Thông tư 21/2026/TT-BNNMT do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Giám định tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, bao gồm các quy định về lĩnh vực chuyên môn, tiêu chuẩn giám định viên, quy trình tiếp nhận, thực hiện giám định và phân công trách nhiệm quản lý nhà nước.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định chi tiết về hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực này trên phạm vi cả nước.

Lĩnh vực chuyên môn, chuyên ngành giám định tư pháp

Hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường được phân chia cụ thể thành 21 lĩnh vực chuyên môn, chuyên ngành bao gồm:

• Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.
• Chăn nuôi và Thú y.
• Lâm nghiệp và Kiểm lâm.
• Diêm nghiệp.
• Thủy sản.
• Thủy lợi.
• Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai.
• An toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản và muối.
• Quản lý chất lượng đối với giống cây trồng, giống vật nuôi, dụng cụ, thiết bị, vật tư, sản phẩm, dịch vụ nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản.
• Bảo quản, chế biến, vận chuyển nông, lâm, thủy sản.
• Đất đai.
• Tài nguyên nước.
• Địa chất và Khoáng sản.
• Môi trường.
• Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học.
• Khí tượng thủy văn.
• Biến đổi khí hậu.
• Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý.
• Quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo.
• Viễn thám.
• Quản lý đầu tư, đầu tư xây dựng công trình chuyên ngành thuộc thẩm quyền quản lý.

Tiêu chuẩn giám định viên tư pháp

Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam có đủ các tiêu chuẩn theo quy định của Luật Giám định tư pháp được xem xét bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường khi đáp ứng các điều kiện cụ thể sau:

• Có trình độ đại học trở lên về ngành đào tạo phù hợp với lĩnh vực chuyên môn đề nghị bổ nhiệm.
• Có thời gian hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 05 năm trở lên tính từ ngày được tuyển dụng hoặc tiếp nhận làm việc, phù hợp với các lĩnh vực chuyên môn quy định tại Thông tư này.
• Có chứng chỉ hoặc giấy chứng nhận bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Chương trình, nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ giám định tư pháp

Chương trình bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp bao gồm hai nội dung chính:

• Kiến thức pháp luật theo chương trình khung do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định.
• Nghiệp vụ giám định tư pháp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành chương trình và nội dung chi tiết.

Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc

Tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp, đồng thời phải có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn phù hợp với các lĩnh vực chuyên môn, chuyên ngành được quy định tại Thông tư này.

Quy trình tiếp nhận trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp

Việc tiếp nhận hoặc từ chối tiếp nhận trưng cầu giám định tư pháp được thực hiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp và được phân cấp cụ thể:

• Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản trưng cầu, Vụ trưởng Vụ Pháp chế thừa lệnh Bộ trưởng ký văn bản tiếp nhận và cử cơ quan, đơn vị chuyên môn thực hiện, hoặc ký văn bản từ chối tiếp nhận và nêu rõ lý do. Cơ quan được cử thực hiện sẽ trực tiếp tiếp nhận, ký biên bản bàn giao hồ sơ, đối tượng giám định với người trưng cầu. Trường hợp từ chối tiếp nhận theo quy định pháp luật, Thủ trưởng đơn vị được cử thực hiện phải báo cáo Bộ trưởng trước khi thừa lệnh Bộ trưởng ký văn bản từ chối.
• Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản trưng cầu, Giám đốc Sở ký văn bản tiếp nhận và cử đơn vị chuyên môn thực hiện, hoặc ký văn bản từ chối tiếp nhận và nêu rõ lý do. Đơn vị được cử thực hiện trực tiếp tiếp nhận và ký biên bản bàn giao hồ sơ, đối tượng giám định.

Quy trình chuẩn bị và thực hiện giám định tư pháp

Hoạt động chuẩn bị và thực hiện giám định phải tuân thủ các bước chặt chẽ sau:

• Chuẩn bị giám định: Tổ chức, cá nhân thực hiện giám định nghiên cứu quyết định trưng cầu, yêu cầu giám định và hồ sơ kèm theo để yêu cầu cung cấp bổ sung thông tin, tài liệu nếu cần thiết. Trường hợp cần thiết, lập đề cương giám định gửi cơ quan trưng cầu để thống nhất thực hiện.
• Thực hiện giám định: Tiến hành xem xét, đánh giá, thu thập thông tin liên quan; nghiên cứu, đối chiếu hồ sơ, đối tượng giám định với các quy chuẩn chuyên môn áp dụng để đưa ra nhận xét, đánh giá. Người thực hiện giám định có quyền sử dụng kết quả thực nghiệm, xét nghiệm bổ sung hoặc kết luận chuyên môn của tổ chức, cá nhân khác có đủ năng lực theo quy định.
• Ghi nhận quá trình: Phải lập văn bản ghi nhận toàn bộ quá trình thực hiện giám định. Nếu phát sinh nội dung mới hoặc vấn đề khác, phải thông báo ngay bằng văn bản cho người trưng cầu để thống nhất phương án giải quyết.

Kết luận và thời hạn giám định tư pháp

• Kết luận giám định: Thực hiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp. Tổ chức, cá nhân chỉ kết luận đối với nội dung trưng cầu thuộc phạm vi chuyên môn được giao và theo quy chuẩn chuyên môn áp dụng. Kết luận phải được gửi ngay cho người trưng cầu sau khi ban hành và lưu vào hồ sơ. Việc giao nhận trực tiếp phải lập thành biên bản.
• Thời hạn giám định: Thực hiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp. Trường hợp yêu cầu thời hạn ngắn hơn, người trưng cầu phải trao đổi và thống nhất trước với người hoặc tổ chức giám định dự kiến được trưng cầu.

Thành phần và chế độ lưu trữ hồ sơ giám định tư pháp

• Thành phần hồ sơ thực hiện theo quy định của Luật Giám định tư pháp.
• Người thực hiện giám định có trách nhiệm bàn giao hồ sơ cho cơ quan, đơn vị quản lý trực tiếp để bảo quản, lưu trữ theo quy định của pháp luật về lưu trữ.
• Tổ chức giám định chịu trách nhiệm bảo quản, lưu trữ hồ sơ do mình hoặc người giám định thuộc tổ chức mình thực hiện.
• Hội đồng giám định bàn giao hồ sơ cho cơ quan, đơn vị của Chủ tịch Hội đồng để bảo quản, lưu trữ.

Trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị

• Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường): Là đầu mối tham mưu công tác giám định tư pháp của Bộ; lựa chọn và ký văn bản cử đơn vị thực hiện giám định; tổng hợp đề xuất công nhận tổ chức, cá nhân giám định theo vụ việc; xây dựng chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ; đề xuất thành lập Hội đồng giám định.
• Vụ Tổ chức cán bộ: Chủ trì phối hợp đề xuất bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, cấp, thu hồi thẻ giám định viên tư pháp đối với cá nhân thuộc Bộ.
• Vụ Kế hoạch - Tài chính: Tổng hợp, đề xuất bố trí kinh phí giám định tư pháp cho các đơn vị thuộc Bộ.
• Văn phòng Bộ: Đăng tải danh sách tổ chức, cá nhân giám định trên Cổng thông tin điện tử của Bộ; phối hợp thực hiện cấp, thu hồi thẻ giám định viên.
• Các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ: Ban hành quy trình giám định chuyên ngành; xây dựng nguồn nhân lực, bảo đảm trang thiết bị; thực hiện chế độ báo cáo và lưu trữ hồ sơ.
• Sở Nông nghiệp và Môi trường: Giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước về giám định tư pháp tại địa phương.

Hiệu lực thi hành và Quy định chuyển tiếp

Thông tư 21/2026/TT-BNNMT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 5 năm 2026 và thay thế hoàn toàn Thông tư số 29/2025/TT-BNNMT ngày 24 tháng 6 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Quy định chuyển tiếp được áp dụng như sau:

• Các quyết định trưng cầu giám định tư pháp đã được tiếp nhận trước ngày 01 tháng 5 năm 2026 mà chưa ban hành kết luận giám định thì tiếp tục thực hiện theo quy định của Thông tư số 29/2025/TT-BNNMT.
• Các quyết định bổ nhiệm giám định viên tư pháp, công nhận người hoặc tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc được ban hành trước ngày Thông tư này có hiệu lực vẫn tiếp tục có giá trị pháp lý.