TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH CÀ MAU	CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Bản án số: 12/2025/HNGĐ-PT Ngày: 21/3/2025 V/v Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH CÀ MAU

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:	Ông Nguyễn Thế Phương
Các Thẩm phán:	Ông Nguyễn A Đam
	Ông Nguyễn Trọng Quế

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Mỹ Nguyên, là Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tham gia phiên tòa: Bà Từ Thanh Thùy - Kiểm sát viên.

Ngày 21 tháng 3 năm 2025, tại Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau xét xử phúc thẩm công khai vụ án Hôn nhân gia đình thụ lý số: 03/2025/TLPT-HNGĐ ngày 08 tháng 01 năm 2025, về việc “Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”.

Do bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 281/2024/HNGĐ-ST ngày 05 tháng 12 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 08/2025/QĐ-PT ngày 05 tháng 3 năm 2025, giữa các đương sự:

• - Nguyên đơn: Anh Đỗ Mạnh P; sinh năm 1980; Địa chỉ cư trú: Hẻm Đ, khóm C, phường T, thành phố C, tỉnh Cà Mau (có mặt).
• - Bị đơn: Chị Hồng Phương L; sinh năm 1983; Địa chỉ cư trú: Ấp 4, xã Tân Thành, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau (có mặt).
• - Người kháng cáo: Chị Hồng Phương L (là bị đơn).

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo lời trình bày của các bên đương sự và kết quả xét xử, vụ án được tóm tắt như sau:

Anh Đỗ Mạnh P và chị Hồng Phương L kết hôn ngày 04/01/2007. Vợ chồng sinh được 03 người con chung tên là Đỗ Hiếu N, sinh ngày 02/12/2009; Đỗ Quang T, sinh ngày 28/10/2011 và Đỗ Thanh H, sinh ngày 30/4/2018. Do cuộc sống chung không hạnh phúc nên anh Đỗ Mạnh P và chị Hồng Phương L đã ly hôn. Tại Bản án Hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 100/2023/HNGĐ-ST ngày 12/5/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau đã chấp nhận cho chị Hồng Phương L và anh Đỗ Mạnh P ly hôn. Về con chung, giao cho anh Đỗ Mạnh P chịu trách nhiệm nuôi dưỡng 02 người con chung là Đỗ Hiếu N và Đỗ Quang T. Còn chị Hồng Phương L chịu trách nhiệm nuôi dưỡng 01 người con tên là Đỗ Thanh H. Sau thời gian ly hôn và nuôi con thì anh Đỗ Mạnh P khởi kiện chị Hồng Phương L để yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Anh Đỗ Mạnh P cho rằng, chị Hồng Phương L không trực tiếp nuôi con mà giao cho mẹ của chị Hồng Phương L nuôi, làm ảnh hưởng đến việc học tập, sức khoẻ, tương lai của con chưa thành niên; chị Hồng Phương L chưa có nơi ở, việc làm và không có thu nhập ổn định và còn nợ nhiều người khác nên không đảm bảo cho việc nuôi con. Anh Đỗ Mạnh P yêu cầu chị Hồng Phương L giao lại con chung tên là Đỗ Thanh H để anh nuôi dưỡng và chăm sóc con chung được chu đáo hơn.

Chị Hồng Phương L cho rằng chị không trực tiếp nuôi dưỡng con hằng ngày do chị có cơ sở kinh doanh ở khóm D, thị trấn S, huyện T, tỉnh Cà Mau và có thu nhập ổn định. Tuy không trực tiếp nuôi con hằng ngày nhưng con chung là Đỗ Thanh H vẫn được mẹ của chị nuôi dưỡng, chăm sóc chu đáo và chị cũng thường xuyên về nhà thăm con. Từ đó, chị không đồng ý yêu cầu thay đổi người nuôi con của anh Đỗ Mạnh P.

Tại bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 281/2024/HNGĐ-ST ngày 05 tháng 12 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu của anh Đỗ Mạnh P. Buộc chị Hồng Phương L giao con chung tên là Đỗ Thanh H, sinh ngày 30/4/2018 cho anh Đỗ Mạnh P trực tiếp nuôi, chị Hồng Phương L không cấp dưỡng nuôi con.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 17/12/2024, chị Hồng Phương L kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu của anh Đỗ Mạnh P.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ án của Hội đồng xét xử và những người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng tại phiên tòa đúng quy định pháp luật. Về nội dung, đề nghị căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của chị Hồng Phương L. Giữ nguyên bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 281/2024/HNGĐ-ST ngày 05 tháng 12 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Kháng cáo của chị Hồng Phương L được thực hiện trong hạn luật định và hợp lệ nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét về nội dung việc tranh chấp và kháng cáo của chị Hồng Phương L cho thấy: Khi ly hôn, về con chung có 03 người con đều chưa thành niên, anh Đỗ Mạnh P được giao nuôi 02 người con và chị Hồng Phương L được giao nuôi 01 người con. Qua thời gian nuôi con thì anh Đỗ Mạnh P cho rằng điều kiện nuôi con của chị Hồng Phương L không đảm bảo, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sự phát triển bình thường của con chưa thành niên nên anh yêu cầu chị Hồng Phương L giao con cho anh nuôi dưỡng. Còn chị Hồng Phương L cho rằng chị vẫn thực hiện tốt việc nuôi con, điều kiện nuôi con vẫn đảm bảo. Tuy thời gian trước đây chị có cơ sở kinh doanh tại thị trấn S, huyện T nên không trực tiếp nuôi chăm sóc con hằng ngày nhưng con của chị vẫn được mẹ của chị chăm sóc tốt, chị cũng có thu nhập ổn định và hằng ngày chị cũng về thăm và chăm sóc con. Con chung được chị nuôi dưỡng vẫn đảm bảo cuộc sống, sinh hoạt tốt, được đi học và phát triển bình thường nên chị không đồng ý yêu cầu của anh Đỗ Mạnh P.

Để chứng minh cho lời khai của mình, chị Hồng Phương L cung cấp các tài liệu, chứng cứ chứng minh là con chưa thành niên mà chị nuôi dưỡng có kết quả học tập tốt. Sau khi xét xử sơ thẩm thì chị cũng không còn kinh doanh ở thị trấn S mà xin được việc làm tại trung tâm thành phố C, có thu nhập ổn định và chị có điều kiện thuận lợi để trực tiếp đưa đón con đi học, chăm sóc con chưa thành niên. Còn việc chị nợ tiền người khác thì chị cũng đã trả được một phần, số còn lại chủ nợ chấp nhận cho chị trả dần. Đây là những căn cứ mới phát sinh ngay sau khi xét xử sơ thẩm, cần phải được xem xét.

Qua các tài liệu do chị Hồng Phương L cung cấp có cơ sở xác định hiện tại thì điều kiện nuôi con của anh Đỗ Mạnh P tuy có tốt hơn điều kiện nuôi con của chị Hồng Phương L nhưng chị Hồng Phương L vẫn đảm bảo điều kiện để nuôi dưỡng con chưa thành niên. Mặc khác, trong thời gian qua thì anh Đỗ Mạnh P và chị Hồng Phương L đều thực hiện tốt việc nuôi con chưa thành niên, các con chưa thành niên cũng đã có cuộc sống tốt và môi trường sinh hoạt ổn định. Hơn nữa, trong số 03 người con chưa thành niên thì anh Đỗ Mạnh P cũng đã được giao nuôi 02 người con nên từ đó giữ y việc giao cho chị Hồng Phương L được tiếp tục nuôi 01 người con chưa thành niên là phù hợp.

[3] Anh Đỗ Mạnh P cho rằng, hiện tại chị Hồng Phương L đang thiếu nợ nhiều người và đang bị tố giác về hành vi lừa đảo đã được cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố C tiếp nhận để xử lý. Tuy nhiên, hiện tại không có căn cứ cụ thể để khẳng định chị Hồng Phương L lâm vào điều kiện khó khăn về kinh tế mà không đảm bảo được việc nuôi dưỡng con chưa thành niên; không bị ai khởi kiện và cũng không có nghĩa vụ phải thi hành án về tài sản. Đối với tin tố giác về tội phạm tuy đã được cơ quan chức năng tiếp nhận xử lý nhưng không có căn cứ chứng minh chị Hồng Phương L đang bị khởi tố điều tra, tin tố giác chưa được kết luận đúng, sai. Từ những căn cứ trên, chưa có cơ sở vững chắc để chấp nhận yêu cầu của anh Đỗ Mạnh P về việc thay đổi người nuôi con. Trong thời gian tiếp tục nuôi con chưa thành niên, nếu chị Hồng Phương L không có điều kiện để trực tiếp nuôi con và điều kiện nuôi con không đảm bảo theo quy định của pháp luật thì anh Đỗ Mạnh P được quyền yêu cầu thay đổi người nuôi con theo quy định chung.

[4] Do phát sinh các căn cứ và tình tiết mới sau khi xét xử sơ thẩm, có đủ cơ sở để chấp nhận kháng cáo của chị Hồng Phương L. Sửa bản án Hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 281/2024/HNGĐ-ST ngày 05 tháng 12 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau.

[5] Xét đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau là không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận.

[6] Chị Hồng Phương L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 2 Điều 308; Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

   Chấp nhận kháng cáo của chị Hồng Phương L. Sửa bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số: 281/2024/HNGĐ-ST ngày 05 tháng 12 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau.

2. Căn cứ các Điều 28, 147, 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 81, 82, 83, 84 của Luật hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
   • - Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của anh Đỗ Mạnh P về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
   • - Anh Đỗ Mạnh P phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, được đối trừ tiền tạm ứng án phí đã dự nộp là 300.000 đồng tại biên lai thu tiền số 0009384 ngày 04/10/2024 của Chi cục Thi hành án thành phố Cà Mau.
   • - Chị Hồng Phương L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm và được hoàn lại tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng tại biên lai thu tiền số 0009956 ngày 17/12/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự Thành phố Cà Mau.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận: - Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau; - Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau; - Chi cục THADS thành phố Cà Mau; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ; - Lưu án văn; - Lưu VT(TM:TANDTCM).

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Thế Phương

4

5