Hoạt động lấn biển để mở rộng quỹ đất, phát triển kinh tế - xã hội là một trong những chiến lược quan trọng của các địa phương ven biển. Để quản lý chặt chẽ và tạo hành lang pháp lý minh bạch, Chính phủ đã ban hành Nghị định 42/2024/NĐ-CP quy định chi tiết về hoạt động này. Trong đó, quy trình giao đất, cho thuê đất lấn biển được quy định rõ ràng, phân loại theo nguồn vốn đầu tư.
Phân loại thủ tục theo nguồn vốn đầu tư dự án
Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 42/2024/NĐ-CP, trình tự thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất lấn biển được chia thành các trường hợp cụ thể như sau:
1. Đối với dự án sử dụng vốn đầu tư công
Các dự án đầu tư lấn biển hoặc có hạng mục lấn biển sử dụng nguồn vốn đầu tư công sẽ thực hiện theo trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất quy định tại khoản 3 Điều 68 Nghị định 43/2014/NĐ-CP.
Đặc biệt, đối với dự án lấn biển nhằm phát triển quỹ đất, sau khi hoàn thành việc lấn biển và được nghiệm thu, chủ đầu tư có trách nhiệm bàn giao toàn bộ diện tích đất và công trình xây dựng (nếu có) cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý.
2. Đối với dự án sử dụng vốn khác (ngoài đầu tư công)
Trình tự thực hiện đối với nhóm dự án này phụ thuộc vào hình thức lựa chọn nhà đầu tư:
- Thông qua đấu giá quyền sử dụng đất: Thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 68 Nghị định 43/2014/NĐ-CP.
- Thông qua đấu thầu hoặc không qua đấu giá: Áp dụng trình tự tại khoản 3 Điều 68 Nghị định 43/2014/NĐ-CP.
Hồ sơ và thẩm quyền quyết định
Chủ đầu tư khi thực hiện thủ tục cần lưu ý các điểm quan trọng sau:
"Chủ đầu tư dự án khi nộp hồ sơ xin giao đất, cho thuê đất, giao khu vực biển kèm theo dự án đầu tư lấn biển hoặc hạng mục lấn biển đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt."
Về thẩm quyền, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan quyết định giao đất, cho thuê đất đồng thời với việc giao khu vực biển để lấn biển. Một ưu đãi đáng chú ý là chủ đầu tư dự án không phải nộp tiền sử dụng khu vực biển để thực hiện hoạt động lấn biển.
Mẫu đơn xin giao đất, cho thuê đất đồng thời giao khu vực biển được thực hiện theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 42/2024/NĐ-CP. Quy định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/04/2024.
Lời khuyên pháp lý cho doanh nghiệp
Việc thực hiện dự án lấn biển đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ pháp lý, đặc biệt là dự án đầu tư phải được phê duyệt bởi cấp có thẩm quyền trước khi xin giao đất. Doanh nghiệp nên chủ động tra cứu các quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch không gian biển quốc gia để đảm bảo dự án phù hợp với định hướng phát triển của địa phương.