Việc kiểm điểm, đánh giá và xếp loại chất lượng Đảng viên hằng năm là hoạt động quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng. Với sự ra đời của Quy định 124-QĐ/TW năm 2023, công tác này đã có những chuyển biến mạnh mẽ, thực chất hơn, tập trung vào kết quả công việc thay vì những báo cáo hình thức.
1. Những đối tượng nào được "đặc cách" miễn kiểm điểm?
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc mở rộng danh sách các cá nhân không phải thực hiện kiểm điểm tự phê bình và phê bình. Theo quy định cũ, chỉ những Đảng viên được miễn công tác và sinh hoạt Đảng mới thuộc diện này. Tuy nhiên, hiện nay, danh sách đã bổ sung thêm:
- Đảng viên bị đình chỉ sinh hoạt Đảng.
- Đảng viên mới được kết nạp chưa đủ 06 tháng (tính đến thời điểm kiểm điểm).
Sự thay đổi này giúp công tác kiểm điểm tập trung đúng đối tượng, đảm bảo tính thực tế và phù hợp với quá trình rèn luyện của Đảng viên dự bị.
2. Nội dung kiểm điểm: Phân hóa rõ rệt từng đối tượng
Thay vì áp dụng một khung nội dung chung cho tất cả, Quy định 124-QĐ/TW đã phân định rõ ràng nội dung kiểm điểm cho hai nhóm đối tượng chính:
Đối với cá nhân không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
Nội dung tập trung vào phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; ý thức tổ chức kỷ luật; trách nhiệm nêu gương và kết quả thực hiện các chỉ tiêu được giao trong năm. Đặc biệt, Đảng viên phải liên hệ trực tiếp với các biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa".
Đối với cá nhân giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
Ngoài các nội dung như Đảng viên thường, nhóm này phải kiểm điểm sâu về kết quả lãnh đạo, quản lý, khả năng quy tụ đoàn kết nội bộ và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cấp dưới. Tinh thần "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" và trách nhiệm nêu gương của bản thân, gia đình trong phòng chống tham nhũng là những tiêu chí then chốt.
3. Nơi kiểm điểm và trách nhiệm nêu gương
Về địa điểm thực hiện, cán bộ lãnh đạo, quản lý cơ bản thực hiện kiểm điểm tại 02 nơi: Chi bộ nơi sinh hoạt và tập thể lãnh đạo nơi làm việc. Điểm mới là việc đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức sẽ được thực hiện ở nơi giữ chức vụ cao nhất.
Bên cạnh đó, mỗi Đảng viên phải nêu cao tinh thần tự giác, khách quan và trung thực. Việc kiểm điểm không được làm qua loa, chiếu lệ mà phải chỉ rõ được khuyết điểm và đề ra lộ trình khắc phục cụ thể.
4. Khung tiêu chí đánh giá: Chú trọng vào "sản phẩm" cụ thể
Để việc xếp loại không còn cảm tính, các tiêu chí đánh giá hiện nay đã được cụ thể hóa bằng các "sản phẩm" công việc. Kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao phải được minh chứng bằng số liệu, hiệu quả thực tế và sự tín nhiệm của quần chúng nhân dân.
5. Quy trình đánh giá, xếp loại chặt chẽ hơn
Quy trình mới bao gồm các bước từ tự đánh giá, xếp loại đến việc lấy ý kiến nhận xét của cấp ủy nơi cư trú và các tổ chức đoàn thể. Kết quả cuối cùng phải được cấp có thẩm quyền quyết định và công khai theo quy định, đảm bảo tính dân chủ và minh bạch trong Đảng.
Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi của mỗi Đảng viên, giúp mỗi cá nhân tự soi, tự sửa và hoàn thiện mình hơn trong hàng ngũ của Đảng.