NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TAM ĐƯỜNG, TỈNH LAI CHÂU

Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

• - Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Bà Hồ Thị Tuyết .
• - Các Hội thẩm nhân dân: Ông Phan Văn Sân; Ông Phạm Minh Phương
• - Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên toà: Bà Hà Thị Thuỷ - Thư ký Toà án nhân dân huyện Tam Đường.
• - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Đường tham gia phiên tòa: Bà Tô Đỗ Yến Ly - Kiểm sát viên

Ngày 10/6/2024, tại Trụ sở Toà án nhân dân huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu, xét xử công khai vụ án dân sự sơ thẩm thụ lý số 70/2024/TLST - HNGĐ ngày 24 tháng 4 năm 2024, về việc “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con của nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn”, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 06/2024/QĐXXST-HNGĐ ngày 27 tháng 5 năm 2024 giữa các đương sự:

• * Nguyên đơn: Chị Giàng Thị K, sinh năm 1985. Địa chỉ: Bản M, xã K, huyện T, tỉnh Lai Châu. (Vắng mặt có lý do)
• * Bị đơn: Anh Ma A G, sinh năm 1983. Địa chỉ: Bản M, xã K, huyện T, tỉnh Lai Châu. (Vắng mặt có lý do)

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện ngày 24/4/2024, Biên bản ghi lời khai và tại phiên tòa nguyên đơn chị Giàng Thị K trình bày: Chị Giàng Thị K và anh Ma A G chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2000, chỉ tổ chức đám cưới theo phong tục không có đăng ký kết hôn. Thời gian đầu anh G, chị K chung sống với nhau hạnh phúc nhưng đến năm 2022 thì xảy ra mâu thuẫn. Nguyên nhân chủ yếu là anh G không quan tâm chăm sóc vợ con, chúng tôi đã ly thân từ đầu năm 2022 cho đến nay. Nhận thấy không thể tiếp tục chung sống với nhau được nữa, nên chị K làm đơn đề nghị Tòa án giải quyết cho chị K được ly hôn với anh G.

Về con chung: Chị Giàng Thị K và anh Ma A G có 05 con chung Ma Thị P, sinh ngày 05/10/2004 (cháu đã lập gia đình nên không yêu cầu Tòa án án giải quyết), cháu Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018. Nay ly hôn chị K có nguyện vọng nuôi con chung cháu Ma Thị D, cháu Ma Tuấn A, cháu Ma Thị C, cháu Ma Thị S cho đến khi các cháu thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, chị K không yêu cầu anh Ma A G cấp dưỡng nuôi con chung. Các con chung hiện đang ở cùng với anh Ma A G. Hiện chị K đang ở cùng nhà với em trai và làm ruộng thu nhập 4.000.000 đồng/tháng. Về chia tài sản: tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Chị Giàng Thị K không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tại biên bản ghi lời khai ngày 24/4/2024 bị đơn anh Ma A G trình bày: Về tình trạng hôn nhân giữa anh và chị K đúng như chị K đã trình bày, anh G và chị K đã ly thân từ đầu năm 2022 đến nay, hiện tình cảm vợ chồng không còn, mục đích hôn nhân không đạt được nên chị K xin ly hôn anh G đồng ý ly hôn. Về con chung, anh G có nguyên vọng được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung cháu Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018 đến khi thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, không yêu cầu chị K phải cấp dưỡng nuôi con chung. Các con chung hiện đang ở cùng với anh Ma A G. Hiện anh G đang ở nhà riêng và làm ruộng thu nhập 4.000.000 đồng/ tháng. Về chia tài sản: Tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Anh Ma A G không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Biên bản ghi lời khai ngày 24 tháng 4 năm 2024 của các cháu Ma Thị D, Ma Thị C thể hiện: Các cháu là con chung của chị Giàng Thị K và anh Ma A G, các cháu không có tài sản riêng. Nay anh G, chị K ly hôn cháu D, cháu C có nguyện vọng được ở với anh G.

Tại biên bản xác minh ngày 26/4/2024 giữa Tòa án nhân dân huyện Tam Đường và chính quyền địa phương xã K xác định: Chị Giàng Thị K và anh Ma A G chung sống như vợ chồng từ năm 2000 cho đến nay, không đăng ký kết hôn. Anh G và chị K sống ly thân từ năm 2022 đến nay. Chị Giàng Thị K và anh Ma A G có 05 con chung Ma Thị P, sinh ngày 05/10/2004 (cháu đã lập gia đình), cháu Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018. Mức thu nhập của các hộ thu nhập trung bình ở xã K là 38.000.000 đồng/người/năm.

Tại phiên hòa giải ngày 14/5/2024 chị Giàng Thị K và anh Ma A G thỏa thuận được anh Ma A G là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018 cho đến khi các cháu thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, chị Giàng Thị K không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Chị Giàng Thị K và anh Ma A G chung sống với nhau từ năm 2000 đến nay nhưng không đăng ký kết hôn do đó Tòa án nhân dân huyện Tam Đường đã quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Ngay sau khi ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án đã tiến hành tống đạt hợp lệ quyết định đưa vụ án ra xét xử và giấy triệu tập cho chị Giàng Thị K và anh Ma A G, tại phiên tòa hôm nay chị Giàng Thị K và anh Ma A G vắng mặt có lý do, có đơn xin xét xử vắng mặt.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Đường tham gia phiên toà phát biểu ý kiến: Về thủ tục tố tụng: Từ khi thụ lý đến khi vụ án được đưa ra xét xử, Thẩm phán, Hội đồng xét xử và thư ký Tòa án đã tuân thủ đầy đủ, chính xác trình tự thủ tục tố tụng, nguyên đơn, bị đơn đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự cũng như các văn bản pháp lý liên quan. Tại phiên tòa, nguyên đơn và bị đơn vắng mặt có lý do nên Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử là đảm bảo đúng quy định.

Về nội dung giải quyết vụ án: Căn cứ vào Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Điều 9, khoản 1 Điều 14, Điều 15, Điều 53, Điều 54, Điều 57; Điều 81; Điều 82; Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147; khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228, Điều 246, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội; Nghị quyết 35/2000/NQ-QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Giàng Thị K và anh Ma A G. Về con chung: Đề nghị ghi nhận sự thỏa thuận của các đương sự về con chung, anh Ma A G là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018 cho đến khi các cháu thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, chị Giàng Thị K không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Về tài sản chung, nợ chung, cho vay chung do nguyên đơn, bị đơn không yêu cầu giải quyết nên đề nghị không xem xét giải quyết. Về án phí: Miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm cho nguyên đơn theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, trên cơ sở xem xét khách quan, toàn diện ý kiến của đương sự Hội đồng xét xử có cơ sở nhận định:

[1] Về tố tụng và quan hệ pháp luật: Đây là vụ án tranh chấp về hôn nhân và gia đình: “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn”. Bị đơn anh Ma A G cư trú tại Bản M, xã K, huyện T, tỉnh Lai Châu. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu.

Trước thời điểm mở phiên tòa, nguyên đơn và bị đơn có đơn xin vắng mặt tại phiên tòa sơ thẩm, vì vậy HĐXX căn cứ vào khoản 1 Điều 227; khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt nguyên đơn, bị đơn.

[2]. Về quan hệ hôn nhân: Chị Giàng Thị K và anh Ma A G chung sống với nhau từ năm 2000, không đăng ký kết hôn theo quy định, do vậy Hội đồng xét xử xác định hôn nhân giữa chị Giàng Thị K và anh Ma A G là hôn nhân không hợp pháp, đã vi phạm Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Sau khi lấy nhau chị K và anh G chung sống hạnh phúc, đến năm 2022 chị K và anh G phát sinh mâu thuẫn, bất đồng quan điểm và đã ly thân từ đầu năm 2022 cho đến nay. Nay chị Giàng Thị K xác định tình cảm vợ chồng không còn, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được, chị K đề nghị Toà án giải quyết cho chị được ly hôn với anh Ma A G. Quá trình giải quyết vụ án, xác định được mâu thuẫn của vợ chồng anh G, chị K đã trầm trọng, cuộc sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Quan hệ hôn nhân giữa chị K, anh G là quan hệ hôn nhân không hợp pháp, do vậy Hội đồng xét xử cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị K, căn cứ vào Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội, Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Điều 9, khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị K, anh G.

[3]. Việc nuôi con: Chị Giàng Thị K và anh Ma A G có 05 con chung Ma Thị P, sinh ngày 05/10/2004 (cháu đã lập gia đình nên không yêu cầu Tòa án án quyết), cháu Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018. Hiện các con chung đang ở cùng với anh Ma A G.

Đối với cháu Ma Thị D, Ma Thị C đã trên 07 tuổi và nguyện vọng của các cháu là được ở với anh G, do vậy Hội đồng xét xử cần ghi nhận nguyện vọng của các cháu.

Tai biên bản lấy lời khai chị Giàng Thị K khai đang cùng nhà với em trai và làm ruộng thu nhập một tháng 4.000.000 đồng, anh G khai đang ở nhà riêng và làm ruộng thu nhập một tháng 4.000.000 đồng, tuy nhiên chị K và anh G đều không xuất trình được tài liệu chứng cứ chứng minh cho thu nhập của mình, do vậy Tòa án căn cứ vào thu nhập bình quân của lao động tại địa phương để làm căn cứ tính thu nhập của các bên đương sự thì cả hai anh chị đều có thu nhập để thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc con chung.

Hơn nữa, tại phiên hòa giải ngày 14/5/2024 chị Giàng Thị K và anh Ma A G thỏa thuận được anh Ma A G sẽ là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung là Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018 cho đến khi thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, chị Giàng Thị K, không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Trong đơn xin xét xử vắng mặt của anh Ma A G thể hiện anh G và chị K đã thỏa thuận được toàn bộ nội dung vụ án nên không có ý kiến gì thêm. Xét thấy sự thỏa thuận nuôi con chung của các đương sự là tự nguyện, phù hợp với quy định của pháp luật và đạo đức xã hội nên căn cứ Điều 246 Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử cần ghi nhận sự thỏa thuận của các đương sự.

[4]. Về chia tài sản: Tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Nguyên đơn và bị đơn đều không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[5]. Về án phí: Quá trình giải quyết vụ án chị Giàng Thị K xuất trình được tài liệu chứng cứ chứng minh chị K là người dân tộc thiểu số sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Căn cứ Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, nguyên đơn Giàng Thị K thuộc trường hợp miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm.

Vì các lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Điều 9, khoản 1 Điều 14, Điều 15, Điều 53, Điều 54, Điều 57; Điều 81; Điều 82; Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 1 Điều 227; khoản 1 Điều 228, Điều 246, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội và điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Giàng Thị K.
2. Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Giàng Thị K và anh Ma A G.
3. Việc nuôi con: Ghi nhận sự thỏa thuận của các đương sự: Anh Ma A G là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Ma Thị D, sinh ngày 20/10/2008, cháu Ma Thị C, sinh ngày 13/01/2010, cháu Ma Tuấn A, sinh ngày 18/8/2017, cháu Ma Thị S, sinh ngày 15/8/2018 cho đến khi các cháu thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, chị Giàng Thị K không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Chị Giàng Thị K có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung không ai được cản trở.
4. Về chia tài sản: Tài sản chung, nợ chung, cho vay chung: Các đương sự không yêu cầu nên không xem xét giải quyết.
5. Về án phí: Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho nguyên đơn chị Giàng Thị K.
6. Quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn mười lăm ngày lên Toà án cấp trên kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.