Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên toà: Ông Trần Hữu Sỹ

- Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Nghĩa và bà Nguyễn Thị Tuyết Minh

- Thư ký phiên toà: Bà Hoàng Thị Nga - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình tham gia phiên toà: Bà Chế Thị Bích Thủy - Kiểm sát viên;

Ngày 18 tháng 3 năm 2025, tại trụ sở Toà án nhân dân tỉnh Quảng Bình, xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 03/2025/TLPT-DS ngày 06 tháng 01 năm 2025 về việc “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”, do Bản án dân sự sơ thẩm số: 38/2024/DS-ST ngày 19 tháng 11 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình bị kháng cáo, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 30/2025/QĐXXPT-DS ngày 07 tháng 02 năm 2025, giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Ông Lê Đại Đ và bà Lê Thị D, đều có địa chỉ tại: Thôn V, xã T, huyện L, tỉnh Quảng Bình; (Bà Lê Thị D ủy quyền cho ông Lê Đại Đ tham gia tố tụng theo văn bản ủy quyền ngày 18/7/2024); ông Đ có mặt.
2. Bị đơn:
   • Bà Dương Thị T1; địa chỉ: Thôn V, xã T, huyện L, tỉnh Quảng Bình; bà T1 có mặt.
   • Anh Nguyễn Hữu T2 và chị Đinh Thị Hồng T3; đều có địa chỉ tại: Thôn V, xã T, huyện L, tỉnh Quảng Bình. Đều vắng mặt.

   Hiện tại anh Nguyễn Hữu T2 đã xuất cảnh ra nước ngoài (xuất cảnh ngày 01/9/2024, chưa có thông tin nhập cảnh), không rõ địa chỉ ở đâu.

3. Người kháng cáo: Ông Lê Đại Đ và bà Lê Thị D là nguyên đơn trong vụ án. Ông Đ có mặt.

Theo tài liệu trong hồ sơ và bản án sơ thẩm thì nội dung vụ án như sau:

1. [1]. Về tố tụng: Sau khi Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy xét xử sơ thẩm vụ án, nguyên đơn ông Lê Đại Đ, bà Lê Thị D có đơn kháng cáo một phần quyết định của bản án sơ thẩm; thời hạn kháng cáo trong hạn luật định, nên được chấp nhận để xét xử phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn anh Nguyễn Hữu T2, chị Đinh Thị Hồng T3 vắng mặt lần thứ hai không có lý do, nên Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại khoản 3 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự.
2. [2]. Về nội dung vụ án:
   1. [2.1] Theo đơn khởi kiện thì nguyên đơn ông Đ, bà D cho rằng bị đơn bà T1, anh T2 và chị T3 đã vay tiền của nguyên đơn hai lần, tổng cộng là 865.000.000 đồng tiền gốc và tiền lãi tính đến ngày 20/5/2024 là 410.000.000 đồng, tổng cả gốc và lãi là 1.275.000.000 đồng. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình, nguyên đơn xuất trình cho Tòa án 02 tờ Giấy vay tiền, trong đó 01 giấy vay tiền đề ngày 10/12/2021 có nội dung “Tôi là Nguyễn Hữu T2, Đinh Thị Hồng T3, Dương Thị T1 ở thôn V, xã T, huyện L đã vay tiền vợ chồng ông Lê Đại Đ, Lê Thị D ở thôn V, xã T, huyện L đến ngày 10/12/2021 là 285.000.000 đồng, lãi suất 12.000.000đ/tháng ...", cuối giấy vay tiền có chữ ký và ghi tên Nguyễn Hữu T2, Dương Thị T1 và có điểm chỉ hai dấu vân tay bằng mực đỏ; 01 giấy vay tiền đề ngày 20/8/2022, cũng có nội dung tương tự như giấy vay tiền ở trên, tuy nhiên số tiền vay là 580.000.000 đồng, lãi suất 4,8% tháng, ...", cuối giấy vay tiền có chữ ký và ghi tên Nguyễn Hữu T2, Đinh Thị Hồng T3 và có điểm chỉ hai dấu vân tay bằng mực đỏ. Cả hai tờ giấy vay tiền ở trên đều được viết tay, không có công chứng, chứng thực và không có người làm chứng. Ngoài 02 giấy vay tiền trên thì nguyên đơn còn cung cấp thêm 01 tờ “Giấy yêu cầu trả nợ gốc và tiền lãi” đề ngày 30/12/2023 với nội dung yêu cầu gia đình anh T2, chị T3 và bà T1 phải trả nợ cho nguyên đơn tổng cộng 1.215.000.000 đồng, trong đó nợ gốc 865.000.000 đồng và nợ lãi 350.000.000 đồng, trường hợp gia đình anh T2, chị T3, bà T1 không trả thì nguyên đơn sẽ gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết.
   2. [2.2] Quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm thì bị đơn bà Dương Thị T1 chỉ có mặt 01 lần (tại phiên hòa giải ngày 20/8/2024), nhưng bà T1 không thừa nhận số tiền nợ như đơn khởi kiện của ông Đ, bà D; anh Nguyễn Hữu T2 và chị Đinh Thị Hồng T3 đều vắng mặt trong suốt quá trình giải quyết vụ án và không có ý kiến gì về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tài liệu trong hồ sơ vụ án cũng không thể hiện việc anh T2 và chị T3 đã biết được ông Đ, bà D khởi kiện để yêu cầu anh T2, chị T3 trả nợ cho ông Đ, bà D tại Tòa án.

3. [2.3] Xét thấy: Trong vụ án này, tài liệu để nguyên đơn làm căn cứ khởi kiện yêu cầu bị đơn phải trả nợ cho nguyên đơn là hai tờ giấy vay tiền mà nguyên đơn đã xuất trình trong hồ sơ vụ án. Theo ý kiến trình bày của nguyên đơn thì chính bị đơn đã trực tiếp ký và điểm chỉ vào giấy vay tiền. Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án Tòa án sơ thẩm không thu thập được ý kiến của bị đơn (anh T2, chị T3) đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Do đó, việc Tòa án sơ thẩm chỉ căn cứ vào hai tờ giấy vay tiền ở trên để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải trả nợ cho nguyên đơn là chưa đủ cơ sở vững chắc. Trong trường hợp này, để giải quyết vụ án đúng quy định phải có đầy đủ tài liệu, chứng cứ để chứng minh chữ ký, chữ viết và dấu vân tay trong hai tờ giấy vay tiền có phải do bị đơn trực tiếp ký và điểm chỉ hay không. Nếu đương sự không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình thì có quyền yêu cầu Tòa án trưng cầu cơ quan chuyên môn tiến hành giám định chữ ký, chữ viết và dấu vân tay trên hai tờ giấy vay tiền để làm căn cứ giải quyết vụ án.
4. [2.4] Quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm, Tòa án đã tiến hành về địa phương để giao văn bản tố tụng cho anh T2, chị T3 nhưng do anh T2, chị T3 vắng mặt nên đã lập biên bản niêm yết văn bản tố tụng của Tòa án cho anh T2, chị T3 tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã T ngày 05/9/2024. Tuy nhiên, tại giai đoạn phúc thẩm, theo yêu cầu của Tòa án nhân dân tỉnh thì Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Quảng Bình đã có Công văn số 429/CV-QLXNC ngày 19/02/2025 cung cấp thông tin anh Nguyễn Hữu T2 đã xuất cảnh ra nước ngoài ngày 01/9/2024 qua sân bay Nội Bài, hiện chưa có thông tin nhập cảnh về Việt Nam. Như vậy, anh T2 đã xuất cảnh ra nước ngoài trước khi Tòa án về địa phương giao giấy triệu tập và niêm yết văn bản tố tụng cho anh T2.
5. [2.5] Từ các nội dung đã phân tích ở trên cho thấy việc thu thập tài liệu, chứng cứ và chứng minh ở cấp sơ thẩm chưa được thực hiện đầy đủ, tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Mặt khác, trong vụ án có bị đơn (anh Nguyễn Hữu T2) đang ở nước ngoài nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định tại khoản 3 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 37 của Bộ luật tố tụng dân sự. Do Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy vi phạm về thẩm quyền giải quyết vụ án nên cần hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình để giải quyết sơ thẩm lại vụ án theo đúng quy định.

3. [3] Do cấp phúc thẩm tuyên hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo trình tự sơ thẩm, nên Hội đồng xét xử chưa xem xét nội dung kháng cáo của nguyên đơn.
4. [4] Về án phí: Nguyên đơn ông Lê Đại Đ và bà Lê Thị D không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; trách nhiệm chịu án phí sơ thẩm sẽ được Tòa án xem xét khi giải quyết lại vụ án.

Vì các lẽ trên,

Căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự;

1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số: 38/2024/DS-ST ngày 19 tháng 11 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình về vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa nguyên đơn là ông Lê Đại Đ, bà Lê Thị D với bị đơn là bà Dương Thị T1, anh Nguyễn Hữu T2 và chị Đinh Thị Hồng T3.
2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.
3. Về án phí: Ông Lê Đại Đ và bà Lê Thị D không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Trách nhiệm chịu án phí dân sự sơ thẩm sẽ được Tòa án xem xét khi giải quyết lại vụ án.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án (18/3/2025).