Trong thực tế, không ít trường hợp người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp Bảo hiểm xã hội (BHXH) hàng tháng đột ngột qua đời khi chưa kịp nhận kỳ lương cuối cùng hoặc các khoản trợ cấp định kỳ. Để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho gia đình người quá cố, Quyết định 538/QĐ-BHXH năm 2023 đã đưa ra những sửa đổi quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục truy lĩnh các khoản tiền này.
Hồ sơ truy lĩnh lương hưu cần những giấy tờ gì?
Theo quy định mới, thành phần hồ sơ đã được tinh gọn đáng kể để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thân nhân người hưởng. Cụ thể, căn cứ vào Quyết định 523/QĐ-BHXH năm 2023, hồ sơ bao gồm:
- Giấy đề nghị nhận chế độ BHXH khi người hưởng từ trần: Sử dụng Mẫu số 3-CBH. Đây là mẫu văn bản quan trọng nhất, thể hiện sự thống nhất ủy quyền của các thân nhân cho một người đại diện đứng ra làm thủ tục.
- Giấy tờ chứng minh việc từ trần: Trích lục khai tử hoặc Giấy báo tử (bản chính hoặc bản sao có chứng thực để đối chiếu).
Lưu ý đặc biệt: Trong trường hợp gia đình đã nộp hồ sơ đề nghị giải quyết trợ cấp mai táng hoặc chế độ tử tuất trước đó, cơ quan BHXH sẽ tự đối chiếu dữ liệu và người dân không cần phải xuất trình lại Trích lục khai tử.
Việc cải cách thủ tục hành chính này phù hợp với tinh thần của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hướng tới việc số hóa và liên thông dữ liệu dân cư, giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho người dân trong những thời điểm tang gia bối rối.
Trình tự thực hiện và thời hạn giải quyết cực nhanh
Quy trình thực hiện thủ tục truy lĩnh hiện nay được triển khai theo cơ chế "một cửa", giúp rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi của người dân:
Bước 1: Lập và nộp hồ sơ
Thân nhân người hưởng (người được ủy quyền) chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ nêu trên và nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH quận/huyện hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.
Bước 2: Tiếp nhận và xử lý
Cán bộ BHXH tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ và đối chiếu với dữ liệu quản lý người hưởng trên hệ thống thông tin của ngành.
Bước 3: Nhận kết quả
Người dân nhận tiền mặt trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc qua tài khoản ngân hàng (nếu có yêu cầu).
Về thời hạn giải quyết, Quyết định 538/QĐ-BHXH nhấn mạnh nguyên tắc: Giải quyết và chi trả ngay cho người hưởng. Chậm nhất là ngày làm việc kế tiếp kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH phải hoàn tất việc chi trả.
Lời khuyên cho thân nhân người hưởng
Để quá trình truy lĩnh diễn ra suôn sẻ, các gia đình nên lưu ý việc thống nhất người đại diện sớm để ký vào Mẫu số 3-CBH. Việc ủy quyền này cần có sự đồng thuận của tất cả các thân nhân thuộc hàng thừa kế thứ nhất để tránh những tranh chấp phát sinh về sau. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về mặt kỹ thuật hoặc mẫu biểu, người dân có thể liên hệ trực tiếp tổng đài hỗ trợ của BHXH Việt Nam để được hướng dẫn cụ thể.