Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn tại nhà ở riêng lẻ và nhà ở kết hợp kinh doanh diễn biến phức tạp, Dự thảo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC & CNCH) đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc siết chặt các điều kiện an toàn đối với nhà ở dân cư, đặt ra câu hỏi: Liệu từ năm 2025, mọi ngôi nhà có bắt buộc phải trang bị lối thoát hiểm riêng?
Diện mạo mới của quy định an toàn PCCC đối với nhà ở từ năm 2025
Theo nội dung tại Điều 16 Dự thảo Luật PCCC & CNCH, điều kiện bảo đảm an toàn phòng cháy đối với nhà ở đã được nâng cấp đáng kể so với quy định cũ. Cụ thể, bên cạnh việc kế thừa các quy định về an toàn hệ thống điện, bếp đun nấu và nơi thờ cúng từ Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001, dự thảo đã bổ sung thêm các yêu cầu mang tính thực tiễn cao.
Điểm mới quan trọng nhất chính là yêu cầu nhà ở phải "có giải pháp thoát nạn" và chuẩn bị các phương tiện PCCC, cứu nạn phù hợp với điều kiện thực tế. Điều này đồng nghĩa với việc chủ hộ không chỉ dừng lại ở việc cẩn thận khi đun nấu mà phải chủ động thiết kế các phương án thoát thân khi có sự cố xảy ra.
Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 136/2020/NĐ-CP, các điều kiện an toàn về PCCC đối với nhà ở bao gồm việc phải có hệ thống điện, thiết bị sử dụng điện, hệ thống chống sét, nơi thờ cúng đảm bảo an toàn và các chất dễ cháy phải được sắp xếp ngăn chặn cháy lan.
Nhà ở kết hợp kinh doanh: Ranh giới sinh tử giữa khu vực ở và sản xuất
Đối với loại hình nhà ở kết hợp kinh doanh - vốn là mô hình phổ biến tại các đô thị Việt Nam, dự thảo Luật đưa ra yêu cầu khắt khe hơn. Chủ hộ bắt buộc phải có giải pháp ngăn cháy giữa khu vực để ở và khu vực kinh doanh. Đây là quy định nhằm ngăn chặn tình trạng khói độc từ hàng hóa kinh doanh tràn vào không gian sinh hoạt của gia đình khi hỏa hoạn bùng phát.
Việc thực hiện các tiêu chuẩn về PCCC không còn là khuyến khích mà trở thành yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính mạng cho cư dân. Các chuyên gia pháp lý nhận định, việc luật hóa các giải pháp thoát nạn sẽ tạo cơ sở để cơ quan chức năng hướng dẫn người dân lắp đặt thang dây, mở cửa thoát hiểm thứ hai hoặc trang bị mặt nạ phòng độc.
Siết chặt an toàn điện: Không chỉ là ý thức mà là trách nhiệm pháp lý
Một điểm mới khác tại Điều 19 của dự thảo là quy định về an toàn điện trong hộ gia đình. Thay vì chỉ quy định chung chung, dự thảo yêu cầu cá nhân, hộ gia đình phải lắp đặt thiết bị điện đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và thường xuyên kiểm tra để ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ việc "phó mặc cho số phận" sang việc chủ động quản lý rủi ro ngay từ nguồn gây cháy phổ biến nhất là chập điện.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng mở rộng danh mục các hành vi bị cấm, bao gồm việc báo tai nạn giả hoặc không tham gia chữa cháy khi có khả năng thực hiện. Những thay đổi này cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc xây dựng một cộng đồng an toàn, nơi mỗi người dân đều là một chiến sĩ trên mặt trận phòng chống giặc lửa.
Tóm lại, dù dự thảo vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhưng thông điệp đưa ra rất rõ ràng: An toàn PCCC bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn. Việc chuẩn bị lối thoát hiểm và các phương tiện cứu nạn không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là bảo vệ tài sản và tính mạng của những người thân yêu nhất.