Trong đời sống chính trị - xã hội tại Việt Nam, Đảng viên không chỉ là công dân mà còn là những người tiên phong, gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật và các quy định của Đảng. Khi cuộc sống hôn nhân không còn hạnh phúc, vấn đề Đảng viên ly hôn thường gây ra nhiều băn khoăn: Liệu có phải báo cáo chi bộ? Có bị kỷ luật hay ảnh hưởng đến con đường sự nghiệp không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định mới nhất hiện nay.
1. Đảng viên ly hôn có bắt buộc phải báo cáo chi bộ không?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ly hôn là quyền tự do của vợ chồng khi mục đích hôn nhân không đạt được. Về phía các quy định của Đảng, hiện nay không có văn bản nào cấm Đảng viên ly hôn hoặc bắt buộc Đảng viên phải xin phép, báo cáo chi bộ trước khi thực hiện thủ tục này tại Tòa án.
Cụ thể, tại Quy định 37-QĐ/TW năm 2021 về những điều Đảng viên không được làm, Ban Chấp hành Trung ương chỉ nghiêm cấm các hành vi vi phạm đạo đức lối sống, bạo lực gia đình hoặc vi phạm chính sách dân số, chứ không cấm việc chấm dứt quan hệ hôn nhân hợp pháp.
Tuy nhiên, dù không bắt buộc báo cáo để "xin phép", nhưng sau khi có quyết định hoặc bản án ly hôn có hiệu lực của Tòa án, Đảng viên nên chủ động báo cáo với chi bộ. Việc này nhằm phục vụ công tác quản lý Đảng viên và cập nhật kịp thời hồ sơ, lý lịch Đảng viên hằng năm, tránh những rắc rối về mặt thủ tục hành chính sau này.
2. Các trường hợp Đảng viên bị kỷ luật liên quan đến ly hôn
Mặc dù việc ly hôn tự thân nó không phải là hành vi vi phạm, nhưng nếu trong quá trình ly hôn hoặc sau khi ly hôn, Đảng viên có những hành vi sai trái thì sẽ bị xử lý nghiêm theo Quy định 69-QĐ/TW năm 2022.
Căn cứ Điều 51 Quy định 69-QĐ/TW, các mức độ kỷ luật được quy định như sau:
"1. Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách: ... c) Can thiệp trái pháp luật vào việc ly hôn của con; cản trở người không trực tiếp nuôi con thăm nom con sau khi ly hôn (trừ trường hợp cha, mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của tòa án)."
- Hình thức Khiển trách: Áp dụng khi Đảng viên cản trở quyền thăm nom con hoặc can thiệp trái luật vào việc ly hôn của con cái.
- Hình thức Cảnh cáo hoặc Cách chức: Nếu tái phạm các hành vi nêu trên hoặc vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả nghiêm trọng.
- Hình thức Khai trừ: Đây là mức cao nhất, áp dụng khi Đảng viên vi phạm quy định về hôn nhân gây hậu quả rất nghiêm trọng, hoặc đặc biệt là hành vi từ chối, không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn theo quy định của pháp luật.
3. Hướng dẫn khai lý lịch Đảng viên sau khi ly hôn
Lý lịch Đảng viên là tài liệu quan trọng phản ánh lịch sử chính trị và hoàn cảnh gia đình của mỗi đồng chí. Khi có sự thay đổi về tình trạng hôn nhân, Đảng viên cần lưu ý cách khai bổ sung hồ sơ như sau:
Đối với thông tin vợ/chồng cũ
Tại thời điểm khai bổ sung hoặc khai mới lý lịch sau khi đã có bản án ly hôn, vì quan hệ hôn nhân đã chấm dứt, Đảng viên không bắt buộc phải khai thông tin của vợ hoặc chồng cũ vào mục "Vợ hoặc chồng". Tuy nhiên, trong hồ sơ gốc lưu trữ, các thông tin trước đó vẫn được giữ nguyên để đối chiếu lịch sử chính trị.
Đối với thông tin con chung
Dù ly hôn, quan hệ huyết thống giữa cha mẹ và con cái là không thay đổi. Do đó, Đảng viên bắt buộc phải khai đầy đủ thông tin về các con (họ tên, năm sinh, nghề nghiệp, nơi cư trú...) trong lý lịch Đảng, bất kể con đang ở với ai. Việc trung thực trong khai báo thông tin gia đình là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi Đảng viên để đảm bảo tính minh bạch và trung thực với tổ chức.
Tóm lại, Đảng viên ly hôn không bị cấm và không mặc nhiên bị kỷ luật. Tuy nhiên, việc giữ gìn đạo đức lối sống và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ sau ly hôn (đặc biệt là nghĩa vụ với con cái) là yếu tố then chốt để bảo vệ uy tín và danh dự của người Đảng viên trong hàng ngũ của Đảng.