Trước làn sóng lan truyền nhanh chóng của các thông tin bịa đặt, thất thiệt gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội cũng như quyền lợi chính đáng của tổ chức, cá nhân, hành lang pháp lý về quản lý không gian mạng vừa chính thức có bước ngoặt quan trọng. Chính phủ vừa ban hành Nghị định 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng. Một trong những điểm đột phá nhất là yêu cầu các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ viễn thông phải duy trì đường dây nóng, đầu mối phối hợp hoạt động liên tục 24/7 với lực lượng công an.
Trách nhiệm gỡ bỏ tin giả không còn là 'chuyện riêng' của nhà mạng
Cụ thể, theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, các cơ quan báo chí, truyền thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, cùng các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội và dịch vụ thông tin xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam (hoặc cung cấp dịch vụ cho người dùng Việt Nam) đều gánh vác nghĩa vụ pháp lý vô cùng chặt chẽ:
"2. Các cơ quan báo chí, truyền thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội, tổ chức doanh nghiệp cung cấp thông tin xuyên biên giới có hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam có trách nhiệm ngăn chặn, không cho phép đăng tải hoặc gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật sau khi được cơ quan chức năng có thẩm quyền gắn nhãn, thông báo, công bố tin giả, tin sai sự thật hoặc yêu cầu gỡ bỏ, ngăn chặn theo quy định của pháp luật."
Quy định này khống chế triệt để tình trạng kéo dài thời gian xử lý vi phạm hoặc viện lý do kỹ thuật để trì hoãn. Ngay khi cơ quan chức năng có thẩm quyền hoàn tất xác thực và công bố hoặc phát lệnh yêu cầu gỡ bỏ, nghĩa vụ ngăn chặn thông tin độc hại lập tức phát sinh hiệu lực bắt buộc đối với tất cả các nền tảng.
Ba trụ cột nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp mạng xã hội
Để cụ thể hóa công tác giám sát và xử lý, Điều 22 Nghị định 328/2026/NĐ-CP đã định hình khung trách nhiệm vô cùng chi tiết dành riêng cho giới cung cấp dịch vụ kỹ thuật số và mạng xã hội.
Theo phân tích từ khoản 2 Điều 22 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ ba nhóm quy định kỹ thuật và vận hành quan trọng:
- Tự động hóa phát hiện và gắn nhãn vi phạm: Tại điểm c khoản 2 Điều 22 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, nhà mạng và mạng xã hội bắt buộc phải triển khai các công cụ kỹ thuật để phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung đã bị gắn nhãn tin giả theo căn cứ của Luật An ninh mạng 2025. Đồng thời, xây dựng tính năng báo cáo vi phạm (report) cho người dùng cuối và chặn đứng ngay từ khâu đăng tải, chia sẻ các luồng thông tin đã bị xác định là sai sự thật.
- Cung cấp thông tin phục vụ điều tra: Quy định tại điểm d khoản 2 Điều 22 Nghị định 328/2026/NĐ-CP nêu rõ doanh nghiệp có trách nhiệm kịp thời phối hợp, trao đổi và cung cấp dữ liệu đầy đủ theo yêu cầu của Bộ Công an và các cơ quan thẩm quyền nhằm phục vụ công tác đấu tranh, bóc gỡ các đường dây phát tán tin giả.
- Thiết lập kênh liên lạc khẩn cấp 24/7: Đây được xem là chiếc "phanh khẩn cấp" trên không gian mạng. Điểm đáng chú ý tại điểm đ khoản 2 Điều 22 Nghị định 328/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu bắt buộc doanh nghiệp phải lập đầu mối làm việc trực tuyến và trực tiếp 24/7 để tiếp nhận yêu cầu xử lý từ cơ quan chuyên trách.
Khóa tài khoản vĩnh viễn, gỡ ứng dụng độc hại trong thời gian thực
Cơ chế tiếp nhận thông tin 24/7 không chỉ dừng lại ở việc gỡ tin bài đơn lẻ. Điểm đ khoản 2 Điều 22 còn trao quyền phối hợp cho cơ quan chức năng yêu cầu các nền tảng thực hiện các biện pháp mạnh tay hơn rất nhiều:
- Khóa tạm thời hoặc vĩnh viễn: Đối với các tài khoản mạng xã hội, trang cộng đồng (fanpage), hoặc kênh nội dung (channel) liên tục cố tình phát tán tin sai sự thật, cơ quan Công an sẽ gửi lệnh yêu cầu phong tỏa khẩn cấp.
- Gỡ bỏ ứng dụng vi phạm: Chặn đứng khả năng truy cập hoặc gỡ bỏ hoàn toàn các ứng dụng di động chuyên dùng làm công cụ lan truyền tin giả ra khỏi các kho ứng dụng.
Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và sự phối hợp thông suốt 24/7 giữa lực lượng quản lý nhà nước cùng các nền tảng công nghệ hứa hẹn sẽ tạo nên một lá chắn an ninh mạng vững chắc, giúp môi trường thông tin số tại Việt Nam ngày càng trong sạch và an toàn.