẩn khai báo là có nhận số tiền 450.000.000 đồng, nhưng chưa thể hiện ăn năn hối cải, còn khai báo quanh co, khai nại nhiều lý do để nhận tiền. Bị cáo đã hoàn trả lại toàn bộ số tiền cho bị hại, bị hại cũng làm đơn bãi nại và xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, bị cáo có thời gian dài phục vụ trong ngành Công an. Tuy nhiên, tính chất phạm tội lừa đảo thủ đoạn gian dối của bị cáo là nghiêm trọng, gây ảnh hưởng xấu trong dư luận. Xét thấy mức án 3 năm tù là chưa phù hợp với tính chất hành vi phạm tội của bị cáo nên không chấp nhận kháng cáo của bị cáo mà chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận 12, sửa bản án sơ thẩm, tang nặng hình phạt đối với bị cáo.

[3] Tòa cấp sơ thẩm xét xử bị cáo Chu Minh Q về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2105, sửa đổi bổ sung năm 2017 nhưng tại phần Nhận định trang số 6 dòng thứ 3 từ trên đếm xuống và phần Quyết định trang 7 dòng thứ 7 từ dưới đếm lên lại áp dụng Điều 341 Bộ luật Hình sự cho bị cáo là không chính xác, cấp sơ thẩm cần nghiêm khắc rút kinh nghiệm.

[4] Về án phí: Bị cáo Chu Minh Q phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự phúc thẩm theo quy định pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 355; điểm a khoản 2 Điều 357 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Chu Minh Q; Chấp nhận kháng nghị số 03/QĐ-VKS ngày 11/01/2024 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Quận 12; Sửa bản án sơ thẩm số 252/2023/HS-ST ngày 29/12/2023 của tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54 và Điều 38 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017;

Xử phạt bị cáo Chu Minh Q 03 (ba) năm 06 (sáu) tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn tính từ ngày bắt thi hành án.

Bị cáo Chu Minh Q phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự phúc thẩm.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận: - TAND Tối cao; (1) - TAND Cấp cao tại Tp. HCM (1) - VKSND Tp.HCM; (3) - VKSND Quận 12; (1) - Chi cục THA Quận 12; (1) - TAND Quận 12; (2) - Công an Quận 12; (1) - Phòng PC 53 - CA Tp. HCM; (1) - Bị cáo; (2) - Sở Tư pháp; (1) - UBND nơi bị cáo cư trú; (2) - Lưu, hình sự, hồ sơ. (20) (4)

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Văn Hà