Việc chuyển đổi số trong lĩnh vực an sinh xã hội đang mang lại những tiện ích chưa từng có cho người dân Việt Nam. Đặc biệt, từ đầu năm 2023, hàng loạt chính sách mới về Bảo hiểm y tế (BHYT) đã chính thức đi vào cuộc sống, giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và tối ưu hóa quyền lợi cho người tham gia. Dưới đây là 4 thay đổi quan trọng nhất mà mọi người dân cần nắm rõ.
Đăng ký BHYT tại nhà: Tiện lợi chỉ với vài cú chạm
Thay vì phải trực tiếp đến cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) hay các đại lý thu như trước đây, người dân hiện nay đã có thể ngồi tại nhà để thực hiện các thủ tục liên quan đến thẻ BHYT. Theo quy định tại Quyết định 3510/QĐ-BHXH, các nhóm đối tượng như người thuộc hộ cận nghèo, hộ nghèo đa chiều, hộ làm nông, lâm, ngư nghiệp có mức sống trung bình và người tham gia BHYT hộ gia đình có thể đăng ký đóng, cấp thẻ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia.
Sự thay đổi này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, công sức đi lại mà còn đảm bảo tính minh bạch, chính xác trong quá trình xử lý hồ sơ. Đây là bước tiến lớn trong nỗ lực hiện đại hóa ngành bảo hiểm, hướng tới mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.
Định nghĩa mới về hộ gia đình tham gia BHYT
Để thống nhất với các quy định về cư trú mới, Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP, sửa đổi định nghĩa về hộ gia đình tham gia BHYT. Cụ thể, Luật Cư trú 2020 đã làm rõ khái niệm này như sau:
Hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế (sau đây gọi chung là hộ gia đình) là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú.
Quy định này mở rộng cơ hội tham gia cho những người cùng sinh sống, tạm trú tại một địa điểm, giúp họ dễ dàng tiếp cận các chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước và tham gia BHYT theo hình thức hộ gia đình để được giảm trừ mức đóng.
Nhận thẻ BHYT hộ người thân: Không còn nỗi lo sổ hộ khẩu
Một trong những thay đổi được người dân mong chờ nhất chính là việc bãi bỏ yêu cầu xuất trình sổ hộ khẩu giấy khi thực hiện các thủ tục hành chính. Khi nhờ người thân hoặc người giám hộ đi nhận thẻ BHYT thay, người dân không còn phải lo lắng về việc mang theo bản sao sổ hộ khẩu để chứng minh quan hệ nhân thân.
Theo hướng dẫn tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 104/2022/NĐ-CP), người đi nhận hộ chỉ cần cung cấp giấy hẹn, CCCD/CMND và các giấy tờ chứng minh quan hệ như bản sao giấy khai sinh, giấy kết hôn hoặc giấy xác nhận cư trú. Việc khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã giúp lược bỏ những thủ tục rườm rà không cần thiết.
Quy trình giám định BHYT mới: Tự động hóa và minh bạch
Để nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHYT, BHXH Việt Nam đã ban hành Quyết định 3618/QĐ-BHXH thay thế cho các quy định cũ. Điểm mới nổi bật là việc thực hiện song song hai hình thức: Giám định chủ động (do cán bộ BHXH thực hiện) và Giám định tự động (sử dụng phần mềm kiểm tra dữ liệu điện tử).
Quy trình mới này giúp kiểm soát chặt chẽ chi phí khám chữa bệnh, hạn chế tình trạng trục lợi quỹ BHYT, đồng thời đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người bệnh khi đi khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào giám định là minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của ngành Bảo hiểm xã hội trong kỷ nguyên số.
Những chính sách mới này không chỉ là bước cải cách hành chính thuần túy mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với sức khỏe nhân dân. Người dân nên chủ động tìm hiểu và thực hiện các quyền lợi của mình để được bảo vệ tốt nhất trước những rủi ro về sức khỏe.