Ngày 20/11/2018, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của 37 Luật có liên quan đến quy hoạch 2018. Đây được coi là một bước tiến quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Quy hoạch 2017, giải quyết triệt để những xung đột, chồng chéo trong công tác quản lý nhà nước về quy hoạch.
1. Bãi bỏ Giấy phép quy hoạch trong Khu công nghiệp
Theo quy định tại Điều 28 Luật sửa đổi 37 Luật liên quan đến quy hoạch 2018, các khu chức năng đặc thù (bao gồm khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất...) nay được gọi chung là khu chức năng. Một thay đổi mang tính đột phá là việc bãi bỏ quy định về Giấy phép quy hoạch xây dựng trong các khu vực này.
Trước đây, theo Luật Xây dựng 2014, chủ đầu tư thường phải xin giấy phép này khi chưa có quy hoạch chi tiết. Việc bãi bỏ giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm bớt gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp, thúc đẩy tiến độ triển khai dự án tại các khu công nghiệp trọng điểm.
2. Không dùng quy hoạch làm rào cản kinh doanh vận tải
Trong lĩnh vực giao thông, khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi 37 luật liên quan đến quy hoạch 2018 đã bãi bỏ điều kiện kinh doanh vận tải phải "phù hợp với quy hoạch". Điều này giúp thị trường vận tải trở nên linh hoạt hơn, cho phép các doanh nghiệp tự do gia nhập thị trường dựa trên nhu cầu thực tế thay vì bị giới hạn bởi các chỉ tiêu quy hoạch cứng nhắc.
3. Tích hợp quy hoạch xây dựng tỉnh vào Quy hoạch tỉnh
Luật mới đã chính thức bãi bỏ khái niệm "quy hoạch xây dựng tỉnh" riêng biệt. Thay vào đó, các nội dung này sẽ được tích hợp trực tiếp vào Quy hoạch tỉnh theo tinh thần của Luật Quy hoạch 2017. Sự thay đổi này đảm bảo tính đồng bộ, tránh tình trạng "quy hoạch chồng quy hoạch" gây khó khăn cho công tác thực thi tại địa phương.
4. Công khai quy hoạch đất đai trong thời hạn 15 ngày
Nhằm tăng cường tính minh bạch, khoản 1 Điều 6 Luật sửa đổi 37 luật liên quan đến quy hoạch 2018 (sửa đổi Điều 48 Luật Đất đai 2013) quy định: Toàn bộ nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải được công bố công khai chậm nhất là 15 ngày kể từ ngày được phê duyệt. Việc công khai phải được thực hiện tại trụ sở cơ quan và trên Cổng thông tin điện tử trong suốt thời kỳ quy hoạch.
5. Bãi bỏ Giấy phép quy hoạch đô thị
Tương tự như khu công nghiệp, Luật Quy hoạch đô thị 2009 cũng được sửa đổi để bãi bỏ Giấy phép quy hoạch đô thị và Chứng chỉ quy hoạch. Chủ đầu tư giờ đây căn cứ trực tiếp vào quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chi tiết để lập dự án, giúp cắt giảm đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư.
6. Tầm nhìn quy hoạch đất đai lên đến 50 năm
Luật mới bổ sung quy định về tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất quốc gia là từ 30 đến 50 năm, và cấp huyện là từ 20 đến 30 năm. Điều này thể hiện tư duy chiến lược dài hạn, đảm bảo nguồn lực đất đai được sử dụng bền vững cho các thế hệ mai sau.
7. Điều kiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp huyện
Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp huyện chỉ được thực hiện trong 03 trường hợp cụ thể:
- Có sự điều chỉnh chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh quốc gia.
- Do tác động của thiên tai, chiến tranh làm thay đổi mục đích, cơ cấu sử dụng đất.
- Có sự điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương.
8. Thẩm quyền phê duyệt đồ án quy hoạch đô thị loại II
Theo sửa đổi tại Điều 44 Luật Quy hoạch đô thị 2009, trước khi UBND cấp tỉnh phê duyệt đồ án quy hoạch chung đô thị loại II, III, IV và đô thị mới, phải có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Xây dựng. Điều này giúp đảm bảo sự kiểm soát chặt chẽ của Trung ương đối với các đô thị có vai trò quan trọng trong mạng lưới đô thị quốc gia.
Những thay đổi trên không chỉ đơn thuần là sửa đổi kỹ thuật mà còn là cuộc cách mạng về tư duy quản lý, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tạo đà cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.