Vấn đề học phí luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bậc phụ huynh và học sinh mỗi dịp đầu năm học mới. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị định 97/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 81/2021/NĐ-CP, cơ chế thu và quản lý học phí đã có những điều chỉnh đáng kể nhằm phù hợp với tình hình thực tế.
Học phí mầm non và phổ thông: Giữ ổn định để hỗ trợ người dân
Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị định 97/2023/NĐ-CP là việc giữ ổn định mức học phí đối với giáo dục mầm non và phổ thông công lập. Cụ thể, theo quy định tại khoản 3 Điều 9 Nghị định 81/2021/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 97):
"Đối với cơ sở giáo dục chưa tự bảo đảm chi thường xuyên: Giữ ổn định mức thu học phí từ năm học 2023 - 2024 bằng mức thu học phí của năm học 2021 - 2022 do Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành tại địa phương."
Quyết định này được xem là một giải pháp nhân văn, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn sau đại dịch. Đối với các cơ sở giáo dục tự bảo đảm chi thường xuyên, mức thu sẽ được xây dựng dựa trên định mức kinh tế - kỹ thuật và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Học phí Đại học: Lộ trình tăng dần theo từng khối ngành
Khác với bậc phổ thông, học phí đại học bắt đầu áp dụng lộ trình tăng từ năm học 2023 - 2024. Theo Điều 11 Nghị định 81/2021/NĐ-CP, mức trần học phí đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên được phân chia theo 7 khối ngành chính.
Trong đó, khối ngành Y dược (VI.2) có mức học phí cao nhất, dự kiến đạt 2,45 triệu đồng/tháng trong năm học 2023-2024 và tăng dần lên 3,5 triệu đồng/tháng vào năm học 2026-2027. Các khối ngành như Nghệ thuật, Nhân văn, Khoa học xã hội có mức thu thấp hơn, dao động từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng/tháng.
Đối với các trường đại học tự chủ tài chính, mức học phí có thể cao gấp 2 đến 2,5 lần mức trần nêu trên. Điều này đòi hỏi các trường phải công khai, minh bạch về chất lượng đào tạo tương xứng với mức thu phí.
Giáo dục nghề nghiệp và các hình thức đào tạo khác
Tương tự như đại học, giáo dục nghề nghiệp cũng có lộ trình điều chỉnh học phí theo Điều 10 Nghị định 81/2021/NĐ-CP. Mức thu được tính toán dựa trên nhóm ngành nghề đào tạo và mức độ tự chủ của cơ sở giáo dục.
Đối với các hình thức học từ xa hoặc vừa làm vừa học, mức thu không được vượt quá 150% mức thu hệ chính quy tương ứng. Riêng với học trực tuyến (online), các trường được phép xác định mức thu dựa trên chi phí thực tế nhưng không vượt quá mức trần quy định cho hệ đào tạo tương ứng.
Việc nắm rõ các quy định về học phí không chỉ giúp người học chủ động về tài chính mà còn đảm bảo quyền lợi chính đáng trong quá trình học tập tại các cơ sở giáo dục quốc dân.