Nghề luật sư không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu rộng mà còn yêu cầu khắt khe về đạo đức và ứng xử nghề nghiệp. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua đã xuất hiện không ít trường hợp luật sư có những phát ngôn thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội hoặc tại các diễn đàn công cộng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh cao quý của nghề. Để chấn chỉnh tình trạng này, Chính phủ đã ban hành quy định mới với mức xử phạt tài chính rất nặng.
Siết chặt kỷ luật phát ngôn và ứng xử của luật sư
Theo quy định mới nhất tại Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm liên quan đến đạo đức hành nghề đã được cụ thể hóa với khung hình phạt tăng cao. Đặc biệt, vấn đề phát ngôn và ứng xử của luật sư được đặt lên hàng đầu nhằm bảo vệ uy tín chung của Đoàn luật sư và hệ thống tư pháp.
Cụ thể, tại điểm e khoản 7 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định rõ:
Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi: Ứng xử, phát ngôn hoặc có hành vi làm ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của nghề luật sư hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đây là mức phạt mang tính răn đe cao, buộc mỗi cá nhân hành nghề luật phải thận trọng hơn trong từng lời nói và hành động, dù là trên không gian mạng hay trong đời thực.
Các hành vi vi phạm nghiêm trọng khác bị phạt đến 30 triệu đồng
Bên cạnh lỗi về phát ngôn, khoản 7 Điều 8 của Nghị định này cũng liệt kê hàng loạt các sai phạm khác mà luật sư thường mắc phải, dẫn đến mức phạt từ 20 đến 30 triệu đồng:
- Hành nghề "chui": Thực hiện hoạt động luật sư khi chưa có chứng chỉ hành nghề hoặc chưa gia nhập Đoàn luật sư theo quy định tại Luật Luật sư 2006.
- Cản trở tố tụng: Tự mình hoặc giúp khách hàng thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật nhằm trì hoãn, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng.
- Vi phạm với khách hàng: Sách nhiễu, lừa dối khách hàng hoặc đòi hỏi thêm các khoản lợi ích ngoài thù lao đã thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ pháp lý.
- Hành nghề sai điều kiện: Tiếp tục hành nghề khi đã bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Hình thức xử phạt bổ sung và hậu quả pháp lý
Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, các luật sư vi phạm còn phải đối mặt với những hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc. Theo điểm b khoản 9 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, đối với các hành vi vi phạm tại khoản 7 (bao gồm cả lỗi phát ngôn), luật sư có thể bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 06 tháng đến 09 tháng.
Việc bị tước chứng chỉ hành nghề không chỉ làm gián đoạn công việc mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín cá nhân của luật sư trong mắt khách hàng và đồng nghiệp. Ngoài ra, người vi phạm còn buộc phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm theo quy định về biện pháp khắc phục hậu quả.
Có thể thấy, bối cảnh pháp lý năm 2026 đang hướng tới một môi trường hành nghề minh bạch, chuyên nghiệp và thượng tôn pháp luật. Mỗi luật sư cần tự ý thức được vai trò sứ mệnh của mình, không chỉ là người bảo vệ công lý mà còn là tấm gương về tuân thủ pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội.