Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5543:2025 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8654:2018 cùng Sửa đổi 1:2019) quy định chi tiết về màu sắc của hợp kim vàng sử dụng trong ngành chế tác đồ trang sức. Văn bản này thiết lập các định nghĩa khoa học, xác định dải màu tiêu chuẩn và đưa ra hệ thống ký hiệu thống nhất nhằm chuẩn hóa việc phân loại, sản xuất và thương mại các sản phẩm trang sức bằng vàng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các sản phẩm trang sức được làm từ hợp kim vàng hoặc các chi tiết bằng hợp kim vàng gắn trên đồ trang sức. Đối tượng áp dụng bao gồm các doanh nghiệp sản xuất, gia công, kinh doanh trang sức; các phòng thử nghiệm, tổ chức giám định chất lượng vàng; và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan tại Việt Nam.

Các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn

1. Định nghĩa và không gian màu tiêu chuẩn

• Màu sắc của hợp kim vàng được xác định một cách định lượng dựa trên không gian màu CIELAB (L*, a*, b*) theo tiêu chuẩn của Ủy ban Chiếu sáng Quốc tế (CIE).
• Các tọa độ màu bao gồm: L* đại diện cho độ sáng (từ đen đến trắng), a* đại diện cho trục màu xanh lá cây - đỏ, và b* đại diện cho trục màu xanh dương - vàng.
• Việc sử dụng hệ tọa độ CIELAB giúp loại bỏ các đánh giá cảm quan chủ quan, đảm bảo tính chính xác và đồng nhất khi xác định màu sắc của hợp kim vàng trong thương mại quốc tế.

2. Phân loại dải màu và ký hiệu hợp kim vàng

Tiêu chuẩn phân chia màu sắc của hợp kim vàng thành các nhóm màu đặc trưng với ký hiệu cụ thể từ 0N đến 6N và các nhóm màu đặc biệt khác:

• Ký hiệu 0N (Vàng lục nhạt - Pale green-yellow): Hợp kim vàng có sắc xanh lục nhẹ, hàm lượng bạc thường cao hơn đồng.
• Ký hiệu 1N (Vàng lục - Green-yellow): Tông màu vàng ánh xanh rõ nét hơn.
• Ký hiệu 2N (Vàng nhạt - Light yellow): Màu vàng sáng dịu, phổ biến trong các thiết kế trang sức hiện đại.
• Ký hiệu 3N (Vàng tiêu chuẩn - Yellow): Màu vàng đặc trưng truyền thống của hợp kim vàng.
• Ký hiệu 4N (Vàng hồng nhạt - Pink): Hợp kim có sự cân bằng giữa đồng và bạc, tạo ra sắc hồng nhẹ nhàng.
• Ký hiệu 5N (Vàng đỏ - Red): Hàm lượng đồng vượt trội so với bạc, tạo ra sắc đỏ ấm áp.
• Ký hiệu 6N (Vàng đỏ đậm - Dark red): Tông màu đỏ đậm nhất trong dải màu tiêu chuẩn.
• Hợp kim vàng trắng (White gold): Được định nghĩa riêng biệt với các yêu cầu về độ trắng và lớp mạ (nếu có), thường sử dụng các kim loại như niken hoặc palladi để làm mất màu vàng tự nhiên của vàng.

3. Phương pháp đo và chuẩn bị mẫu thử

• Phép đo màu phải được thực hiện bằng thiết bị quang phổ (spectrophotometer) có cấu hình hình học phù hợp để đo phản xạ bề mặt.
• Bề mặt mẫu thử phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, đảm bảo độ phẳng, sạch, không bị oxy hóa, không có vết xước và được đánh bóng đạt tiêu chuẩn gương để tránh sai số do tán xạ ánh sáng.
• Tiêu chuẩn cũng quy định chi tiết về nguồn sáng tiêu chuẩn (thường là D65) và góc quan sát (2 độ hoặc 10 độ) khi tiến hành đo đạc thực tế.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5543:2025 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, thay thế cho các tiêu chuẩn cũ không còn phù hợp và đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật pháp lý quan trọng cho việc kiểm định chất lượng màu sắc vàng trang sức lưu thông trên thị trường Việt Nam.