Đầu năm thường được chọn là thời điểm áp dụng của các chính sách mới, tháng 01/2023 cũng không ngoại lệ. Sau đây là những chính sách mới đáng chú về bảo hiểm, tiền lương, tuổi nghỉ hưu… chuẩn bị được thực hiện từ tháng 01/2023.
1. "Khai tử" sổ hộ khẩu giấy: Bước tiến mới trong quản lý dân cư
Theo quy định tại khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú năm 2020, sổ hộ khẩu và sổ tạm trú giấy đã cấp cho các hộ gia đình chỉ có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2022. Điều này đồng nghĩa với việc từ ngày 01/01/2023, các loại giấy tờ này chính thức bị bãi bỏ.
"Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022."
Thay vào đó, cơ quan quản lý cư trú sẽ cập nhật và quản lý thông tin công dân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Để hỗ trợ người dân, Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP nhằm sửa đổi hàng loạt thủ tục hành chính, cho phép sử dụng Căn cước công dân gắn chíp thay thế cho sổ hộ khẩu trong các giao dịch như đăng ký hộ tịch, vay vốn hỗ trợ việc làm hay mua điện sinh hoạt.
2. Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu năm 2023
Căn cứ theo Điều 169 Bộ luật Lao động năm 2019, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường tiếp tục tăng theo lộ trình. Cụ thể, trong năm 2023:
- Lao động nam: Nghỉ hưu khi đủ 60 tuổi 09 tháng (tăng 03 tháng so với năm 2022).
- Lao động nữ: Nghỉ hưu khi đủ 56 tuổi (tăng 04 tháng so với năm 2022).
Đối với những trường hợp làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc suy giảm khả năng lao động, người lao động vẫn có thể được giải quyết nghỉ hưu sớm hơn từ 05 đến 10 năm so với quy định chung.
3. Tăng phụ cấp ưu đãi nghề cho cán bộ y tế cơ sở
Một tin vui đối với ngành y tế là việc thực hiện Nghị quyết 69/2022/QH15 về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2023. Theo đó, Quốc hội đã đồng ý điều chỉnh tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề đối với cán bộ y tế dự phòng và y tế cơ sở từ ngày 01/01/2023.
Bộ Y tế đã đề xuất tăng mức phụ cấp từ 40% lên 100% cho viên chức trực tiếp làm chuyên môn y tế dự phòng và y tế cơ sở tại các trạm y tế xã, phòng khám đa khoa khu vực nhằm động viên đội ngũ tuyến đầu.
4. Luật Kinh doanh bảo hiểm mới và thay đổi lãi suất vay mua nhà
Từ ngày 01/01/2023, Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 chính thức có hiệu lực với nhiều điểm mới bảo vệ quyền lợi người tham gia. Đáng chú ý là quy định về "thời gian cân nhắc" 21 ngày đối với các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có thời hạn trên 01 năm, cho phép bên mua từ chối tham gia và được hoàn phí.
Song song đó, mức lãi suất cho vay hỗ trợ nhà ở tại các ngân hàng thương mại cũng có sự điều chỉnh theo Quyết định của Ngân hàng Nhà nước, tăng lên mức 5%/năm (tăng 0,2% so với năm 2022), gây thêm áp lực tài chính cho người vay vốn mua nhà xã hội.
5. Đăng ký Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế trực tuyến tại nhà
Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, theo Quyết định 3510/QĐ-BHXH, người dân có thể thực hiện đăng ký tham gia BHYT và BHXH tự nguyện ngay trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Thủ tục này áp dụng cho các nhóm đối tượng như hộ cận nghèo, hộ nông - lâm - ngư nghiệp có mức sống trung bình và người tham gia BHYT hộ gia đình, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và công sức đi lại.
6. Điều chỉnh thuế Bảo vệ môi trường và thuế VAT
Từ đầu năm 2023, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu sẽ quay lại thực hiện theo biểu thuế cũ, dẫn đến khả năng giá xăng dầu sẽ có sự biến động tăng. Đồng thời, chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) theo Nghị quyết 43/2022/QH15 cũng kết thúc thời hạn áp dụng vào ngày 31/12/2022, đưa mức thuế suất về lại 10% đối với nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ.