Trong những năm gần đây, hình ảnh những làn khói trắng dày đặc từ thuốc lá điện tử (Vape, Pod) đã trở nên quá quen thuộc tại các quán cà phê, công viên hay thậm chí là cổng trường học. Tuy nhiên, đằng sau sự "thời thượng" đó là những khoảng trống pháp lý và những rủi ro về xử phạt hành chính mà không phải người dùng nào cũng nắm rõ.
Thuốc lá điện tử là gì và có mấy loại phổ biến?
Thuốc lá điện tử là thiết bị sử dụng pin để làm nóng dung dịch (tinh dầu), tạo ra luồng hơi để người dùng hít vào. Khác với thuốc lá truyền thống, nó không tạo ra khói từ việc đốt cháy lá thuốc nhưng vẫn chứa Nicotine và nhiều hóa chất độc hại khác.
Hiện nay trên thị trường, thuốc lá điện tử được chia thành 3 dòng chính:
- Vape: Dòng máy có công suất lớn, tạo ra lượng khói khổng lồ và thường được những người chơi khói chuyên nghiệp ưa chuộng.
- Pod System: Thiết bị nhỏ gọn hơn, nồng độ Nicotine thường cao hơn Vape, phù hợp với những người muốn thay thế thuốc lá truyền thống.
- IQOS: Công nghệ nung nóng thuốc lá (Heat-not-burn), sử dụng điếu thuốc thật nhưng không đốt cháy, được quảng cáo là giảm thiểu chất độc hại.
Việt Nam có cấm thuốc lá điện tử không?
Tính đến thời điểm hiện tại, pháp luật Việt Nam chưa có quy định cấm tuyệt đối việc sử dụng thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc bạn có thể hút ở bất cứ đâu.
Theo quy định tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP, hành vi hút thuốc lá (bao gồm cả thuốc lá điện tử) tại địa điểm có quy định cấm sẽ bị xử lý nghiêm khắc.
Cụ thể, tại Điều 25 Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm. Trường hợp hút thuốc trên tàu bay sẽ bị xử phạt theo quy định riêng của ngành hàng không.
Quy định khắt khe về kinh doanh thuốc lá điện tử
Dù việc sử dụng cá nhân chưa bị cấm, nhưng hoạt động kinh doanh, buôn bán thuốc lá điện tử lại chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật về kinh doanh mặt hàng hạn chế. Các cá nhân, tổ chức muốn kinh doanh phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về giấy phép.
Dẫn chiếu theo Nghị định 67/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 106/2017/NĐ-CP), việc bán lẻ thuốc lá phải đảm bảo các điều kiện tại Điều 26 Nghị định 67/2013/NĐ-CP như:
- Phải là thương nhân được thành lập theo quy định của pháp luật.
- Có địa điểm kinh doanh cố định, không vi phạm các khu vực cấm bán thuốc lá.
- Có văn bản giới thiệu của thương nhân phân phối hoặc bán buôn.
Việc kinh doanh thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có giấy phép kinh doanh có thể bị khép vào tội buôn lậu hoặc kinh doanh hàng cấm tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Mặc dù thuốc lá điện tử được quảng cáo là ít hại hơn thuốc lá truyền thống, nhưng các nghiên cứu y khoa đã chỉ ra những tác động tiêu cực đến não bộ, hệ hô hấp và tim mạch, đặc biệt là đối với trẻ em và phụ nữ mang thai. Về mặt pháp lý, người dùng cần tự giác chấp hành quy định không hút thuốc tại nơi công cộng, trường học, bệnh viện để tránh bị xử phạt hành chính và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.