Trong thực tế đời sống, khái niệm "con ngoài giá thú" không còn quá xa lạ, tuy nhiên những rào cản về mặt thủ tục hành chính vẫn khiến nhiều bậc phụ huynh lúng túng. Câu hỏi lớn nhất thường là: Làm sao để đứa trẻ sinh ra khi cha mẹ chưa đăng ký kết hôn vẫn có tên cha trong Giấy khai sinh? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các quy định mới nhất của Luật Hộ tịch 2014.
Con ngoài giá thú và quyền được xác định cha cho con
Dưới góc độ pháp lý, con ngoài giá thú là con sinh ra khi cha mẹ không trong thời kỳ hôn nhân hợp pháp. Dù vậy, pháp luật Việt Nam luôn ưu tiên bảo vệ quyền lợi của trẻ em, đảm bảo mọi đứa trẻ đều có quyền được khai sinh và xác định cha, mẹ.
Theo quy định tại Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh mà người cha yêu cầu làm thủ tục nhận con thì cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ kết hợp giải quyết việc nhận cha, con và đăng ký khai sinh.
Quy trình đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha con
Để tên cha xuất hiện trên Giấy khai sinh của con ngoài giá thú, cha mẹ cần thực hiện thủ tục "kép" tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Căn cứ Thông tư 04/2020/TT-BTP, hồ sơ bao gồm:
- Tờ khai đăng ký khai sinh và Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con (theo mẫu quy định).
- Giấy chứng sinh hoặc văn bản thay thế giấy chứng sinh.
- Chứng cứ chứng minh quan hệ cha con: Kết quả giám định ADN hoặc văn bản cam đoan có ít nhất 02 người làm chứng về mối quan hệ huyết thống.
Thẩm quyền và thời gian giải quyết
Theo Điều 13 Luật Hộ tịch 2014, thẩm quyền đăng ký thuộc về UBND cấp xã nơi cư trú của người cha hoặc người mẹ. Nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi nội dung vào Sổ hộ tịch và cấp Giấy khai sinh ngay trong ngày.
"Trường hợp chưa xác định được cha thì họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ; phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ em để trống." (Trích Khoản 2 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP)
Lợi ích của việc đăng ký khai sinh đúng quy định
Việc ghi tên cha vào Giấy khai sinh không chỉ mang ý nghĩa tinh thần mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để trẻ hưởng các quyền lợi về thừa kế, cấp dưỡng và các chế độ an sinh xã hội sau này. Do đó, các bậc phụ huynh nên chủ động thực hiện thủ tục nhận cha con ngay từ khi làm khai sinh để tránh những rắc rối về sau.