Gương chiếu hậu được ví như "đôi mắt" thứ hai của người lái xe, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đảm bảo an toàn khi lưu thông trên đường. Tuy nhiên, không ít chủ phương tiện hiện nay vì sở thích cá nhân hoặc muốn thay đổi diện mạo cho xe mà lắp đặt các loại gương "kiểng", gương thời trang không đạt chuẩn. Điều này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn mà còn khiến bạn đối mặt với những mức phạt hành chính không hề nhỏ.
Quy định bắt buộc về gương chiếu hậu theo Luật Giao thông đường bộ
Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008, cụ thể là tại Điều 53 về điều kiện tham gia giao thông của xe cơ giới, pháp luật đã nêu rõ:
"1. Xe ô tô đúng kiểu loại được phép tham gia giao thông phải bảo đảm các quy định về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường sau đây: [...] e) Có đủ gương chiếu hậu và các trang bị, thiết bị khác bảo đảm tầm nhìn cho người điều khiển;"
Đối với xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy, quy định tại khoản 2 Điều 53 cũng yêu cầu phải đảm bảo các điều kiện tương tự về gương chiếu hậu. Như vậy, việc có đủ gương chiếu hậu không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là nghĩa vụ pháp lý của mọi chủ phương tiện.
Thế nào là gương chiếu hậu đúng quy cách?
Để được coi là đúng quy cách, gương chiếu hậu không chỉ cần "có mặt" trên xe mà phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe. Theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 28:2010/BGTVT về gương chiếu hậu xe mô tô, xe gắn máy, một chiếc gương đạt chuẩn phải hội đủ các yếu tố sau:
- Khả năng điều chỉnh: Tất cả các gương phải được lắp đặt chắc chắn nhưng vẫn cho phép người lái điều chỉnh dễ dàng vùng quan sát tại vị trí ngồi lái.
- Tầm nhìn xa: Gương phải đảm bảo người lái nhận rõ hình ảnh ở phía sau với khoảng cách tối thiểu 50m về cả phía bên phải và bên trái.
- Diện tích bề mặt phản xạ: Không được nhỏ hơn 69 cm2.
- Kích thước hình học:
- Nếu là gương tròn: Đường kính bề mặt phản xạ phải từ 94mm đến 150mm.
- Nếu là gương không tròn: Kích thước phải đủ lớn để chứa được một hình tròn nội tiếp đường kính 78mm, nhưng phải nằm gọn trong một hình chữ nhật kích thước 120mm x 200mm.
Những loại gương quá nhỏ, gương có bề mặt phản xạ bị mờ, méo mó hình ảnh đều bị coi là không đạt chuẩn và không có tác dụng hỗ trợ quan sát.
Mức xử phạt lỗi không gương hoặc gương không tác dụng
Tại thời điểm năm 2021, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ được áp dụng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Mức phạt cụ thể như sau:
1. Đối với xe ô tô
Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 16, người điều khiển xe ô tô (bao gồm cả rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo theo) và các loại xe tương tự xe ô tô sẽ bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng nếu:
- Điều khiển xe không có đủ gương chiếu hậu.
- Có gương chiếu hậu nhưng không có tác dụng hoặc không đúng tiêu chuẩn thiết kế.
Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn buộc phải lắp đầy đủ thiết bị hoặc thay thế thiết bị đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định.
2. Đối với xe máy (xe mô tô, xe gắn máy)
Theo QCVN 14:2015/BGTVT, xe gắn máy phải lắp ít nhất một gương bên trái, còn xe mô tô phải lắp đủ cả hai bên. Tuy nhiên, điểm a khoản 1 Điều 17 chỉ quy định xử phạt đối với lỗi liên quan đến gương bên trái.
Cụ thể, phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi: "Điều khiển xe không có gương chiếu hậu bên trái người điều khiển hoặc có nhưng không có tác dụng".
Lời khuyên pháp lý dành cho người tham gia giao thông
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần lắp một chiếc gương nhỏ xíu cho có lệ là có thể tránh được CSGT. Tuy nhiên, nếu chiếc gương đó không đảm bảo diện tích phản xạ tối thiểu 69 cm2 hoặc không cho hình ảnh rõ nét, bạn vẫn có thể bị xử phạt lỗi "gương không có tác dụng".
Để đảm bảo an toàn cho chính mình và tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, bạn nên:
- Sử dụng gương chiếu hậu chính hãng đi kèm theo xe hoặc các loại gương thay thế có thương hiệu, uy tín, đảm bảo kích thước chuẩn.
- Thường xuyên vệ sinh bề mặt gương và kiểm tra độ chắc chắn của chân gương.
- Điều chỉnh gương sao cho bao quát được tối đa phần đường phía sau trước khi khởi hành.
Việc tuân thủ quy định về gương chiếu hậu không chỉ giúp bạn bảo vệ túi tiền mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng của chính mình và những người xung quanh khi tham gia giao thông.
Nếu còn vấn đề vướng mắc về các quy định giao thông đường bộ, quý bạn đọc vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.