Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT quy định về khen thưởng và kỷ luật học sinh trong nhà trường. Đây được xem là một bước tiến lớn, thay thế cho Thông tư 08/TT đã tồn tại gần 40 năm (từ năm 1988), nhằm xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc và tôn trọng quyền trẻ em.
Bước ngoặt mới: Từ "trừng phạt" sang "hỗ trợ và cảm hóa"
Điểm khác biệt lớn nhất của quy định mới chính là sự thay đổi về tư duy. Thay vì coi kỷ luật là công cụ để trừng phạt các sai lầm, Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT nhấn mạnh vào mục đích giáo dục, giúp học sinh tự nhận thức và điều chỉnh hành vi.
Tại Điều 3 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, các nguyên tắc chung đã được xác lập rõ ràng:
"1. Khen thưởng, kỷ luật học sinh bảo đảm tính giáo dục, nhân văn, vì sự tiến bộ của học sinh. 2. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trường, hiệu trưởng, giáo viên..."
Khen thưởng đa dạng: Không chỉ là những tấm giấy khen vô hồn
Quy định mới khuyến khích các nhà trường sáng tạo trong việc động viên học sinh. Theo Điều 5, các hình thức khen thưởng bao gồm:
- Tuyên dương trước lớp hoặc trước toàn trường.
- Giấy khen của Hiệu trưởng.
- Thư khen: Một hình thức rất nhân văn để ghi nhận sự tiến bộ dù là nhỏ nhất của học sinh.
- Các hình thức khen thưởng sáng tạo khác phù hợp với thực tế.
Kỷ luật tích cực: Loại bỏ bạo lực và xúc phạm nhân phẩm
Một trong những nội dung được dư luận quan tâm nhất là việc xác định các biện pháp kỷ luật. Điều 11 quy định nghiêm cấm sử dụng các biện pháp kỷ luật mang tính bạo lực, xúc phạm nhân phẩm, danh dự hoặc ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần của các em.
Cụ thể, theo Điều 13, các biện pháp kỷ luật được phân tầng rõ rệt:
- Đối với học sinh tiểu học: Chỉ áp dụng nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi.
- Đối với học sinh trung học: Nhắc nhở, phê bình và yêu cầu viết bản tự kiểm điểm (có sự xác nhận của gia đình).
Đặc biệt, khái niệm "Nhắc nhở" và "Phê bình" tại Điều 2 được định nghĩa là việc dùng lời nói trực tiếp, nghiêm khắc phân tích để học sinh nhận thức hậu quả, thay vì các hình thức gây áp lực tâm lý nặng nề.
Lời kết
Việc triển khai Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT từ ngày 31/10/2025 hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường học đường an toàn, thân thiện. Đây không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ từ phía gia đình để mỗi hình thức khen thưởng hay kỷ luật đều thực sự trở thành bài học quý giá cho sự trưởng thành của học sinh.