Ngày 30/6/2021, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư 09/2021/TT-BTNMT sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2013. Đây được coi là một cuộc "cải cách" lớn về thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu người dân và doanh nghiệp từ ngày 01/9/2021.
1. "Khai tử" Sổ hộ khẩu giấy trong các thủ tục làm Sổ đỏ
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Thông tư 09/2021/TT-BTNMT chính là quy định về việc sử dụng dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 11 quy định:
Đối với trường hợp thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận mà dữ liệu quốc gia về dân cư đã được chia sẻ và kết nối với dữ liệu của các ngành, các địa phương thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để giải quyết thủ tục hành chính theo quy định; không được yêu cầu người nộp hồ sơ nộp hoặc xuất trình bản sao Giấy chứng minh nhân dân hoặc Giấy chứng minh quân đội hoặc thẻ Căn cước công dân hoặc Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ khác để chứng minh nhân thân.
Quy định này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho người dân mà còn đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ, hướng tới mục tiêu chuyển đổi số toàn diện trong quản lý đất đai.
2. Thêm nhiều trường hợp đăng ký biến động được cấp Sổ đỏ mới
Thông tư 09/2021/TT-BTNMT đã sửa đổi khoản 2 Điều 17 Thông tư 23/2014/TT-BTNMT, bổ sung thêm các trường hợp đăng ký biến động được cấp Giấy chứng nhận mới bao gồm:
- Thửa đất được tách ra để cấp riêng Giấy chứng nhận đối với trường hợp Giấy chứng nhận đã được cấp chung cho nhiều thửa.
- Thay đổi toàn bộ các thông tin thửa đất do đo đạc lập bản đồ địa chính.
- Thay đổi diện tích đất ở trong thửa đất có vườn, ao gắn liền với nhà ở do xác định lại diện tích đất ở theo quy định.
Việc bổ sung này giúp minh bạch hóa thông tin trên Sổ đỏ, tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng đất khi thực hiện các giao dịch dân sự sau này.
3. Danh sách 09 Thông tư về đất đai bị sửa đổi, bổ sung
Dưới đây là danh sách chi tiết 09 văn bản quan trọng bị điều chỉnh bởi Thông tư 09/2021/TT-BTNMT:
- Thông tư 23/2014/TT-BTNMT về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Thông tư 24/2014/TT-BTNMT về hồ sơ địa chính.
- Thông tư 25/2014/TT-BTNMT về bản đồ địa chính.
- Thông tư 37/2014/TT-BTNMT về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
- Thông tư 02/2015/TT-BTNMT hướng dẫn Nghị định 43/2014/NĐ-CP.
- Thông tư 61/2015/TT-BTNMT về Chứng chỉ định giá đất.
- Thông tư 07/2015/TT-BTNMT về phương án sử dụng đất của công ty nông, lâm nghiệp.
- Thông tư 33/2017/TT-BTNMT hướng dẫn Nghị định 01/2017/NĐ-CP.
- Thông tư 27/2018/TT-BTNMT về thống kê, kiểm kê đất đai.
4. Chuyển mục đích sử dụng đất: Khi nào không phải xin phép?
Tại Điều 5 Thông tư 09/2021/TT-BTNMT đã làm rõ các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng phải đăng ký biến động, bao gồm:
- Chuyển đất trồng cây hàng năm sang đất nông nghiệp khác (như xây dựng nhà kính, chuồng trại chăn nuôi...).
- Chuyển đất trồng cây hàng năm khác, đất nuôi trồng thủy sản sang trồng cây lâu năm và ngược lại.
- Chuyển đất ở sang đất phi nông nghiệp không phải là đất ở.
- Chuyển đổi giữa các loại đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp (trừ đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp sang đất thương mại, dịch vụ).
Việc nắm vững các quy định mới tại Thông tư 09/2021/TT-BTNMT sẽ giúp người dân chủ động hơn trong việc thực hiện các quyền của mình, đồng thời tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có trong quá trình sử dụng đất.