Việc sắp xếp các đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp huyện, cấp xã là một chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Tuy nhiên, vấn đề khiến nhiều cán bộ, công chức quan tâm nhất chính là phương án bố trí nhân sự và giải quyết chế độ chính sách sau khi sáp nhập. Để thống nhất thực hiện, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn 26-HD/BTCTW năm 2023 với những quy định cụ thể về lộ trình và nguyên tắc bố trí cán bộ.
Tạm dừng tuyển dụng và bổ nhiệm: Bước đệm để ổn định tổ chức
Theo quy định, kể từ ngày UBND cấp tỉnh trình Chính phủ đề án sắp xếp ĐVHC cho đến khi Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực, các địa phương phải tạm dừng việc bầu, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo và tuyển dụng, tiếp nhận cán bộ, công chức, viên chức mới. Quy định này nhằm tránh làm phình đại biên chế và tạo điều kiện thuận lợi cho việc sắp xếp nhân sự dôi dư sau sáp nhập.
Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra cơ chế linh hoạt: Trong trường hợp khuyết người đứng đầu mà không thể bố trí người phụ trách theo quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025, cấp có thẩm quyền vẫn được phép bầu hoặc bổ nhiệm chức danh đó để đảm bảo tính liên tục trong điều hành.
Nguyên tắc bố trí cán bộ tại đơn vị hành chính cấp huyện mới
Tại các huyện mới thành lập trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng, bộ máy sẽ được xây dựng dựa trên việc hợp nhất các cơ quan tương ứng. Việc bố trí cấp trưởng, cấp phó phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư.
Một điểm đáng chú ý mang tính nhân văn trong Hướng dẫn 26-HD/BTCTW là chính sách ưu tiên cho cán bộ thôi giữ chức vụ lãnh đạo. Cụ thể:
"Cán bộ, công chức thôi giữ chức vụ lãnh đạo hoặc giữ chức vụ có phụ cấp thấp hơn, nếu đủ phẩm chất, năng lực và còn thời gian công tác tối thiểu 30 tháng đến khi nghỉ hưu, sẽ được ưu tiên giới thiệu bầu, bổ nhiệm vào các chức vụ tương đương đã giữ trước khi sắp xếp."
Lộ trình giảm số lượng cán bộ dôi dư và tinh giản biên chế
Các địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để giảm số lượng lãnh đạo, quản lý và cán bộ dôi dư. Quá trình này phải gắn liền với việc thực hiện tinh giản biên chế theo Nghị định 29/2023/NĐ-CP. Trước mắt, tổng số biên chế tại đơn vị mới không được vượt quá tổng số hiện có của các đơn vị trước khi sáp nhập.
Đảm bảo quyền lợi cho cán bộ, công chức cấp xã
Đối với cấp xã, việc sắp xếp nhân sự cần đảm bảo tính đồng bộ, liên thông giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị. Những cán bộ có năng lực sẽ được ưu tiên bố trí vào các chức danh tương đương hoặc tuyển dụng làm công chức nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định của Nghị định 170/2025/NĐ-CP.
Việc thực hiện đúng lộ trình và đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ cán bộ không chỉ giúp bộ máy mới sớm đi vào vận hành ổn định mà còn tạo động lực để cán bộ, công chức yên tâm công tác, cống hiến cho sự phát triển của địa phương.