Trong bối cảnh thị trường lao động quốc tế đang dần phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch vào đầu năm 2022, nhu cầu đi làm việc tại nước ngoài của người dân tăng cao. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các tổ chức, cá nhân bất chính thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi. Việc nắm vững cách tra cứu thông tin doanh nghiệp và hiểu rõ quy định pháp luật là "lá chắn" quan trọng nhất để bảo vệ bản thân và gia đình.
Người lao động cần kiểm tra kỹ giấy phép hoạt động của doanh nghiệp trước khi ký kết hợp đồng (ảnh minh họa)
Tại sao phải tra cứu giấy phép công ty xuất khẩu lao động?
Theo quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2022), chỉ những doanh nghiệp được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài mới được phép thực hiện hoạt động này.
Việc tra cứu không chỉ giúp xác nhận tính pháp lý của doanh nghiệp mà còn giúp người lao động biết được tình trạng hoạt động của họ: Doanh nghiệp đang hoạt động bình thường, bị đình chỉ hay đã bị thu hồi giấy phép. Điều này cực kỳ quan trọng bởi nếu xảy ra tranh chấp hoặc rủi ro tại nước ngoài, chỉ những người đi qua các đơn vị chính thống mới nhận được sự bảo hộ đầy đủ từ các cơ quan chức năng theo quy định tại Điều 7 về các hành vi bị nghiêm cấm.
Hướng dẫn 5 bước tra cứu doanh nghiệp XKLĐ uy tín trên cổng DOLAB
Để đảm bảo an toàn, người lao động nên thực hiện tra cứu trực tiếp trên hệ thống quản lý của Cục Quản lý lao động ngoài nước (DOLAB) theo các bước sau:
- Bước 1: Truy cập vào trang thông tin điện tử chính thức của Cục Quản lý lao động ngoài nước tại địa chỉ: dolab.gov.vn.
- Bước 2: Trên thanh menu chính, tìm và chọn mục "Doanh nghiệp XKLĐ".
- Bước 3: Tiếp tục chọn "Danh sách Doanh nghiệp XKLĐ". Tại đây, hệ thống sẽ hiển thị danh sách tổng thể hoặc cho phép bạn lọc theo vùng miền (Bắc, Trung, Nam).
- Bước 4: Nhập tên đầy đủ hoặc mã số thuế của doanh nghiệp vào ô "Nội dung tìm kiếm". Lưu ý cần gõ chính xác tên tiếng Việt có dấu để kết quả trả về được chuẩn xác nhất.
- Bước 5: Nhấn nút "Tìm kiếm" và đối chiếu kết quả.
Giao diện tra cứu trực tuyến giúp người lao động dễ dàng nhận diện các đơn vị được cấp phép (ảnh minh họa)
Tính đến thời điểm tháng 4/2022, cả nước có khoảng 426 doanh nghiệp đang sở hữu giấy phép hợp lệ. Nếu kết quả tìm kiếm không hiển thị thông tin doanh nghiệp, hoặc thông tin hiển thị trạng thái "Bị thu hồi giấy phép" hoặc "Đang bị đình chỉ", người lao động tuyệt đối không thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào với đơn vị đó.
Lật tẩy 5 chiêu trò lừa đảo tinh vi thường gặp năm 2022
Dù pháp luật đã quy định chặt chẽ, nhưng các đối tượng "cò mồi" vẫn không ngừng thay đổi thủ đoạn. Dưới đây là những cái bẫy phổ biến mà người lao động cần đặc biệt lưu tâm:
1. Hứa hẹn công việc lương "khủng", phí rẻ, không cần trình độ
Đây là chiêu bài đánh vào tâm lý muốn đổi đời nhanh chóng. Thực tế, mọi đơn hàng đi làm việc ở nước ngoài đều có khung lương và yêu cầu tay nghề, ngoại ngữ nhất định. Những lời quảng cáo "việc nhẹ lương cao" thường dẫn đến các đường dây lao động bất hợp pháp hoặc lừa đảo chiếm đoạt tiền cọc.
2. Gạ gẫm làm giả bằng cấp, hồ sơ
Nhiều đối tượng chủ động gợi ý người lao động làm giả bằng tốt nghiệp hoặc chứng chỉ nghề để đủ điều kiện đi XKLĐ. Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật Việt Nam mà còn khiến người lao động đối mặt với nguy cơ bị trục xuất và cấm nhập cảnh vĩnh viễn tại nước tiếp nhận.
3. Dụ dỗ đi theo con đường "chui" (du lịch, du học)
Lợi dụng việc xin visa lao động khó khăn, các đối tượng môi giới thường hướng dẫn người dân đi theo diện visa du lịch hoặc du học rồi trốn ra ngoài làm việc. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về cư trú, khiến người lao động không có bảo hiểm, không được pháp luật bảo vệ và dễ bị bóc lột sức lao động.
4. Thu tiền "chống trốn" trái quy định
Nhiều doanh nghiệp lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân để thu những khoản tiền đặt cọc (tiền chống trốn) rất lớn mà không có biên nhận hợp lệ hoặc không nộp vào tài khoản phong tỏa tại ngân hàng. Theo Điều 23, các khoản phí dịch vụ và tiền ký quỹ phải được thực hiện minh bạch và đúng mức trần quy định.
5. Không lập văn bản, biên nhận khi thu tiền
Mọi giao dịch tài chính giữa người lao động và doanh nghiệp phải được lập thành văn bản, có dấu đỏ và chữ ký của người có thẩm quyền. Việc nộp tiền qua trung gian hoặc không có phiếu thu hợp lệ là rủi ro cực lớn khiến người lao động mất trắng tài sản khi có sự cố xảy ra.
Lời khuyên từ chuyên gia: Trước khi quyết định tham gia chương trình xuất khẩu lao động, hãy dành thời gian kiểm tra thông tin doanh nghiệp, yêu cầu xem bản gốc Giấy phép hoạt động và tuyệt đối không nộp tiền cho các cá nhân không có chức năng tuyển dụng chính thức.
Hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp quý độc giả có cái nhìn rõ nét hơn về quy trình tra cứu và nhận diện rủi ro. Nếu cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu về hợp đồng lao động quốc tế, hãy liên hệ ngay với các cơ quan chức năng hoặc tổ chức tư vấn uy tín.