Quyết định 23/2026/QĐ-TTg: Cú hích mới cho hệ sinh thái công nghệ cao

Ngày 15/5/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã thay mặt Thủ tướng ký ban hành Quyết định 23/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển. Văn bản này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế cho Quyết định 38/2020/QĐ-TTg vốn đã hoàn thành sứ mệnh trong giai đoạn trước.

Việc ban hành danh mục mới này dựa trên căn cứ quan trọng từ Luật Công nghệ cao 2025, Luật Tổ chức Chính phủ 2025 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025. Đây được xem là kim chỉ nam để các bộ, ngành và địa phương tập trung nguồn lực, xây dựng các chính sách ưu đãi đặc thù nhằm thu hút đầu tư vào những lĩnh vực công nghệ mang tính đột phá.

Trí tuệ nhân tạo (AI) – "Hạt nhân" trong chiến lược phát triển quốc gia

Không nằm ngoài dự đoán của các chuyên gia, Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục giữ vị trí số 1 trong danh mục 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển. Trong bối cảnh năm 2026, khi AI đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống từ y tế, giáo dục đến sản xuất thông minh, việc Chính phủ tiếp tục đặt AI ở vị trí ưu tiên cao nhất cho thấy tầm nhìn chiến lược trong việc xây dựng nền kinh tế số bền vững.

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 23/2026/QĐ-TTg, danh mục này không chỉ là danh sách liệt kê mà còn là căn cứ để áp dụng các mức ưu đãi thuế, tiền thuê đất và hỗ trợ đào tạo nhân lực cao nhất. AI không chỉ dừng lại ở các thuật toán phần mềm mà còn mở rộng sang các hệ thống tương tác người - máy thông minh, robot hình người tích hợp AI và các giải pháp quan trắc thiên tai theo thời gian thực.

Những điểm mới đáng chú ý trong Danh mục công nghệ cao 2026

So với giai đoạn trước, Danh mục ban hành kèm theo Quyết định 23/2026/QĐ-TTg đã bổ sung nhiều lĩnh vực mới phù hợp với xu thế toàn cầu:

• Công nghệ bán dẫn: Tập trung vào thiết kế, chế tạo, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn, vật liệu bán dẫn thế hệ mới.
• Hạ tầng số thế hệ sau: Không chỉ dừng lại ở 5G, danh mục đã mở rộng sang 5G-A, 6G và các mạng phi mặt đất (Non-Terrestrial Networks - NTN).
• Năng lượng xanh: Công nghệ đo lường phát thải, thu thập và sử dụng carbon (CCUS) lần đầu tiên được đưa vào danh mục ưu tiên nhằm hiện thực hóa cam kết Net Zero.
• Công nghệ vũ trụ: Chùm vệ tinh nhỏ tầm thấp và công nghệ đẩy cho vệ tinh được chú trọng để phát triển kinh tế không gian.

Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp công nghệ Việt

Việc AI và các công nghệ mới được ưu tiên sẽ mở ra cánh cửa lớn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, để thụ hưởng được các chính sách ưu đãi từ Luật Công nghệ cao 2025, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chí khắt khe về tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân sự.

"Danh mục công nghệ cao 2026 là lời khẳng định mạnh mẽ của Chính phủ về việc lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng chính. Đây là thời điểm vàng để các doanh nghiệp Việt Nam bứt phá, làm chủ các công nghệ lõi thay vì chỉ gia công phần mềm như trước đây."

Danh mục 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển

Dưới đây là một số nhóm công nghệ tiêu biểu trong tổng số 70 công nghệ được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định 23/2026/QĐ-TTg:

1. Công nghệ trí tuệ nhân tạo.
2. Công nghệ dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu.
3. Công nghệ chuỗi khối (Blockchain).
4. Công nghệ lượng tử.
5. Công nghệ thiết kế, chế tạo chip bán dẫn.
6. Công nghệ năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng tiên tiến.
7. Công nghệ sinh học tổng hợp và chỉnh sửa gen.

Với lộ trình rõ ràng và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ hệ thống pháp luật, Việt Nam đang tự tin bước vào kỷ nguyên công nghệ mới, nơi trí tuệ nhân tạo sẽ là chìa khóa mở ra sự thịnh vược cho quốc gia.