Việc tổ chức lễ tang cho cán bộ cấp cao không chỉ là nghi thức tiễn biệt mà còn thể hiện sự trân trọng của Đảng và Nhà nước đối với những đóng góp của họ. Tuy nhiên, với những trường hợp cán bộ có vi phạm, khuyết điểm dẫn đến bị kỷ luật hoặc thôi chức, pháp luật hiện hành đã có những điều chỉnh cụ thể để đảm bảo tính nghiêm minh. Mới đây, Nghị định 237/2025/NĐ-CP đã chính thức sửa đổi, bổ sung quy định này.
Những chức danh được tổ chức Lễ tang cấp Nhà nước
Theo quy định tại Điều 21 Nghị định 105/2012/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 237/2025/NĐ-CP), các cán bộ đang giữ hoặc thôi giữ các chức vụ quan trọng như Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước, Phó Thủ tướng, Phó Chủ tịch Quốc hội... khi từ trần sẽ được tổ chức Lễ tang cấp Nhà nước.
Thay đổi nghi thức đối với cán bộ bị kỷ luật, thôi chức
Điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 237/2025/NĐ-CP chính là việc phân loại rõ ràng nghi thức lễ tang dựa trên mức độ vi phạm của cán bộ:
Trường hợp thôi chức, nghỉ hưu do vi phạm
Đối với những cán bộ giữ các chức vụ cấp cao nêu trên nhưng được cấp có thẩm quyền cho thôi chức vụ, nghỉ công tác, nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ hưu theo quy định do có vi phạm, khuyết điểm, thì khi từ trần, lễ tang sẽ không được tổ chức theo nghi thức Lễ tang cấp Nhà nước mà chuyển sang nghi thức Lễ tang cấp cao.
Trường hợp bị cách chức hoặc xóa tư cách chức vụ
Nghiêm khắc hơn, đối với trường hợp cán bộ bị kỷ luật bằng hình thức cách chức hoặc bị xóa tư cách chức vụ, chức danh, lễ tang sẽ chỉ được tổ chức theo nghi thức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức thông thường.
Sự khác biệt so với quy định cũ
Trước đây, theo Nghị định 105/2012/NĐ-CP, quy định chỉ tập trung vào hình thức kỷ luật cách chức. Việc bổ sung các trường hợp "thôi chức, nghỉ hưu do vi phạm" tại Nghị định mới cho thấy sự chặt chẽ hơn trong việc xem xét công lao và trách nhiệm của cán bộ ngay cả sau khi đã rời khỏi vị trí công tác.
Quy định này không chỉ mang tính chất thủ tục mà còn là thông điệp mạnh mẽ về việc giữ gìn đạo đức công vụ và uy tín của bộ máy Nhà nước.