Sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH) không chỉ là cuốn sổ ghi nhận quá trình đóng góp mà còn là "chìa khóa" quan trọng để người lao động mở cánh cửa hưởng các quyền lợi an sinh, đặc biệt là trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít trường hợp người lao động vô tình làm thất lạc hoặc làm hỏng cuốn sổ này đúng vào thời điểm cần làm hồ sơ hưởng chế độ. Câu hỏi đặt ra là: Mất sổ Bảo hiểm xã hội có lãnh tiền thất nghiệp được không?
Hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp: Sổ Bảo hiểm xã hội là bắt buộc?
Theo quy định tại Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 61/2020/NĐ-CP), hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp bao gồm các loại giấy tờ then chốt. Trong đó, sổ Bảo hiểm xã hội là thành phần không thể thiếu.
Cụ thể, hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu quy định.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của một trong các giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.
- Sổ Bảo hiểm xã hội.
Như vậy, về mặt pháp lý, nếu thiếu sổ Bảo hiểm xã hội, hồ sơ của bạn sẽ bị coi là không đầy đủ. Căn cứ khoản 3 Điều 17 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, Trung tâm dịch vụ việc làm sẽ trả lại hồ sơ và yêu cầu người lao động bổ sung. Điều này đồng nghĩa với việc bạn không thể lãnh tiền thất nghiệp nếu không có sổ BHXH để nộp kèm hồ sơ.
Giải pháp khi mất sổ: Chạy đua với thời gian
Một rào cản lớn khác mà người lao động cần lưu ý là thời hạn nộp hồ sơ. Theo khoản 1 Điều 46 Luật Việc làm 2013:
"Trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, người lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm do cơ quan quản lý nhà nước về việc làm thành lập."
Nếu quá thời hạn 03 tháng này mà bạn vẫn chưa có sổ để nộp hồ sơ, quyền lợi hưởng trợ cấp thất nghiệp của giai đoạn đó sẽ bị mất (thời gian đóng sẽ được bảo lưu cho lần hưởng sau). Do đó, việc xin cấp lại sổ cần được thực hiện ngay lập tức.
Hướng dẫn cách cấp lại sổ Bảo hiểm xã hội nhanh nhất
Hiện nay, cơ quan BHXH đã đơn giản hóa tối đa thủ tục cấp lại sổ do bị mất hoặc hỏng. Bạn có thể lựa chọn một trong các cách sau:
Cách 1: Làm thủ tục trực tiếp hoặc qua bưu điện Người lao động chuẩn bị Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) và nộp cho cơ quan BHXH trên toàn quốc. Theo Điều 29 Quyết định 595/QĐ-BHXH, thời gian giải quyết cấp lại sổ do mất không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Cách 2: Đăng ký cấp lại online qua ứng dụng VssID Đây là cách nhanh chóng và thuận tiện nhất. Bạn chỉ cần đăng nhập ứng dụng VssID, vào mục "Dịch vụ công", chọn "Cấp lại sổ BHXH không thay đổi thông tin" và làm theo hướng dẫn. Kết quả có thể được gửi về tận nhà qua đường bưu điện.
Lời khuyên từ chuyên gia: Ngay khi phát hiện mất sổ, hãy thực hiện thủ tục cấp lại online qua VssID để tiết kiệm thời gian. Đồng thời, hãy luôn giữ liên lạc với đơn vị cũ để đảm bảo sổ đã được chốt quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp trước khi nộp cho Trung tâm dịch vụ việc làm.