Trong xã hội hiện đại, bạo lực gia đình vẫn là một vấn nạn nhức nhối, để lại những vết sẹo sâu sắc cả về thể xác lẫn tinh thần. Nhiều người vợ vì tâm lý "xấu chàng hổ ai" hoặc lo sợ bị trả thù mà chọn cách im lặng, chịu đựng. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện hành, đặc biệt là Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, đã xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc để bảo vệ nạn nhân.
Người phụ nữ cần dũng cảm lên tiếng để bảo vệ quyền sống an toàn của chính mình (ảnh minh họa)
1. Nhận diện hành vi bạo lực gia đình: Không chỉ là đòn roi
Theo quy định tại Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, hành vi bạo lực không chỉ dừng lại ở việc đánh đập gây thương tích. Các hành vi như lăng mạ, chì chiết, cô lập về kinh tế, cưỡng ép quan hệ tình dục trái ý muốn... đều được coi là bạo lực gia đình và bị nghiêm cấm tuyệt đối.
2. Quy trình 5 bước tự cứu mình khi bị bạo hành
Khi đối mặt với những trận đòn roi hoặc sự hành hạ từ người chồng, người vợ cần giữ bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau:
Bước 1: Tìm kiếm sự giúp đỡ khẩn cấp
Ngay khi sự việc xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra, hãy liên hệ với các địa chỉ tiếp nhận tin báo theo Điều 19 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022:
- Tổng đài quốc gia 111: Đường dây nóng miễn phí hoạt động 24/7.
- Cơ quan Công an, Đồn Biên phòng: Nơi gần nhất để yêu cầu can thiệp kịp thời.
- Ủy ban nhân dân cấp xã: Nơi xảy ra vụ việc để yêu cầu áp dụng các biện pháp bảo vệ.
- Trưởng thôn, Tổ trưởng dân phố: Những người có mặt nhanh nhất tại hiện trường.
Bước 2: Yêu cầu áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc
Nếu cảm thấy tính mạng bị đe dọa, người vợ có quyền yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã hoặc Tòa án ban hành quyết định cấm tiếp xúc. Theo Điều 25 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, trong thời gian cấm tiếp xúc, người chồng không được đến gần nạn nhân trong phạm vi quy định (thường là dưới 100m).
Sự tư vấn từ các chuyên gia pháp lý sẽ giúp nạn nhân có lộ trình bảo vệ bản thân hiệu quả (ảnh minh họa)
Bước 3: Thu thập và lưu giữ bằng chứng
Đây là bước cực kỳ quan trọng để xử lý người chồng sau này. Hãy chụp ảnh các vết thương, ghi âm các lời đe dọa, hoặc yêu cầu cơ sở y tế cấp giấy xác nhận thương tích ngay sau khi bị đánh.
Bước 4: Tìm nơi tạm lánh an toàn
Người bị bạo lực có quyền được bố trí nơi tạm lánh an toàn tại các cơ sở trợ giúp xã hội hoặc nhà tạm lánh của cộng đồng. Tại đây, bạn sẽ được hỗ trợ nhu cầu thiết yếu và tư vấn tâm lý để ổn định tinh thần.
Bước 5: Yêu cầu xử lý nghiêm minh
Tùy vào mức độ vi phạm, người chồng có thể bị xử lý theo hai hình thức:
- Xử phạt hành chính: Theo Điều 52 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
- Truy cứu trách nhiệm hình sự: Nếu gây thương tích nặng hoặc hành hạ kéo dài, người chồng có thể bị khởi tố về tội cố ý gây thương tích (Điều 134) hoặc tội ngược đãi vợ chồng (Điều 185) theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017).
3. Quyền lợi về bồi thường thiệt hại
Nạn nhân bạo lực gia đình không chỉ có quyền yêu cầu trừng phạt người vi phạm mà còn có quyền yêu cầu bồi thường. Cụ thể, người chồng phải có trách nhiệm bồi thường chi phí khám chữa bệnh, thu nhập bị mất trong thời gian điều trị và bồi thường tổn thất về tinh thần do hành vi bạo lực gây ra.
Điều 9. Quyền và nghĩa vụ của người bị bạo lực gia đình (Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022)
1. Người bị bạo lực gia đình có các quyền sau đây:
a) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền bảo vệ thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp khác có liên quan đến hành vi bạo lực gia đình;
b) Yêu cầu cơ quan, cá nhân có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn, bảo vệ, hỗ trợ theo quy định của Luật này;
c) Được bố trí nơi tạm lánh, giữ bí mật về nơi tạm lánh và thông tin khác theo quy định của Luật này...
Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng bao giờ coi bạo lực là chuyện riêng của gia đình. Việc im lặng chính là sự tiếp tay cho hành vi sai trái tiếp diễn. Hãy dũng cảm bước ra khỏi bóng tối của bạo lực để bảo vệ chính mình và tương lai của con cái. Nếu bạn cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu để thực hiện thủ tục ly hôn hoặc tố cáo, hãy liên hệ ngay với các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước để được tư vấn miễn phí.