Trong kỷ nguyên số hóa, việc sở hữu một "danh tính điện tử" không còn là khái niệm xa lạ. Với sự ra đời của Luật Căn cước 2023, khái niệm Căn cước điện tử đã chính thức được luật hóa, mở ra một phương thức giao dịch hoàn toàn mới, tiện lợi và bảo mật hơn bao giờ hết.
Căn cước điện tử là gì?
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa thẻ Căn cước gắn chip và Căn cước điện tử. Thực tế, theo quy định tại khoản 17 Điều 3 Luật Căn cước 2023:
Căn cước điện tử là Căn cước của công dân Việt Nam được thể hiện thông qua tài khoản định danh điện tử do hệ thống định danh và xác thực điện tử tạo lập.
Nói một cách đơn giản, nếu thẻ Căn cước là vật hữu hình bạn giữ trong ví, thì Căn cước điện tử là phiên bản số nằm gọn trong ứng dụng VNeID trên điện thoại thông minh của bạn. Mỗi công dân Việt Nam chỉ được cấp duy nhất 01 Căn cước điện tử theo quy định tại Điều 31 Luật Căn cước 2023.
Những thông tin "khủng" được tích hợp bên trong
Không chỉ dừng lại ở họ tên hay số định danh, Căn cước điện tử là một kho dữ liệu khổng lồ. Theo khoản 2 Điều 31 Luật Căn cước 2023, tài khoản này tích hợp hàng loạt thông tin quan trọng như: Quê quán, dân tộc, tôn giáo, nhóm máu, nơi thường trú, tạm trú và đặc biệt là các loại giấy tờ chuyên ngành như Giấy phép lái xe, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội...
Giá trị pháp lý: Có thay thế được thẻ cứng?
Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Điều 33 Luật Căn cước 2023 đã khẳng định rõ giá trị pháp lý của loại hình này. Căn cước điện tử có giá trị chứng minh về căn cước và các thông tin đã được tích hợp để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công và các giao dịch khác.
Đặc biệt, một quy định rất tiến bộ là: Trong quá trình giải quyết thủ tục, nếu có sự khác biệt giữa thông tin in trên thẻ cứng và thông tin trong Căn cước điện tử, cơ quan chức năng phải ưu tiên sử dụng thông tin trong Căn cước điện tử.
Khi nào Căn cước điện tử bị khóa?
Dù tiện lợi nhưng công dân cũng cần lưu ý các trường hợp bị khóa tài khoản để tránh gián đoạn sử dụng. Cụ thể, theo Điều 34 Luật Căn cước 2023, Căn cước điện tử bị khóa khi:
- Người dân tự yêu cầu khóa tài khoản.
- Vi phạm thỏa thuận sử dụng ứng dụng VNeID.
- Thẻ Căn cước bị thu hồi hoặc bị giữ.
- Người được cấp qua đời.
- Có yêu cầu từ cơ quan tố tụng hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Việc mở khóa sẽ được thực hiện ngay khi các nguyên nhân nêu trên được khắc phục hoặc theo yêu cầu của chủ tài khoản.
Lời khuyên pháp lý: Để bảo vệ quyền lợi của mình, người dân nên sớm thực hiện định danh điện tử mức độ 2 để tích hợp đầy đủ các giấy tờ cần thiết, giúp việc thực hiện các thủ tục hành chính trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn.