Trong không khí trang nghiêm của mỗi buổi lễ chào cờ hay lễ tuyên thệ chiến sĩ mới, vang vọng giữa quảng trường là những tiếng hô "Xin thề!" đanh thép. Đó không chỉ là nghi thức hành chính mà là sự kế thừa hào khí của 34 chiến sĩ đầu tiên tại chiến khu Việt Bắc năm xưa. 10 lời thề danh dự của quân nhân đã trở thành linh hồn, là sức mạnh nội sinh giúp Quân đội nhân dân Việt Nam vượt qua mọi gian khổ, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược.
1. Bản chất cốt lõi của 10 lời thề danh dự
10 lời thề danh dự không đơn thuần là những quy định khô khan trong Điều lệnh quản lý bộ đội, mà là sự đúc kết tinh hoa đạo đức cách mạng. Mỗi lời thề là một cam kết sắt đá của người lính đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Lời thề 1: "Hy sinh tất cả vì tổ quốc Việt Nam; dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phấn đấu thực hiện một nước Việt Nam hòa bình, độc lập và xã hội chủ nghĩa..."
Đây là lời thề quan trọng nhất, xác định mục tiêu lý tưởng sống và chiến đấu của quân nhân. Nó thể hiện lòng yêu nước nồng nàn và sự tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng.
Lời thề 2: "Tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh cấp trên; khi nhận bất cứ nhiệm vụ gì đều tận tâm, tận lực thi hành nhanh chóng và chính xác."
Kỷ luật là sức mạnh của quân đội. Lời thề này nhấn mạnh tính tổ chức và trách nhiệm cá nhân trong việc thực thi nhiệm vụ theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015.
2. Nguồn gốc lịch sử và tầm nhìn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Ít ai biết rằng, tiền thân của 10 lời thề này đã được vang lên lần đầu tiên vào ngày 22/12/1944 tại rừng Trần Hưng Đạo. Chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người trực tiếp soạn thảo bản tuyên thệ này cho Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
Dù trải qua nhiều thập kỷ, giá trị của những lời thề này vẫn nguyên vẹn. Đại tướng đã khéo léo kết hợp tinh hoa quân sự thế giới với bản sắc văn hóa Việt Nam, tạo nên một hệ thống giá trị đạo đức quân sự mẫu mực. Điều này cũng được thể hiện xuyên suốt trong các văn bản pháp lý sau này như Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.
3. Mối quan hệ máu thịt giữa Quân và Dân
Một trong những điểm đặc sắc nhất của quân đội ta chính là lời thề thứ 9 về quan hệ với nhân dân. "Kính trọng dân, giúp đỡ dân, bảo vệ dân" và "Không lấy của dân, không dọa nạt dân, không quấy nhiễu dân" đã tạo nên hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" gần gũi, thân thương.
Việc vi phạm những lời thề này không chỉ ảnh hưởng đến danh dự cá nhân mà còn bị xử lý nghiêm minh theo Thông tư 143/2023/TT-BQP về xử lý kỷ luật trong quân đội.
4. Lời thề danh dự được vang lên khi nào?
Không chỉ là bài học thuộc lòng, 10 lời thề được đọc dõng dạc trong các buổi lễ quan trọng:
- Lễ chào cờ: Sáng thứ Hai hàng tuần tại các đơn vị.
- Lễ tuyên thệ chiến sĩ mới: Đánh dấu bước trưởng thành của người thanh niên khi chính thức đứng vào hàng ngũ quân đội.
- Các ngày lễ lớn: Kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12).
Mỗi khi một người đọc, toàn đơn vị đồng thanh hô vang "Xin thề!", tạo nên một sức mạnh tinh thần vô song, khẳng định sự trung thành vô hạn với Tổ quốc và Nhân dân.