Sự ra đời của Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025 (số 96/2025/QH15) đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho hệ thống tài chính Việt Nam. Có hiệu lực từ ngày 15/10/2025, văn bản này không chỉ bổ sung các quy định nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong xử lý nợ xấu mà còn tạo ra cơ chế linh hoạt hơn cho Ngân hàng Nhà nước trong việc hỗ trợ thanh khoản.
Ngân hàng Nhà nước được quyền cho vay đặc biệt với lãi suất 0%
Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 1 Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025 là việc sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 93 Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Theo đó, từ ngày 15/10/2025, Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt đối với các tổ chức tín dụng gặp khó khăn về thanh khoản.
"Ngân hàng Nhà nước có thể cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm với lãi suất 0%/năm, theo quy định của Thống đốc."
Quy định này được kỳ vọng sẽ là "phao cứu sinh" kịp thời, giúp ngăn chặn rủi ro hệ thống và đảm bảo an toàn cho hoạt động ngân hàng trong những tình huống khẩn cấp.
Quyền thu giữ tài sản bảo đảm: Lời giải cho bài toán nợ xấu
Lần đầu tiên, pháp luật quy định rõ ràng về quyền thu giữ tài sản bảo đảm của các tổ chức tín dụng. Điều 198a được bổ sung vào luật mới quy định chi tiết về quyền này, giúp các ngân hàng chủ động hơn trong việc xử lý tài sản để thu hồi nợ.
Cụ thể, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức mua bán, xử lý nợ có quyền thu giữ tài sản bảo đảm nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe về hợp đồng bảo đảm và thông báo trước cho bên bảo đảm. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý nợ, tránh tình trạng bên vay chây ì, không bàn giao tài sản.
Xử lý tài sản đang bị kê biên và hoàn trả vật chứng
Bên cạnh quyền thu giữ, Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi 2025 còn bổ sung hai điều khoản quan trọng là Điều 198b và Điều 198c:
- Điều 198b: Quy định về việc xử lý tài sản bảo đảm đang bị kê biên trong thi hành án dân sự. Tài sản chỉ được xử lý nếu hợp đồng bảo đảm phát sinh sau khi bản án có hiệu lực hoặc có sự đồng ý của bên nhận bảo đảm.
- Điều 198c: Cho phép hoàn trả vật chứng là tài sản bảo đảm trong các vụ án hình sự nếu việc hoàn trả không ảnh hưởng đến quá trình xử lý vụ án và đã có thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.
Những thay đổi này không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tổ chức tín dụng mà còn tạo ra sự thống nhất giữa pháp luật về ngân hàng và pháp luật về tố tụng, thi hành án.
Việc nắm vững các quy định mới tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và bản sửa đổi 2025 là vô cùng cần thiết đối với cả ngân hàng và khách hàng vay vốn để đảm bảo quyền lợi và tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.