Ngày 01/7/2024 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lộ trình cải cách chính sách tiền lương tại Việt Nam. Thay vì thực hiện ngay 05 bảng lương mới theo vị trí việc làm như dự kiến ban đầu, Chính phủ đã quyết định tăng mức lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng/tháng. Sự thay đổi này kéo theo hàng loạt điều chỉnh về các khoản phụ cấp - vốn chiếm một phần không nhỏ trong thu nhập của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Bối cảnh cải cách tiền lương và mức lương cơ sở mới
Theo tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, mục tiêu cốt lõi là xây dựng hệ thống lương mới công bằng, hiệu quả. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, Nghị định 73/2024/NĐ-CP đã chính thức xác lập mức lương cơ sở mới là 2.340.000 đồng/tháng từ ngày 01/7/2024.
Cách tính phụ cấp thay đổi thế nào?
Với việc duy trì mức lương cơ sở nhưng ở con số cao hơn (tăng 30% so với mức 1,8 triệu đồng trước đó), cách tính phụ cấp hiện nay chủ yếu vẫn dựa trên công thức truyền thống nhưng giá trị thực nhận đã tăng lên đáng kể:
- Phụ cấp tính theo lương cơ sở: Mức hưởng = Hệ số phụ cấp x 2.340.000 đồng.
- Phụ cấp tính theo % lương hiện hưởng: Mức hưởng = (Mức lương + Phụ cấp chức vụ + Phụ cấp thâm niên vượt khung) x Tỷ lệ % được hưởng.
Các loại phụ cấp bị bãi bỏ và gộp lại theo lộ trình
Dù hiện tại vẫn áp dụng lương cơ sở, nhưng theo định hướng tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, một số khoản phụ cấp sẽ được sắp xếp lại để tránh chồng chéo:
1. Bãi bỏ phụ cấp thâm niên nghề (trừ một số ngành đặc thù)
Phụ cấp thâm niên nghề sẽ bị bãi bỏ đối với hầu hết các đối tượng cán bộ, công chức, viên chức. Chỉ riêng lực lượng Quân đội, Công an và Cơ yếu được tiếp tục duy trì khoản này để đảm bảo tính đặc thù của lực lượng vũ trang.
2. Gộp các loại phụ cấp có tính chất tương đồng
Để tinh gọn hệ thống, các khoản phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp trách nhiệm theo nghề và phụ cấp độc hại, nguy hiểm sẽ được gộp chung thành Phụ cấp theo nghề. Tương tự, các khoản phụ cấp đặc biệt, phụ cấp thu hút và trợ cấp công tác lâu năm ở vùng khó khăn sẽ được gộp thành Phụ cấp công tác ở vùng đặc biệt khó khăn theo quy định tại Nghị định 76/2019/NĐ-CP.
Những khoản phụ cấp được giữ nguyên
Bên cạnh những thay đổi, pháp luật vẫn duy trì các khoản phụ cấp cần thiết để khuyến khích cán bộ nỗ lực trong công việc, bao gồm:
- Phụ cấp kiêm nhiệm.
- Phụ cấp khu vực.
- Phụ cấp thâm niên vượt khung.
- Phụ cấp trách nhiệm công việc và phụ cấp lưu động.
Đặc biệt, tổng quỹ phụ cấp trong toàn bộ hệ thống lương mới phải đảm bảo chiếm tỷ lệ khoảng 30% tổng quỹ lương, giúp thu nhập của công chức không bị giảm sút sau cải cách.
"Mức lương cơ sở dùng làm căn cứ tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định này." - Trích khoản 1 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP.
Lời khuyên pháp lý
Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi về phụ cấp không chỉ giúp cán bộ, công chức bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp các cơ quan, đơn vị thực hiện đúng quy định về chi trả ngân sách. Nếu bạn thuộc đối tượng hưởng phụ cấp tại các vùng đặc biệt khó khăn, hãy lưu ý đối chiếu các tiêu chuẩn tại Nghị định 76/2019/NĐ-CP để không bỏ lỡ các chế độ ưu đãi.