Bạo lực gia đình từ lâu đã là một vấn nạn nhức nhối trong xã hội, gây ra những tổn thương sâu sắc về cả thể chất lẫn tinh thần cho các thành viên trong gia đình. Đặc biệt, đối với những người là Đảng viên - những người vốn được coi là tấm gương về đạo đức và lối sống - thì hành vi này càng trở nên nghiêm trọng và không thể chấp nhận được. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành (tính đến tháng 12/2020), một Đảng viên có hành vi đánh đập vợ con sẽ phải đối mặt với những hình phạt và hình thức kỷ luật nào?
Thế nào là hành vi bạo lực gia đình theo quy định pháp luật?
Trước hết, cần hiểu rõ bạo lực gia đình không chỉ đơn thuần là việc dùng vũ lực. Theo quy định tại Luật phòng, chống bạo lực gia đình 2007, bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế của thành viên này đối với thành viên khác trong gia đình.
Cụ thể, tại Điều 2 Luật phòng, chống bạo lực gia đình 2007 liệt kê các hành vi bị coi là bạo lực gia đình bao gồm:
"a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng; b) Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm; c) Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng; d) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau..."
Như vậy, chỉ cần có hành vi đánh đập hoặc cố ý làm ảnh hưởng đến sức khỏe của vợ, con thì Đảng viên đó đã vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.
Đảng viên đánh vợ con bị kỷ luật Đảng như thế nào?
Đảng viên là người phải tiên phong, gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật và giữ gìn đạo đức gia đình. Hành vi bạo lực gia đình là một trong những điều Đảng viên không được làm. Theo Quy định 102-QĐ/TW năm 2017, các mức kỷ luật đối với Đảng viên vi phạm quy định về đạo đức, lối sống và bạo lực gia đình được quy định rất cụ thể.
Tại Điều 32 Quy định 102-QĐ/TW năm 2017, Đảng viên vi phạm quy định về bạo lực gia đình gây hậu quả ít nghiêm trọng thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách. Nếu tái phạm hoặc vi phạm lần đầu gây hậu quả nghiêm trọng thì kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo hoặc cách chức (nếu có chức vụ).
Đặc biệt, Đảng viên sẽ bị kỷ luật bằng hình thức khai trừ khỏi Đảng nếu có các hành vi sau:
- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc có hành vi khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý đối với thành viên trong gia đình gây hậu quả rất nghiêm trọng.
- Vi phạm quy định về bạo lực gia đình mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Mức xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự
Bên cạnh việc bị kỷ luật Đảng, Đảng viên đánh vợ con còn phải chịu các chế tài của pháp luật Nhà nước.
Xử phạt hành chính
Theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP, cụ thể là tại Điều 49, hành vi đánh đập gây thương tích cho thành viên gia đình bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng. Nếu sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc vật dụng khác gây thương tích, mức phạt sẽ tăng lên từ 1.500.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
Truy cứu trách nhiệm hình sự
Trong trường hợp hành vi bạo lực diễn ra thường xuyên, gây đau đớn về thể xác, tinh thần hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm, Đảng viên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình" theo Điều 185 Bộ luật Hình sự 2015.
"1. Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần; b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm."
Nếu phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai hoặc người già yếu, mức hình phạt tù có thể lên đến 05 năm.
Bạo lực gia đình là căn cứ để giải quyết ly hôn đơn phương
Không chỉ dừng lại ở việc bị xử lý kỷ luật hay hình sự, hành vi bạo lực gia đình còn là một trong những căn cứ pháp lý quan trọng để Tòa án xem xét giải quyết yêu cầu ly hôn. Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, khi một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.
Tóm lại, Đảng viên có hành vi đánh đập vợ con không chỉ vi phạm nghiêm trọng đạo đức người cộng sản mà còn vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Tùy vào mức độ và hậu quả, người vi phạm có thể bị khai trừ khỏi Đảng, bị phạt tiền hoặc thậm chí phải ngồi tù. Đây là bài học đắt giá cho bất kỳ ai coi thường giá trị gia đình và kỷ cương phép nước.